Emeviler//Genel Tarih

Emevi hanedanın kurucusu Muaviye, Mekkeli Kureyş kabilesine bağlı Ümeyye ailesinden geliyordu Emeviler, ailenin adından dolayı Beni Ümeyye olarak da anılır Muaviye, Hz Ömer döneminde 641'de Şam valisi olmuş ve Suriye'yi denetimi altına almıştı Muaviye, 656’da başa geçen Hz Ali'nin halifeliğini tanımadı ve onu üçüncü halife Hz Osman'ın öldürülmesinden sorumlu tuttu Hz Ali, Şam valiliğine bir başkasını atayınca da çekişme savaşa dönüştü Muaviye, Sıffin Savaşı'nda (657) yenilmek üzere olan askerlerinin mızraklarına Kuran yapraklarını taktırdı v böylece Hz Ali'nin ordusunu durdurdu Halifelik sorununu savaşla değil hakeme başvurarak çözmeyi önerdi Ne var ki Muaviye’nin hakemi Hz Ali’nin hakemini ikna ederek Muaviye’yi halife ilan ettiSöylenen şudurki HzAli'nin hakemi ile Muaviye'nin hakemi anlaşdıktan sonra HzAli'nin hakemi orduların önünde yüzüğünü çıkartarak Hz Ali'yi halifelikten aldım derAynı şeyi yapması beklenen Muaviye'nin hakemi masadan yüzüğü alır ve ben Muaviye'yi halife yaptım derböyle ufak bir hile ile Hz Ali halifelikten indirilmiş olurHz Ali bu sonucu kabul etmemekle birlikte denetimindeki toprakları yavaş yavaş yitirdi ve bir süre sonra da öldürüldü

Muaviye, Hz Ali'nin 661'de öldürülmesinden sonra halifeliğini ilan etti ve böylece Emevi yönetimi başladı Muaviye, halifeliğini tanımayanları sert bir biçimde bastırdı ve iç karışıklıklara son verdi Ardından yeni fetihlere girişti Emevi egemenliğini doğuda Hindistan sınırına, batıda Kuzey Afrika'ya, oradan da Güney İspanya'ya kadar yaydı Yeni kurulan donanmayla 669-678 arasında Bizans’ın başkenti Konstantinopolis'i (İstanbul) ele geçirmek için seferler düzenlendi, ama başarılı olamadı Muaviye 680’de öldüğünde ardında güçlü bir devlet bıraktı Halifeliği dinsel önderliğin yanı sıra tam bir siyasal önderliğe dönüştürdü Halifelik merkezini de kutsal topraklardaki Mekke’den Şam’a taşıdı Artık halife bir kurul tarafından seçilmiyor, babadan oğula geçiyordu Nitekim Muaviye’nin yerine oğlu I Yezid halife oldu

I Yezid tahta çıktığında yeni bir halifelik sorunuyla karşı karşıya kaldı Hz Ali'nin küçük oğlu Hüseyin, halifeliğin kendi hakkı olduğunu ileri sürdü ve Yezid'in halifeliğini tanımadı Yezid sorunu askeri yöntemlerle çözmeye karar verdi ve Hüseyin ile yandaşlarını 681’de Kerbela'da kıyıma uğrattı Bu olay, İslam tarihindeki Sünni ve Alevi-Şii mezhep ayrılığını da kesinleştirdi I Yezid, yaklaşık üç yıl iktidarda kaldı, ama İslam tarihine en acımasız hükümdarlardan biri olarak geçti I Yezid'in ölümünden sonra 683’te oğlu II Muaviye halife oldu II Muaviye’nin iktidarı yalnızca bir yıl sürdü II Muaviye ve önceki iki hükümdar, Ebu Süfyan’ın soyundan geldikleri için Süfyaniler olarak anılır

II Muaviye’den sonra 684'te I Mervan halife olarak Emevi Devleti’nde Mervaniler dönemini başlattı Emeviler en parlak dönemini I Mervan’ın oğlu Abdülmelik döneminde (685-705) yaşadı Bu dönemde Irak ve İran'daki ayaklanmalar bastırıldı Hindistan ve Orta Asya'da yeni fetihlerle devletin sınırları genişletildi Süleyman’ın halifeliği sırasında Bizans İmparatoru III Leon'un 717'de Emevi ordusunu ağır bir yenilgiye uğratması, Emevi Devleti’nin gerileme döneminin başlangıcı oldu Araplar arasında kabile çatışmaları yeniden başladı ve "Mevali" denen, Arap olmayan Müslümanların merkezi yönetime karşı hoşnutsuzlukları arttı 707-720 arasında halifelik eden Ömer'in başlattığı yenileşme hareketleri de kalıcı bir sonuç getirmedi Hişam döneminde (724-743), 732'de İspanya üzerinden Fransa'yı fethe girişen Emevi ordusu Poitiers'de (Puvatya) durduruldu Emeviler Anadolu'da Bizans’a karşı üstünlüklerini de yitirdiler Orta Asya'da Türkler, Kuzey Afrika'da Berberiler Emevi egemenliğine başkaldırdılar

Son Emevi Halifesi II Mervan döneminde (744-750) Abbasiler denetiminde gelişen muhalefet Emevi egemenliğini sarstı Emevi Devleti’nin yıkılışında Ebu Müslim Horasani önemli rol oynadı Sonunda Abbasilerin önderi Ebu'l-Abbas, Emevi egemenliğine son verdi ve Emevi hanedanının bütün üyelerini öldürdü Bu kıyımdan canını kurtarabilen Abdurrahman, İspanya'ya giderek orada Endülüs Emevileri Devleti’ni kurdu