Tarihde Bugün 29 Nisan

Tarihde Bugün 29 Nisan

Gerilim ve korku türünün ünlü yönetmeni Alfred Hitchcock öldü (1980)



29 Nisan günü tarih sayfalarına nasıl yansıdı? Tarihin değişik dönemlerinden 29 Nisanda yaşananlar

Hıyanet-i Vataniye Kanunu çıkarıldı (1920)

SSCBnin Kızılordu birlikleri Berline girdi (1945)

Güney Vietnamda iç savaş patlak verdi (1955)

Spor Toto, şans oyunları arasına girdi (1959)

Muhsin Ertuğrul öldü (1979)

Tarihde Bugün 29 Nisan

- Helsinki'de düzenlenen Dünya Serbest Güreş Şampiyonası'nı Türk Milli Takımı kazandı(1951)

Nasuh Akar





Dünya şampiyonları: Ali Yücel (1951-Helsinki), Nasuh Akar (1951-Helsinki) Celal Atik (1951-Helsinki), Haydar Zafer (1951-Helsinki), Yaşar Doğu (1951-Helsinki)

Dünya üçüncüleri: İbrahim Zengin (1951-Helsinki)

Başka neler oldu:

1903 - Alberta'da (Kanada) meydana gelen toprak kaymasında 70 kişi öldü
1916 - Kutül-Ammare Zaferi: Halil Kut Paşa komutasındaki 6 Ordu Irak cephesinde Kut'ül Amere kasabasında İngiliz Mezopotamya ordusunu teslim aldı
1939 - Türk güreşçileri 66 ve 87 kilolarda Avrupa ikincisi oldu
1945 - İtalya'daki Alman birlikleri teslim oldu
1945 - Sovyet tankları Berlin'e girdi Sovyet askerleri şansölyelik binasının kapılarını zorlarken, Nazi lider Adolf Hitler, tabancayla intihar etti
1945 - Adolf Hitler, Eva Braun ile Berlin'de evlendi ve Amiral Karl Dönitz'i veliahtı tayin etti
1949 - Sabahattin Ali'yi öldüren Ali Ertegin'in yargılanmasına başlandı
1955 - Güney Vietnam'da iç savaş başladı
1959 - CHP Genel Başkanı İsmet İnönü, Ege illerini kapsayan yurt gezisine çıktı Ankara garında ve Eskişehir tren istasyonunda halkın muhalefet lideriyle görüşmesi ve gösteri yapması polis tarafından engellendi
1960 - Ankara ve İstanbul'da üniversiteler 1 ay süreyle kapatıldı İstanbul Üniversitesinde gösterilere polisin silahlı müdahalesinde önceki gün bir öğrenci ölmüş, ayrıca sıkıyönetim ilan edilmişti
1968 - Hair Müzikali Broadway'de perdelerini açtı
1971 - Çetin Altan ve İlhan Selçuk 9 Mart 1971 darbe teşebbüsü ile ilgili olarak sorgulanmak üzere gözaltına alındılar
1972 - Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay hükümeti kurma görevini eski başbakanlardan Suat Hayri Ürgüplü'ye verdi
1979 - İstanbul'da 1 Mayıs günü sokağa çıkma yasağı uygulanacağı ilan edildi
1979 - Süleyman Demirel, Türkiye Muhtarlar Federasyonu'nun 5 Genel Kurulu'nda "Türkiye Muhtarbaşı" seçildi
1980 - 1 Mayıs'ın yasaklandığı il sayısı 30'a yükseldi
1981 - Ankara Sıkıyönetim Askeri Savcılığı, MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş ve 219 sanık hakkında idam istemiyle dava açtı
1983 - Resmi Gazete'de yayımlanan İçişleri Bakanlığı tebligatına göre, 12 Eylül askeri darbesinden sonra 242'si 10 yıl, 481'i 5 yıl olmak üzere toplam 723 kişi siyaset yasağı kapsamına alındı
1984 - (dünya dans günü) aynı zaman da Fransız dansçı ve koreograf Jean-Georges Noverrenin (1727 - 1810) doğum günü aynı olan 29 nisan 25 yıldır dünya dans günü olarak kutlanır
1986 - "Bir Yeni Cumhuriyet İçin" adlı kitabı nedeniyle 4 kez yargılanan Yalçın Küçük 1,5 yıl hapis cezasına çarptırıldı
1986 - Yetkililer, 26 Nisan'da meydana gelen Çernobil kazası sonrası oluşan radyoaktif bulutların Türkiye'ye ulaşma olasılığının zayıf olduğunu iddia ettiler
1988 - İçişleri Bakanı Mustafa Kalemli "Türkiye'nin 1 Mayıs diye bir bayramı yoktur" dedi
1991 - Bengaldeş'te meydana gelen kasırga en az 138000 kişinin ölümüne ve 10 milyon kişinin evsiz kalmasına neden oldu
1992 - Los Angeles'da çıkan halk ayaklanmasında üç gün içinde 54 kişi öldü ve yüzlerce bina tahrip edildi
2004 - Oldsmobile son otomobilini üretti Şirket tam 107 yıldır otomobil üretimi yapıyordu
2005 - Suriye, 29 yıl süren işgalin ardından Lübnan'dan tamamen çekildi
2007 - İstanbul, İstanbul'da, Çağlayan Mitingi düzenlendi

Doğumlar

1943 - İlker Başbuğ, Türkiye Genel Kurmay başkanı
1854 - Henri Poincaré, Fransız matematikçi (ö 1912)
1899 - Duke Ellington, Caz müzisyeni (ö 1974)
1901 - Hirohito, Japon imparator (ö 1989)
1954 - Jerry Seinfeld, ABD'li komedyen
1958 - Michelle Pfeiffer, ABD'li sinema oyuncusu
1969 - İzel Çeliköz, Türk Pop Müziği yorumcusu
1970 - Uma Thurman, ABD'li sinema oyuncusu
1983 - Semih Şentürk, Türk futbolcu
1976 - Taner Gülleri, Türk futbolcu

Ölümler

1924 - Ernest Fox Nichols, ABD'li eğitimci ve fizikçi (d 1869)
1951 - Ludwig Wittgenstein, Avusturya kökenli İngiliz filozof (d 1889)
1967 - Anthony Mann, ABD'li film yönetmeni, aktör (d 1906)
1979 - Muhsin Ertuğrul yönetmen, oyuncu, yapımcı (d 1892)
1980 - Alfred Hitchcock, İngiliz sinema yönetmeni (d 1899)

Türk tiyatro ve sinemasının en önemli isimlerinden Muhsin Ertuğrul, 1979'da 87 yaşında vefat etti

Türk tiyatro adamı, oyuncu, yönetmen, yönetici, eğitmen, çevirmen, makale yazarı, sinema yönetmeni, çağdaş Türk tiyatrosunun kurucusu Muhsin Ertuğrul, 1909'da profesyonel olarak sahneye çıktı

Çeşitli tiyatro topluluklarında çalıştı Paris ve Berlin'e gitti 1918'de Berlin'de 'Beranien Düşesi' adlı filmde oynadı Aynı yıl 'Samson', 'Kara Lale Bayramı' ve 'Şeytana Tapanlar' filmlerini yönetti



1921'de Darülbedayi'de yönetmen olarak çalışmaya başladı ve ülkemizin ilk özel film yapım şirketi olan Kemal Film'in yerli film yapımına başlaması için yardımcı oldu

Türkiye'de ilk filmini 1922 yılında ('İstanbul'da Bir Facia-i Aşk') yönetti 1921-24 yılları arasında bu şirket adına altı film çekti

1924'te Sovyetler Birliğine gitti Orada 'Tamilla' ve 'Spartaküs' adlı filmleri çekti 1923 yılında çektiği 'Ateşten Gömlek' filminde baş rolde oynayan Neyyire Neyir ile evlendi

Türkiye'ye dönüşünde yeniden Darülbedayi'de çalışmaya başladı ve 1928'de ülkemizin ikinci büyük yapım şirketi olan İpek Film'in kurulmasına öncülük etti

İpek Film, 10 yılı aşkın bir süre Türkiye'nin tek film yapım şirketi olarak kaldı Yeniliğe açık olmalarıyla tanınan İpek Film, Ertuğrul'a her türlü harcama yetkisi vererek çağdaş düzeyde teknolojinin ülkemize girmesini sağladı

Böylece Ertuğrul 1931 yılında ilk sesli Türk filmi olan 'İstanbul Sokaklarında'yı çekti Bu filmin hemen ardından İpekçiler ilk sesli film stüdyosunu kurdu

1928-41 yılları arasında İpek Film adına 20 film çekti 'Aysel Bataklı Damın Kızı', 'Şehvet Kurbanı', 'Bir Kavuk Devrildi' gibi filmler ilgi gördüyse de genel olarak sinema alanında başarısız kabul edildiler

Muhsin Ertuğrul, köklü bir tiyatro geleneğine sahip olduğu için filmlerinde daha çok teatral bir tarzla çalışıyordu Zaten 1947'den sonra sinemadan uzaklaşmaya ve tiyatro alanında çalışmalarını yoğunlaştırmaya başladı

1953 yılında çektiği ve büyük bir başarısızlıkla sonuçlanan ülkemizin ilk renkli filmlerinden biri olan 'Halıcı Kız', Muhsin Ertuğrul'un son sinema çalışması oldu

Muhsin Ertuğrul'un Halide Edip Adıvar'ın 'Ateşten Gömlek' adlı romanından uyarladığı filmde kamera önüne geçen Bedia Muvahhit ve Neyyire Neyir sinema filminde oynayan ilk Müslüman Türk kadınları oldu

Türk sineması ilk uluslararası ödülünü Muhsin Ertuğrul'un 'Leblebici Horhor' adlı filmiyle kazandı Film, İkinci Venedik Film Festivali'nde Onur Ödülü aldı

Kendi deyişiyle, daha düzenli, daha iyi ve daha güzel olana erişmeyi amaçlamış tiyatro anlayışını (meliorizmi) benimseyen Ertuğrul, çağdaş Batı tiyatrosunu Türkiye'de kurumsallaştıran, 60 yıllık sanat yaşamı boyunca çağdaş tiyatro kültürünü tüm kurumlarıyla getiren ve uygulayan kişi olarak anılır

Rol aldığı filmler

'Samson' 1919, 'İstanbul'da Istırap' 1922, 'Boğaziçi Esrarı' 1922, 'Ateşten Gömlek' 1923, 'Kızkulesi Faciası' 1923, 'Ankara Postası' 1928, 'Şehvet Kurbanı' 1940, 'Kıskanç' 1943

Yönettiği filmler

'Samson' 1919, 'İstanbul'da Bir Facia-i Aşk' 1922, 'İstanbul'da Istırap' 1922, 'Boğaziçi Esrarı' 1922, 'Leblebici Horhor' 1923, 'Kızkulesi Faciası' 1923, 'Ateşten Gömlek' 1923, 'Sözde Kızlar' 1924, 'Tamilla' 1925, 'Bir Sigara Yüzünden' 1928, 'Ankara Postası' 1928, 'Kaçakçılar' 1929, 'İstanbul Sokaklarında' 1931, 'Bir Millet Uyanıyor' 1932, 'Karım Beni Aldatırsa' 1933, 'Naşit Dolandırıcı' 1933, 'Söz Bir Allah Bir' 1933, 'Leblebici Horhor Ağa' 1933, 'Cici Berber' 1933, 'Fena Yol' 1933, 'Milyon Avcıları' 1934, 'Aysel Bataklı Damın Kızı' 1934, 'Aysel Bataklı Damın Kızı' 1935, 'Aynaroz Kadısı' 1938, 'Tosun Paşa' 1939, 'Bir Kavuk Devrildi' 1939, 'Allahın Cenneti' 1939, 'Şehvet Kurbanı' 1940, 'Akasya Palas' 1940, 'Kahveci Güzeli' 1941, 'Kıskanç' 1942, 'Nasreddin Hoca Düğünde' 1943, 'Yayla Kartalı' 1945, 'Kızılırmak Karakoyun' 1946, 'Evli mi, Bekar mı' 1951, 'Halıcı Kız' 1953