Tarihte Bugün 05 Eylül

Tarihte Bugün 05 Eylül

5 Eylül

Münih Olimpiyatlarında 7 İsrailli sporcu öldürüldü (1972)



5 Eylül günü tarih sayfalarına nasıl yansıdı? Tarihin değişik dönemlerinden 5 Eylülde yaşananlar

Kraliyet arması olarak güneşi seçtiği için Güneş Kral olarak bilinen Fransa Kralı XIV Louis (1639)

Girit, Osmanlı İmparatorluğu'nca ilhak edildi (1669)

Divan şairlerinden Sabit(1712)

İlk Kıtasal Kongre Philedelphiada toplandı (1774)

Malta'yı işgal altında tutan Fransız birlikleri İngilizler'e teslim oldu(1800)

Amerikan Ulusunun ilk İşçi Günü New Yorkta toplandı (1882)

National Association of Professional Baseball Leagues (NBA) kuruldu(1901)

ABD'nin New Hampshire kentinde imzalanan anlaşmayla Rus-Japon Savaşı sona erdi(1905)

"Gün Ortasında Karanlık" adlı kitabıyla ünlü, Macar asıllı İngiliz yazar Arthur Koestler(1905)

I Dünya Savaşı'nda Marne Muharebesi başladı Paris'e ilerleyen Alman Birlikleri Fransız 6 Ordusu'nun karşı saldırısıyla püskürtüldü İki milyon insanın yer aldığı 6 gün süren muharebede 100 bin insan hayatını kaybetti(1914)

II Yozgat Ayaklanması başladı (1920)

Serbest Cumhuriyet Fırkası lideri Fethi Bey'in 4 Eylülde İzmir'e gelişinden sonra, bazı kişiler gösteri yaparak Cumhuriyet Halk Fırkası binasını ve Anadolu gazetesi idarehanesini taşladılar(1930)

Atatürk vasiyetnamesini yazdırdı Vasiyet, 28 Kasım 1938'de açıldı (1938)

İstanbul müzeleri, II Dünya Savaşı nedeniyle kapatıldı(1939)

Cezaevlerinde sanat atölyeleri törenlerle açıldı(1942)

Çok partili düzene geçişin ilk partisi olan Milli Kalkınma Partisi kuruldu(1945)

Başvuru fazlalılığı nedeniyle üniversite giriş sınavı uygulaması başladı(1950)

İstanbul Sultanahmet'te yeni Adliye Sarayı hizmete açıldı(1955)

Muhammed Ali (Cassius Clay), olimpiyat madalyasını aldı(1960)

Çankaya'da toplanan parti liderleri seçim konuşmalarında 27 Mayıs'ı eleştirmeme ve Demokrat Partiyi övmeme bildirisi imzaladı Liderler, ayrıca, rejimin ahlakını bozmayacaklarına dair şeref sözü verdiler(1961)

Komünistlikle suçlanan Adalet Partisi Aydın Milletvekili Orhan Apaydın partisinden istifa etti(1962)

Mamak Askeri Mahkemesinde yargılanan 20-21 Mayıs ihtilal girişimi sanıklarından aralarında Talat Aydemirin de bulunduğu 7 kişi ölüm cezasına, 29u ise müebbet hapis cezasına çarptırıldı (1963)

Filistinli "Kara Eylül Hareketi" militanları, Olimpiyat Oyunları için Münih'e gelen İsrailli sporculara ateş açtı; bir sporcu öldü, biri ağır yaraladı, 9 kişi rehin alındı Alman polisi gerillalar ve rehineler üzerine ateş açtı; 9 rehine, 4 Filistinli gerilla ve 1 polis öldü(1972)

Devlet film arşivinde yangın çıktı; Atatürk'ün tek kopyalı filmleri yandı(1973)

Dünyanın en uzun karayolu tüneli, İsviçre'nin St Gotthard yöresinde açıldı(1973)

Şair Can Yücel, "Salozun Mavalı" adlı tiyatro oyununun çevirisinden beraat etti(1973)

Diyarbakırın Lice ilçesinde deprem oldu ve 3000 kişi öldü (1975)

Amerika Birleşik Devletleri Başkanı Ronald Reagan Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ni tanımayacaklarını açıkladı(1985)

Hükümete, yurt dışına asker gönderme ve Türkiye'de yabancı asker bulundurma yetkisi veren teklif, TBMM'de kabul edildi(1990)

Nelson Mandela, Güney Afrika'da başkan seçildi(1991)

Yazar Samim Kocagöz 77 yaşında öldü(1993)

Rahibe Teresa öldü (1997)

Lübnan'a asker gönderilmesine ilişkin Başbakanlık Tezkeresi TBMM Genel Kurulunda kabul edildi 533 milletvekilinin katıldığı açık oylamada; tezkereye 340 evet, 192 ret oyu verildi, 1 milletvekili de çekimser kaldı(2006)

Tarihte Bugün 05 Eylül

Olaylar

1669 - Girit, Osmanlı İmparatorluğu'na ilhak edildi
1795 - ABD ile Osmanlı İmparatorluğu arasında ABD'yi yıllık vergiye bağlayan ABD - Osmanlı Sözleşmesi imzalandı
1901 - National Association of Professional Baseball Leagues (NBA) kuruldu
1922 - Susurluk düşman işgalinden kurtuldu (5 Eylül 1922)
1930 - Serbest Cumhuriyet Fırkası lideri Fethi Bey'in 4 Eylül'de İzmir'e gelişinden sonra, bazı kişiler gösteri yaparak Cumhuriyet Halk Fırkası binasını ve Anadolu gazetesi idarehanesini taşladılar
1938 - Atatürk, vasiyetnamesini yazdırdı Vasiyet, Ankara 3 Sulh Hukuk Hakimi Osman Selçuk Selçuk tarafından 28 Kasım 1938'de açıldı
1939 - İstanbul müzeleri, II Dünya Savaşı nedeniyle kapatıldı
1945 - Çok partili düzene geçişin ilk partisi olan Milli Kalkınma Partisi kuruldu
1950 - Başvuru fazlalılığı yüzünden, üniversite giriş sınavı uygulaması başlatıldı
1955 - İstanbul Sultanahmet'te yeni Adliye Sarayı hizmete açıldı
1960 - Muhammed Ali (Cassius Clay), olimpiyat madalyasını aldı
1963 - 20-21 Mayıs'ta askeri darbe girişiminde bulunan Albay Talat Aydemir, Ankara 1 Numaralı Sıkıyönetim Mahkemesince idama mahkum edildi
1972 - Filistinli Kara Eylül Hareketi militanları, Olimpiyat Oyunları için Münih'e gelen İsrailli sporculara ateş açtı; bir sporcu öldü, biri ağır yaralandı, 9 kişi rehin alındı
1973 - Dünyanın en uzun karayolu tüneli, İsviçre'nin St Gotthard yöresinde açıldı
1973 - Devlet Film Arşivi'nde yangın çıktı; Atatürk'ün tek kopyalı filmleri yandı
1980 - Dışişleri Bakanı Hayreddin Erkmen MSP Gensorusu ile düşürüldü
1990 - Hükümete, yurtdışına asker gönderme ve Türkiye'de yabancı asker bulundurma yetkisi veren teklif, TBMM'de kabul edildi
1991 - Nelson Mandela, Güney Afrika'da başkan seçildi

Doğumlar

1905 - Arthur Koestler, Macar asıllı İngiliz yazar (ö 1983)
1912 - John Cage, ABD'li besteci, filozof, yazar ve baskıcı (ö 1992)
1946 - Freddie Mercury, Queen grubunun solisti (ö 1991)
1951 - Michael Keaton, ABD'li aktör
1973 - Kaan Tangöze, Duman müzik grubunun solisti
1990 - Kim Yu-Na, Güney Koreli buz patenci
1991 - Skandar Keynes, İngiliz aktör

Ölümler

1548 - Catherine Parr, İngiltere kraliçesi (d 1512)
1857 - Auguste Comte, Fransız matematikçi (d 1798)
1876 - Manuel Blanco Encalada, Şilili siyasetçi (d 1790)
1901 - Ignacij Klemenčič, Sloven fizikçi (d 1953)
1906 - Ludwig Boltzmann, Avusturyalı fizikçi (d 1844)
1914 - Charles Péguy, Fransız şair (d 1873)
1993 - Samim Kocagöz, Türk yazar (d 1916)
1997 - Mother Teresa, Nobel Barış Ödülü sahibi Arnavut hayırsever (d 1910)