******L Mantar Enfeksiyonları

******l Mantar Enfeksiyonları

[/b]

(Mikotik vajinit) ******l mantar enfeksiyonları ilk kez 1849
yılında gebe bir kadında tanımlanmıştır Erişkin
kadınların yaklaşık %75'i yaşamlarının herhangi bir
döneminde en az bir kez mantar enfeksiyonu geçirirler

Çoğu kez gebelik, antibiyotik kullanımı gibi nedenlerle
ortaya çıkan bu durum tedaviye kolay cevap verir Ancak kronik
******l mantar enfeksiyonu hem cinsel hem de psikolojik sorunlara
yol açabilir ******l mantar enfeksiyonlarına yol açan
mikroorganizmalardan en sık görüleni Candida Albikans adı
verilen bir maya hücresidir Vakaların %67-95'inde bu mantar
hücresi sorumlu olarak bulunduğundan, ******l mantar
enfeksiyonları genelde ******l kandidiyazis şeklinde
tanımlanır

Candida Albikansın ******da zaten normalde bulunan bir
organizma mı olduğu yoksa belirti vermeyen kadınlarda
saptandığında mutlaka tedavi edilmesi gereken bir patojen mi
olduğu günümüzde dahi açıklığa kavuşturulamamış bir
sorudur Erkek semeninde üretilemediği için cinsel yolla
bulaşan bir hastalık olarak kabul edilemezAncak yapılan
araştırmalarda eşlerin benzer tipte mantar hücresi
taşıdıkları saptandığı için pekçok hekim tedavide eş
tedavisi de uygulamayı uygun görmektedir

******l mantar
enfeksiyonuna neden olan candida albikans hifleri
NASIL BULAŞIR

******l mantar enfeksiyonunda üreyen mikroorganizmalar
genellikle başkasından bulaşmaz Kişinin zaten kendi
******sında bulunan maya hücreleri çeşitli nedenler ile aktif
hale gelip enfeksiyon yaratmaktadırlar Dolayısı ile havuzdan
vb bulaşma söz konusu değildir Çok nadiren cinsel ilişki
ile bulaşabilir Ancak bir kadında mantar enfeksiyonu olması
mutlaka cinsel ilişki ile bulaştığı anlamına gelmez
Hayatında hiç cinsel ilişkide bulunmamış bakire kızlarda
hatta küçük çocuklarda bile mantar enfeksiyonu olabilir

RİSK FAKTÖRLERİ

******da belirti vermeden bulunan kandidalar çeşitli
faktörlerin etkisi ile aktif hale geçerler ve klasik belirtiler
ortaya çıkar Ancak önemli bir gerçek de vakaların %50'sinde
bu tür bir faktör olmadan hastalığın ortaya
çıktığıdır******l mantar enfeksiyonlarını tetikleyen
faktörler şunlardır:


Antibiyotikler: Geniş spekrtumlu olarak
tabir edilen güçlü antibiyotikler ******nın normal pH
dengesini bozarak mantar enfeksiyonu için uygun ortam
hazırlarlar Vajinitte en sık etkili olan
antibiyotikler tetrasiklin ve *****ilin grubu
ilaçlardır
Gebelik: Özellikle gbeliğin son 3
ayında hücresel bağışıklığın azalması ile
kandida gelişimi kolaylaşır Yine gebelikte ******da
glikojen adı verilen maddenin artışı da bu olayı
hızlandır ******da glikojenin artmasına ise kanda
östrojen ve progesteron miktarının yükselmesi neden
olur
Şeker Hastalığı: Kan şeker
düzeylerinin dengesiz seyrettiği kontrolsüz diabette
idrar ve ******l salgılarda şeker düzeyleri artar, bu
da mantar için uygun bir ortam hazırlar
İmmunosupresyon: Bağışıklık
sisteminin baskılanması demektir İlaçlar ya da
sistemik hastalıklar sonucu hücresel bağışıklık
sisteminin baskılanması kandidiazisi hızlandırır
Doğum Kontrol hapları: Eski tipte
yüksek doz oral kontraseptiflerin ******l kandidiasiz
için uygun zemin hazırladığı ileri sürülse de
günümüzdeki düşük doz ilaçlar ile bu görüş
geçerliliğini yitirmiştir
Rahim içi araç (spiral): Etkisi tam
olarak bilinmemektedir Ancak kandidiazis için
predispozan faktör olduğu ileri sürülmektedir
Hormon kullanımı: Östrojen ve
progesteron içeren ilaçların alımı kandidiazis
görülme oranını arttırır
Naylon giysiler: Özellikle kilolu
kadınlarda giyilen naylon giysiler ve çamaşırlar
bölgede sıcaklık ve nem artışına neden olurlar Bu
durum mantar hücreleri için altın değerinde bir
fırsattır Gelişen enfeksiyon tekrarlama ve
kronikleşme eğilimindedir
Lokal allerjenler: Renkli tuvalet
kağıtları, parfümler, yüzme havuzundaki ilaçlar,
tampon ve pedler alerjiye neden olabilirler Alerjik
zemin üzerinde ise daha sonra mantar enfeksiyonu
gelişebilir
Metabolik hastalıklar: Tiroid hormonu
bozukluğu gibi hastalıklar kandidiazis için uygun
zemin hazırlar
Şişmanlık
Kronik servisit
Radyasyon


BELİRTİLERİ

******l mantar enfeksiyonunun en önemli ve en sık görülen
belirtisi kaşıntıdır Bu kaşıntı geceleri şiddetlenir ve
sıcak etkisi ile artar

Hastaların çoğunda dış genital organlarda yanma vardır
Özellikle idrar yaparken, idrarın değdiği bölgelerde
şiddetli yanma hissi olur

Bazı hastalarda cinsel ilişki esnasında ağrı olabilir

******l kandidiazisde akıntı her zaman olmaz Eğer mevcut
ise bu akıntı beyaz renkli ve içerisinde süt ya da peynir
kesiği şeklinde tanımlanan ya da kireç benzeri olarak
nitelendirilen parçacıklar bulunur

Akıntıda kötü koku görülmez Kokunun olması
kandidiazise eşlik eden ikinci bir enfeksiyonun varlığını
akla getirmelidir

Vulva ve ******da kızarıklık ve şişlik olabilir ******
duvarında mantar plakları bulunabilirBunların görülmesi
kandidiazis için tipiktir Kaşımaya bağlı olarak vulva
derisinde soyulmalar ve küçük kanamalar olabilir

TANI

******l mantar enfeksiyonlarının tanısı güç değildir
Genelde muayene esnasında hastanın şikayetleri ve muayene
bulgularının birarada değerlendirilmesi ilave bir laboratuvar
tetkikine gerek kalmadan tanı koydurur ******l kandidiazisde
kültür almanın rolü yoktur Bunun yerine alınan akıntı
örneğinin potasyum hidroksil ile muamele edildikten sonra
mikroskop altında incelenmesi ve tipik mantar psödohiflerinin
görülmesi tanıyı kesinleştirir

TEDAVİ

******l mantar enfeksiyonlarının tedavisi hem çok kolay hem de
zordur Tedavi ile akut şikayetler büyük ölçüde giderilir
Ancak hastaların %5-25'inde hastalık daha sonra tekrarlar 1
yıl içinde en az 4 defa kandidazis atağı geçirilir ise bu
durumda tekrarlayan enfeksiyonladan söz edilmektedir Bu yeniden
atakların nedeni mantar mayalarının ******daki sağlam
dokuların içine girerek derinlere kadar ilerlemesi ve burada
sessiz kalmaları ve ilaçlardan da etkilenmemesi olarak
açıklanmaktadır

****** hücreleri sürekli bir yenilenme içinde
bulunduğundan üstteki hücreler dökülüp alttaki hücreler
yüzeye çıktıkça bu mayalarda yüzeye yaklaşmakta ve uygun
ortam bulduğunda yeniden enfeksiyona neden olmaktadır Bu
duruma invazif kandidiyazis adı verilir İnvazif kandidiazisin
önlenmesinde predispozan faktörlerin ortadan kaldırılması
şarttır

Tedavide hem sistemik hem de lokal ilaçların kullanılması
gereklidir Lokal ilaçlar hem ******l ovül (fitil) hem de krem
şeklinde olabilir Tekrarlayan enfeksiyonlarda ise bazı
yazarlar eş tedavisi gerektiğini düşünmektedirler Kronik
bir enfeksiyon yoksa eş tedavisi gerekli değildir

Ağızdan alınan sistemik tedavide tek günlükten 1
haftalığa kadar tedavi protokolleri ve ilaçlar mevcuttur
Aynı durum ******l ovüller için de geçerlidir

Tedavi esnasında naylon giysiler giyilmemesi,
çamaşırların pamuklu olması, kaynatarak yıkanması ve
buharlı ütü ile ütülenmesi, dar giysilerden kaçınılması,
******nın su ile yıkanmaması bunun yerine nötr pH
derecelerine sahip ve bu amaçla üretilmiş sıvı sabunların
kullanılması tedaviyi kolaylaştırır

Kaynak: DrAlper Mumcu

******l Mantar Enfeksiyonları

[/b]

(Mikotik vajinit) ******l mantar enfeksiyonları ilk kez 1849
yılında gebe bir kadında tanımlanmıştır Erişkin
kadınların yaklaşık %75'i yaşamlarının herhangi bir
döneminde en az bir kez mantar enfeksiyonu geçirirler

Çoğu kez gebelik, antibiyotik kullanımı gibi nedenlerle
ortaya çıkan bu durum tedaviye kolay cevap verir Ancak kronik
******l mantar enfeksiyonu hem cinsel hem de psikolojik sorunlara
yol açabilir ******l mantar enfeksiyonlarına yol açan
mikroorganizmalardan en sık görüleni Candida Albikans adı
verilen bir maya hücresidir Vakaların %67-95'inde bu mantar
hücresi sorumlu olarak bulunduğundan, ******l mantar
enfeksiyonları genelde ******l kandidiyazis şeklinde
tanımlanır

Candida Albikansın ******da zaten normalde bulunan bir
organizma mı olduğu yoksa belirti vermeyen kadınlarda
saptandığında mutlaka tedavi edilmesi gereken bir patojen mi
olduğu günümüzde dahi açıklığa kavuşturulamamış bir
sorudur Erkek semeninde üretilemediği için cinsel yolla
bulaşan bir hastalık olarak kabul edilemezAncak yapılan
araştırmalarda eşlerin benzer tipte mantar hücresi
taşıdıkları saptandığı için pekçok hekim tedavide eş
tedavisi de uygulamayı uygun görmektedir

******l mantar
enfeksiyonuna neden olan candida albikans hifleri
NASIL BULAŞIR

******l mantar enfeksiyonunda üreyen mikroorganizmalar
genellikle başkasından bulaşmaz Kişinin zaten kendi
******sında bulunan maya hücreleri çeşitli nedenler ile aktif
hale gelip enfeksiyon yaratmaktadırlar Dolayısı ile havuzdan
vb bulaşma söz konusu değildir Çok nadiren cinsel ilişki
ile bulaşabilir Ancak bir kadında mantar enfeksiyonu olması
mutlaka cinsel ilişki ile bulaştığı anlamına gelmez
Hayatında hiç cinsel ilişkide bulunmamış bakire kızlarda
hatta küçük çocuklarda bile mantar enfeksiyonu olabilir

RİSK FAKTÖRLERİ

******da belirti vermeden bulunan kandidalar çeşitli
faktörlerin etkisi ile aktif hale geçerler ve klasik belirtiler
ortaya çıkar Ancak önemli bir gerçek de vakaların %50'sinde
bu tür bir faktör olmadan hastalığın ortaya
çıktığıdır******l mantar enfeksiyonlarını tetikleyen
faktörler şunlardır:


Antibiyotikler: Geniş spekrtumlu olarak
tabir edilen güçlü antibiyotikler ******nın normal pH
dengesini bozarak mantar enfeksiyonu için uygun ortam
hazırlarlar Vajinitte en sık etkili olan
antibiyotikler tetrasiklin ve *****ilin grubu
ilaçlardır
Gebelik: Özellikle gbeliğin son 3
ayında hücresel bağışıklığın azalması ile
kandida gelişimi kolaylaşır Yine gebelikte ******da
glikojen adı verilen maddenin artışı da bu olayı
hızlandır ******da glikojenin artmasına ise kanda
östrojen ve progesteron miktarının yükselmesi neden
olur
Şeker Hastalığı: Kan şeker
düzeylerinin dengesiz seyrettiği kontrolsüz diabette
idrar ve ******l salgılarda şeker düzeyleri artar, bu
da mantar için uygun bir ortam hazırlar
İmmunosupresyon: Bağışıklık
sisteminin baskılanması demektir İlaçlar ya da
sistemik hastalıklar sonucu hücresel bağışıklık
sisteminin baskılanması kandidiazisi hızlandırır
Doğum Kontrol hapları: Eski tipte
yüksek doz oral kontraseptiflerin ******l kandidiasiz
için uygun zemin hazırladığı ileri sürülse de
günümüzdeki düşük doz ilaçlar ile bu görüş
geçerliliğini yitirmiştir
Rahim içi araç (spiral): Etkisi tam
olarak bilinmemektedir Ancak kandidiazis için
predispozan faktör olduğu ileri sürülmektedir
Hormon kullanımı: Östrojen ve
progesteron içeren ilaçların alımı kandidiazis
görülme oranını arttırır
Naylon giysiler: Özellikle kilolu
kadınlarda giyilen naylon giysiler ve çamaşırlar
bölgede sıcaklık ve nem artışına neden olurlar Bu
durum mantar hücreleri için altın değerinde bir
fırsattır Gelişen enfeksiyon tekrarlama ve
kronikleşme eğilimindedir
Lokal allerjenler: Renkli tuvalet
kağıtları, parfümler, yüzme havuzundaki ilaçlar,
tampon ve pedler alerjiye neden olabilirler Alerjik
zemin üzerinde ise daha sonra mantar enfeksiyonu
gelişebilir
Metabolik hastalıklar: Tiroid hormonu
bozukluğu gibi hastalıklar kandidiazis için uygun
zemin hazırlar
Şişmanlık
Kronik servisit
Radyasyon


BELİRTİLERİ

******l mantar enfeksiyonunun en önemli ve en sık görülen
belirtisi kaşıntıdır Bu kaşıntı geceleri şiddetlenir ve
sıcak etkisi ile artar

Hastaların çoğunda dış genital organlarda yanma vardır
Özellikle idrar yaparken, idrarın değdiği bölgelerde
şiddetli yanma hissi olur

Bazı hastalarda cinsel ilişki esnasında ağrı olabilir

******l kandidiazisde akıntı her zaman olmaz Eğer mevcut
ise bu akıntı beyaz renkli ve içerisinde süt ya da peynir
kesiği şeklinde tanımlanan ya da kireç benzeri olarak
nitelendirilen parçacıklar bulunur

Akıntıda kötü koku görülmez Kokunun olması
kandidiazise eşlik eden ikinci bir enfeksiyonun varlığını
akla getirmelidir

Vulva ve ******da kızarıklık ve şişlik olabilir ******
duvarında mantar plakları bulunabilirBunların görülmesi
kandidiazis için tipiktir Kaşımaya bağlı olarak vulva
derisinde soyulmalar ve küçük kanamalar olabilir

TANI

******l mantar enfeksiyonlarının tanısı güç değildir
Genelde muayene esnasında hastanın şikayetleri ve muayene
bulgularının birarada değerlendirilmesi ilave bir laboratuvar
tetkikine gerek kalmadan tanı koydurur ******l kandidiazisde
kültür almanın rolü yoktur Bunun yerine alınan akıntı
örneğinin potasyum hidroksil ile muamele edildikten sonra
mikroskop altında incelenmesi ve tipik mantar psödohiflerinin
görülmesi tanıyı kesinleştirir

TEDAVİ

******l mantar enfeksiyonlarının tedavisi hem çok kolay hem de
zordur Tedavi ile akut şikayetler büyük ölçüde giderilir
Ancak hastaların %5-25'inde hastalık daha sonra tekrarlar 1
yıl içinde en az 4 defa kandidazis atağı geçirilir ise bu
durumda tekrarlayan enfeksiyonladan söz edilmektedir Bu yeniden
atakların nedeni mantar mayalarının ******daki sağlam
dokuların içine girerek derinlere kadar ilerlemesi ve burada
sessiz kalmaları ve ilaçlardan da etkilenmemesi olarak
açıklanmaktadır

****** hücreleri sürekli bir yenilenme içinde
bulunduğundan üstteki hücreler dökülüp alttaki hücreler
yüzeye çıktıkça bu mayalarda yüzeye yaklaşmakta ve uygun
ortam bulduğunda yeniden enfeksiyona neden olmaktadır Bu
duruma invazif kandidiyazis adı verilir İnvazif kandidiazisin
önlenmesinde predispozan faktörlerin ortadan kaldırılması
şarttır

Tedavide hem sistemik hem de lokal ilaçların kullanılması
gereklidir Lokal ilaçlar hem ******l ovül (fitil) hem de krem
şeklinde olabilir Tekrarlayan enfeksiyonlarda ise bazı
yazarlar eş tedavisi gerektiğini düşünmektedirler Kronik
bir enfeksiyon yoksa eş tedavisi gerekli değildir

Ağızdan alınan sistemik tedavide tek günlükten 1
haftalığa kadar tedavi protokolleri ve ilaçlar mevcuttur
Aynı durum ******l ovüller için de geçerlidir

Tedavi esnasında naylon giysiler giyilmemesi,
çamaşırların pamuklu olması, kaynatarak yıkanması ve
buharlı ütü ile ütülenmesi, dar giysilerden kaçınılması,
******nın su ile yıkanmaması bunun yerine nötr pH
derecelerine sahip ve bu amaçla üretilmiş sıvı sabunların
kullanılması tedaviyi kolaylaştırır

Kaynak: DrAlper Mumcu