![]() |
Mali Müşavir Olmanın Şartları Değişti |
![]() |
![]() |
#1 |
Şengül Şirin
![]() |
![]() Mali Müşavir Olmanın Şartları DeğiştiMali Müşavir Olmanın Şartları Değişti
Bilindiği gibi, Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında 5786 sayılı Kanun 26 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() I- MESLEK MENSUBU OLABİLMENİN GENEL KOŞULLARI: • 3568 sayılı Yasanın 4 ![]() a) T ![]() ![]() ![]() b) Medenî hakları kullanma ehliyetine sahip bulunmak ![]() c) Kamu haklarından mahrum bulunmamak ![]() d) Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile; kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla süreyle hapis cezasına ya da affa uğramış olsa bile devletin güvenliğine karşı suçlar, Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar, milli savunmaya karşı suçlar, devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, zimmet, irtikap, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, güveni kötüye kullanma, hileli iflas, ihaleye fesat karıştırma, edimin ifasına fesat karıştırma, suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama veya kaçakçılık suçlarından mahkûm olmamak ![]() e) Ceza veya disiplin soruşturması sonucunda memuriyetten çıkarılmış olmamak ![]() f) Meslek şeref ve haysiyetine uymayan durumları bulunmamak ![]() ![]() Bu kapsamda Yasa’da sayılan şartlardan ne anlaşılması gerektiği aşağıda açıklanmıştır: a- Türkiye Cumhuriyeti Vatandaşı Olmak: 3568 sayılı Yasanın 4 ![]() ![]() ![]() 22 ![]() ![]() ![]() Bu konuda önemli üzerinde durulması gereken bir diğer husus da Türk Soylu Yabancıların 3568 sayılı Yasa uyarınca Türkiye’de ne şekilde faaliyette bulunacaklarıdır ![]() 29 ![]() ![]() ![]() “Türk soylu yabancıların, kanunlarda Türk vatandaşlarının yapabileceği belirtilen meslek, sanat ve işlerde çalışabilme ve çalıştırılabilmeleri için, özel kanunlarda aranan nitelikleri taşımak ve Kanuna göre, İçişleri veya Dışişleri Bakanlıkları ile diğer ilgili bakanlık ve kuruluşların görüşleri alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca izin verilir ![]() Yukarıda belirtilen hüküm uyarınca, Türk soylu yabancıların Türkiye’de mesleki faaliyette bulunabilmeleri için diğer şartların yanında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından çalışma izni almaları gerekmektedir ![]() ![]() ![]() ![]() b- Medeni Hakları Kullanma Ehliyetine Sahip Bulunmak: 3568 sayılı Yasanın 4 ![]() ![]() Medeni hakları kullanma ehliyeti, insanın sahip olduğu hakları kullanmada ve borç altına girmede bağımsızca hareket edebilmesi yeteneğidir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Yukarıda belirtilen hükmün yeterince anlaşılabilmesi için ayırt etme gücü, kısıtlılık hali ve ergin kişi kavramlarının açıklanması gerekmektedir ![]() ba- Ayırt Etme Gücü: Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, ayırt etme gücüne sahiptir ![]() bb- Kısıtlılık: Türk Medeni Kanununun 404 ve devamı maddeleri uyarınca bir kişinin mahkeme kararı ile vesayet altına alınması halidir ![]() bc- Erginlik: Erginlik (rüşt), onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar ![]() ![]() ![]() Yukarıda yapılan açıklamalar ışığında, ayırt etme gücüne sahip, kısıtlı olmayan ve ergin olan kişilerin medeni hakları kullanma ehliyeti vardır ![]() c- Kamu Haklarından Mahrum Bulunmamak: 3568 sayılı Yasanın 4 ![]() ![]() Kamu haklarından yoksunluk, kişinin kasten işlemiş olduğu bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkumiyetin yasal sonucu olarak yargı merciince sürekli, süreli veya geçici bir kamu görevini üstlenmesinden mahrum bırakılması halidir ![]() d- Mahkumiyet Hali: 26 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() 3568 sayılı Yasanın 4 ![]() ![]() ![]() - Türk Ceza Kanunun (T ![]() ![]() ![]() ![]() Türk Ceza Kanununun 53 ![]() ![]() Bir örneği genelge ekinde bulunan maddenin birinci fıkrasında kişilerin işledikleri suç dolayısıyla hangi haklardan yoksun bırakılacağı tek tek belirlenmiştir ![]() Söz konusu maddenin gerekçesinde “İşlediği suç dolayısıyla toplumda kişiye karşı duyulan güven sarsılmaktadır ![]() ![]() ![]() ![]() Ancak, bu hak yoksunluğu süresiz değildir ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Bu sistemde süresiz bir hak yoksunluğu söz konusu olmadığı için yasaklanmış hakların geri verilmesinden artık söz edilemeyecektir” denilmektedir ![]() - (d) bendinde yer alan “Türk Ceza Kanununun 53 üncü maddesinde belirtilen süreler geçmiş olsa bile” ibaresinin anlamı: (d) bendindeki düzenleme iki yönlü olup; iki grup suçluyu hedef alan bir içerik taşımaktadır: A- Kasten işlenen bir suçtan dolayı bir yıl veya daha fazla hapis cezasına mahkum olmuş olanlar: Bu durumdaki kişiler, ceza mahkumiyetlerini ve buna bağlı hak yoksunluğu sürelerini “doldurmuş olsalar bile”, durumları artık 3568 sayılı Yasa’nın 5786 sayılı Yasa ile değişik 4 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() Bu noktada şu hususları özellikle vurgulamak gerekli görülmüştür: • “Kasten işlenen suçlarda” mahkumiyet süresi bir yıldan az ise, aşağıda B bendinde yazılı suçlar hariç bu durum meslek mensubu olmaya engel sayılmamıştır ![]() • Kasten işlenen bir suç nedeniyle hükmedilen bir yıl ya da daha fazla süreli hapis cezası affa uğramış ise aşağıda B bendinde yazılı suçlar hariç bu durumda alınan ceza kişinin meslek mensubu olmasına engel değildir ![]() • Taksirle işlenen suçlarda, hükmedilen hapis cezası bir yıl veya daha fazla hapis cezası olsa bile bu ceza meslek mensubu olmaya engel bir neden olarak görülmemiştir ![]() B- Bu durumlara karşılık; Yasa koyucu, kimi suçların niteliğini, toplum hayatı yönünden ağırlığını ve özellikle yüz kızartıcı bir suç olup olmadığını gözeterek, bu suçları işleyenleri ayrı bir kategoride ve “özel” olarak düzenlemek gereği duymuştur ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() (d) bendinin bu bölümünde tek tek sayılan bu suçlardan mahkum olanlar için “sürekli” bir memnuiyet (yasaklama) kuralı getirilmekte ve bu suçlardan mahkum olan kişilerin (aldıkları hapis cezasının süresine ve bu cezanın infaz edilip edilmediğine bakılmaksızın) hiçbir zaman meslek mensubu olamayacakları öngörülmektedir ![]() Mahkumiyet süresi ne olursa olsun “meslek mensubu” olmaya engel sayılan bu suçlar şunlardır: 1- Devletin güvenliğine karşı suçlar (TCK md ![]() 2- Anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar (TCK md ![]() 3- Milli savunmaya karşı suçlar (TCK md ![]() 4- Devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk (TCK md ![]() 5- Zimmet (TCK md ![]() 6- İrtikap (TCK md ![]() 7- Rüşvet (TCK md ![]() 8- Hırsızlık (TCK md ![]() 9- Dolandırıcılık (TCK md ![]() 10- Sahtecilik (TCK md ![]() 11- Güveni kötüye kullanma (TCK md ![]() 12- Hileli iflas (TCK md ![]() 13- İhaleye fesat karıştırma (TCK md ![]() 14- Edimin ifasına fesat karıştırma (TCK md ![]() 15- Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (TCK md ![]() 16- Kaçakçılık (5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu md ![]() ![]() ![]() md ![]() e- Ceza ve Disiplin Kovuşturması Sonucunda Memuriyetten Çıkarılmış Olmamak: 3568 sayılı Yasanın 4 ![]() ![]() f- Meslek Şeref ve Haysiyetine Uymayan Durumları Bulunmamak: 3568 sayılı Yasanın 4 ![]() ![]() Maddenin (d) bendinde meslek mensubu olabilmeyi engelleyen suçlar sayılmasına rağmen, (f) bendi ile meslek şeref ve haysiyetine uymayan durumların da ayrıca engel olarak yasada yer alması, bu yasa ile düzenlenen mesleklerin özellikleri dikkate alınarak, bazı fiillerin daha titizlikle irdelenmesi amacına matuftur ![]() ![]() Diğer taraftan, özellikle yukarıda 16 madde halinde sıralanan yüz kızartıcı suçlardan mahkum olan kişilerin aynı zamanda meslek şeref ve haysiyetine uymayan durumlarının bulunduğunun kabulü de zorunludur ![]() II- SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİR OLABİLMENİN ÖZEL ŞARTLARI 3568 sayılı Yasanın 5 ![]() a) Hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında eğitim veren fakülte ve yüksekokullardan veya denkliği Yükseköğretim Kurumunca tasdik edilmiş yabancı Yükseköğretim Kurumlarından en az lisans seviyesinde mezun olmak veya diğer yükseköğretim kurumlarından lisans seviyesinde mezun olmakla beraber bu fıkrada belirtilen bilim dallarından lisansüstü seviyesinde diploma almış olmak ![]() b) En az üç yıl staj yapmış olmak ![]() c) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavını kazanmış olmak ![]() Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavında başarılı olduktan sonra yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olanlarda, serbest muhasebeci mali müşavirlik sınavını kazanmış olma şartı aranmaz ![]() d) Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ruhsatını almış olmak ![]() 5786 sayılı Yasanın 3 ![]() ![]() ![]() ![]() a- 5786 sayılı Yasa ile 3568 sayılı Yasanın (b) bendi değiştirilmiş ve Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Stajı iki yıldan üç yıla çıkarılmıştır ![]() 5786 sayılı Yasa 26 ![]() ![]() ![]() Öte yandan, 5786 sayılı Yasanın 20 ![]() ![]() ![]() Yasaya eklenen Geçici 14 ![]() ![]() ![]() Yasanın Geçici 14 ![]() • 26 ![]() ![]() ![]() • Buna karşılık, 26 ![]() ![]() ![]() Diğer taraftan, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik stajının nasıl yapılacağı ve hangi hizmetlerin Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik Staj süresinden sayılacağı Yasanın 6 ![]() ![]() b- 5786 sayılı Yasanın 3 ![]() ![]() ![]() Bahse konu Yasa değişikliğinin anlam ve amacı ile bu değişiklik nedeniyle ortaya çıkan hukuksal durum aşağıda açıklanmıştır ![]() • Bazı meslek gruplarına Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik sınavı için tanınan muafiyet kaldırılmıştır ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() • 3568 sayılı Yasanın 6 ![]() ![]() Dolayısıyla, yukarıda belirtilen görevlerde en az 3 yıl çalışan veya daha az çalışmakla beraber 3 yıldan arta kalan kısmı staj yaparak tamamlayan kişiler SERBEST MUHASEBECİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVINDA BAŞARILI OLARAK ruhsat almaya hak kazanabilecektir ![]() • Yasanın 5 ![]() ![]() ![]() Aşağıda ayrıntılarıyla açıklanacağı üzere, 3568 sayılı Yasanın 9 ![]() ![]() Bu düzenlemeden de anlaşılacağı gibi, vergi inceleme yetkisi alan ve mesleki yeterlilik sınavını veren kişiler 9 ![]() ![]() Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini alan ve mesleki yeterlilik sınavını verdikten sonra açılan YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİRLİK SINAVINDA BAŞARILI OLAN kişilerin, 9 ![]() ![]() Yasanın 5 ![]() ![]() III- YEMİNLİ MALİ MÜŞAVİR OLABİLMENİN ÖZEL ŞARTLARI 3568 sayılı Yasanın 9 ![]() a) En az 10 yıl serbest muhasebeci mali müşavirlik yapmış olmak, b) Yeminli mali müşavirlik sınavını vermiş olmak, c) Yeminli mali müşavir ruhsatını almış olmak, şartları aranır ![]() Şu kadar ki, kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisi almış olanların, bu yetkiyi aldıkları tarihten itibaren kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet süreleri ve bunların bilanço esasında defter tutan özel kuruluşların muhasebe birimlerinde birinci derece imza yetkisini haiz, muhasebenin fiilen sevk ve idare edilmesinden veya mali denetiminden sorumlu olarak geçen hizmet süreleri, yeminli mali müşavirlik ve serbest muhasebeci mali müşavirlik şirketlerinde geçen hizmet süreleri; serbest muhasebeci mali müşavirlerden bir işyerine bağlı olarak çalışanların bu işyerlerinde geçen hizmet süreleri ile hukuk, iktisat, maliye, işletme, muhasebe, bankacılık, kamu yönetimi ve siyasal bilimler dallarında öğretim üyeliği veya görevliliği yapmış olanların bu hizmetlerinde geçen süreleri serbest muhasebeci mali müşavirlikte geçmiş süre olarak kabul edilir ![]() ![]() Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanlar, yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren açılacak yeminli mali müşavirlik sınavlarına genel hükümlere göre katılabilirler ![]() ![]() 3568 sayılı Yasanın yukarıda metnine yer verilen 9 ![]() ![]() • 5786 sayılı Yasanın 5 ![]() ![]() ![]() 3568 sayılı Yasanın 9 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() • 3568 sayılı Yasanın 9 ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() • Kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış ve mesleki yeterlilik sınavını vermiş olanların, (a) bendinde belirtilen 10 yıllık süreyi tamamlamasalar bile, yeterlilik sınavını kazandıkları tarihten itibaren açılacak Yeminli Mali Müşavirlik sınavlarına genel hükümlere göre katılabilecekleri düzenlenmiş ancak, bu kişilerin Yeminli Mali Müşavir ruhsatı alabilmeleri için 10 yıllık süreyi doldurmaları gerektiği öngörülmüştür ![]() • Yasaya eklenen Geçici 9 ![]() ![]() ![]() ![]() • Diğer taraftan, kanunları uyarınca vergi inceleme yetkisini almış olanlardan mesleki yeterlilik sınavında başarılı olamayanların, sınav tarihinden sonra vergi inceleme yetkisini haiz olmaksızın kamu kurum ve kuruluşlarında geçen hizmet sürelerinin Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlikte geçmiş süre olarak dikkate alınamayacağı düzenlenmiş ve böylece uygulamada ortaya çıkan bazı sıkıntılar ortadan kaldırılmıştır ![]() 3568 sayılı Yasanın meslek mensubu olabilmenin genel ve özel şartlarını düzenleyen maddeleri ve bu maddelerde 5786 sayılı Yasa ile yapılan değişiklikler yukarıda açıklanmıştır ![]() Turmob Genelgesi 2008/6
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz
![]() ![]() |
![]() |
![]() |
Konu Araçları | Bu Konuda Ara |
Görünüm Modları |
|