İnternet Bağımlılığı

a) Tolerans gelişmesi, alkol bağımlılığındakine benzer bir seyir izler Yani internette geçirilen zamanla ters orantılı olarak mutluluk azalır

b) Kişi içine kapanır Bu, bağımlı kişinin; internette giderek daha fazla zaman harcamasına yol açar Neticede psikomotor huzursuzluk, kaygı, internetle ilgili hayaller, parmaklarda iradî veya gayr-i iradî yazma gibi hâl ve durumlar ortaya çıkar Bu durum, kişinin; sosyal, akademik ve iş hayatında menfî tesirler yapmaya başlar İnternete bağlanıldığında kaygı ve huzursuzluk gibi belirtiler kaybolur

c) Kişi her seferinde internette daha fazla zaman harcar

d) İnternetten uzak kalmak için çaba harcansa bile bu başarılamaz

e) Yeni web siteleri keşfetmek, oyun oynamak, chat gibi aktiviteler giderek esas faaliyetlerin yerini alır

f) Aile üyeleriyle olan diyalog ve aktivitelerin yerini internet işgal eder Sosyal aktivitelerin sıklığı internet bağımlılığı sebebiyle azalır

g) İnternet bağımlılığının kötü neticeleri (sabah geç kalkma, evlilikle ilgili problemler, önemli işleri terk etme vb) görülmeye başlar, buna rağmen internet kullanımı devam eder

Yukarıdaki belirtilerden üç veya daha fazlası varsa, kişi bağımlılık kriterlerini taşıyor demektir

Yapılan araştırmalarda, internet kullanıcılarının yaşı küçüldükçe, eğlence ve oyunun ön plâna çıktığı görülmektedir Çocuklar genelde oyun; gençler ise, oyunun yanı sıra chat ve eğlence maksatlı internet kullanımı yapmaktadır Bu imkânı sağlıklı mânâda kullananların sayısı nispeten daha azdır Birçok anne-baba, çocuklarının internet kafelerde oyun oynamasını engelleyememektedir Çocuğun internet kafelere gitmesini engellemek için eve internet kurulduğunda ise, çocukların internette daha fazla kaldığı, bunun da aile arasında sürekli bir çatışma sebebi olduğu görülmektedir Bütün bunların yanı sıra, çocuk ve gençlerin zararlı sitelere ulaşması engellenememektedir Bu tür menfî sitelerin tesirinde kalan çocuk ve gençlerde zamanla davranış bozuklukları görülmeye başlamaktadır

İnterneti aşırı ve gereksiz kullananlarda fizikî ve ruhî problemler baş göstermektedir Kişinin çevresiyle iletişimi zayıfladığında, kendini ifade kabiliyeti de körelmekte, sosyal münasebetleri bozulmakta, iş verimi düşmekte, aile içi diyaloglarında aksaklıklar olabilmekte, artan ferdiyetçi davranışlarına paralel, kişide yalnızlık ve dolayısıyla yabancılaşma görülmektedir Kişide, bunların yanı sıra baş, bel ve kas ağrıları, görme bozukluğu, yorgunluk hattâ epilepsi (sara) tetiklenmesi görülebilmektedir

Ne yapılabilir?

Günümüzdeki ilmî gelişmelerin bir semeresi olarak karşımıza çıkan bu teknolojiyi reddetmek imkânsızdır İnternet vesilesiyle ilmî gelişmeler çok yakından takip edilmekte, önemli bilgilere hemen ulaşılabilmekte, insanlar istedikleri (hattâ istemedikleri) hemen herkesle çok rahat haberleşebilmekte, alışveriş yapabilmekte ve günlük birçok işi rahatlıkla yerine getirebilmektedir Bu teknolojinin önemi tartışılmamakla birlikte, uzmanların internetin istismarı konusunda kafa yormaları gerekmektedir Bilhassa internet sebebiyle derslerden uzaklaşan, hattâ sınıfta kalan öğrencilerin; en önemli eğitim yıllarında oyunla kaybedilen zamanın; edinilen kötü alışkanlıkların; uygun olmayan bilgi ve görüntülerin; aile fertlerinin ekran karşısına geçerek birbirlerinden kopmalarının; internet üzerinden geliştirilen, fakat hemen hepsi hüsranla biten sahte arkadaşlıkların; yaygınlaşan kumar alışkanlığının; okulda veya mesaide geçirilmesi gereken zamanın internette gereksiz konuşma ve yazışmalarla boşa harcanmasının; güzel ve hayırlı işler yapılabilecekken mâlâyanî işlerle uğraşmanın; chat le geçirilen boş zamanların uzmanlarca dikkatle ele alınması gerekir

İnternetteki bazı oyunların gençleri saldırganlaştırdığı, hayattan kopardığı, onlarda karamsarlığa yol açtığı bilinmektedir İnternette FRP (hayalî rol oyunu) oynayan bazı gençlerde, gerçeklerden uzaklaşma, depresyon ve intihar girişimleri görülmüştür Okul ve okul dışı bilgisayar kullanımı toplumun örf ve âdetlerine uygun düzenlenmezse, gençlerde ciddî uyum bozuklukları ve kötü alışkanlıklar baş gösterecektir Bugünün dünyasında zor olmakla birlikte, anne-babaların mâsûm görünen bazı faaliyetlerin geri plânından da haberdâr olmaları gerekir Bu konuda onların içinin rahat olması, çocuklarının güzel bir arkadaş çevresi içinde kalmalarıyla mümkün olabilecek gibi gözükmektedir

İnternete bağlanan kişinin hiçbir gizliliğinin kalmadığını burada vurgulamak yerinde olur Bir firmanın, internet kullanıma açıldığından beri, milyarlarca web sitesinin her aşamasındaki hâlini kopya ettiği ve istediği zaman bir sitenin 10 yıl önceki hâline bile ulaşabildiği bilinmektedir Yani web sitesi sahiplerinin internete gönderdiği her bilgi, internet ağının değişik yerlerinde tutularak kayıt altına alınmaktadır Bundan şu netice çıkabilir; bizim internet üzerinden yaptığımız her türlü bilgiye ulaşma ve haberleşme faaliyetimiz çok rahat bir şekilde takip edilebilmekte ve bir yerlerde depolanmaktadır Belki birkaç yıl sonra bir firma size Sizin şu ana kadar gönderdiğiniz bütün e-postalar bende mevcut diyebilecektir Bu durumda, kişilerin mâsumâne kullandığı bu teknoloji, birilerinin bilgi toplamasına ve bunları kötü maksatlı olarak kullanmasına da fırsat verebilir Birçok chat programının bilgisayarın içini boşaltan programlar olduğu ve buna bağlanıldığı anda bilgisayardaki bilgilerin bir yerlere ulaştığı bilinmektedir

İnternet bağımlılığı nasıl engellenebilir?

2005 Martında Çinde internet ve video oyunlarının bağımlılığını tedavi etmeye yönelik bir merkezin açıldığı bilinmektedir2 Bu merkezin hastalarını daha çok 14-24 yaşındaki gençler teşkil etmektedir Burada danışmanlık, uyku düzeninin sağlanması, antidepresan ilâçlar, sosyal bağlantıların yeniden kurulması, fizikî faaliyetlerin artırılması gibi hizmetler verilmektedir

Kliniğe başvurmadan önce kişi veya yakınları tarafından alınacak bazı tedbirler vardır Kişinin kendi durumunun farkına varması bu problemin giderilmesinde en önemli adımdır Eğer kişi farkına varmadan böyle bir duruma düşmüş ve bunu fark etmiyorsa, düzelmesi daha uzun süre alacaktır İnternette geçirilen zamanın artışı en önemli bağımlılık sinyalidir Tedavide dereceli olarak internet kullanımının azaltılması hedeflenmelidir

İkinci olarak, kişinin hayatında bir psikolojik problemin veya herhangi bir stres faktörünün olup olmadığı araştırılmalıdır Kişi bazı gerçeklerden kaçıyorsa, internette daha fazla zaman harcar Onu günlük hayattan koparıp bilgisayar önüne iten sebepleri araştırmak da önemlidir Kişinin mânevî dünyasını, iş verimini, akademik gidişatını, ailesiyle olan münasebetini tekrar gözden geçirmesinde fayda vardır Önemli meşguliyet ve hedefleri olan kişilerin mâlâyanî konulara zaman ayırması tabii ki mümkün olmaz

Modern çağın köleliği!

İnternet kullanımındaki artış ve sosyal medyanın önlenemez yükselişi bazı kullanıcılar için internet bağımlılığını gündeme getirdi Sorunlu internet kullanımı psikiyatrinin yeni ilgi alanlarından biri Ülkemizde genç nüfusun fazlalığı ve internet kafelerin kontrolsüz yaygınlaşması, yeni tanımlanan internet bağımlılığına zemin oluşturuyor



İletişimi artırmak ve bilgi paylaşımını kolaylaştırmak için geliştirilen internet, zaman içinde tahmin edilenin ötesinde yaygınlaşırken, bazı kullanıcılar internete girişlerini kontrol edemeyerek iş, sosyal ve özel alandaki işlevselliklerinde sorun yaşamaya başladılar İnternet kullanımındaki artış, bu kişiler için sorunlu kullanıma, hatta “bağımlılığa” dönüştü

İnternet kullanımıyla ilgili aşırı zihinsel meşguliyet, kullanımı sınırlama ve kontrol etmeyle ilgili yineleyici düşünceler, erişim isteğini durduramama, işlevselliğin çeşitli düzeylerde bozulmasına karşın internet kullanmayı sürdürme, giderek artan sürelerde internette zaman geçirme, kullanma olanağı bulunamadığı zaman arama ve aşerme gibi davranışlar, internetin aşırı ve kötü kullanımıyla ilgili sorunlar olarak dikkat çekiyor

İnternet bağımlılığı ya da sorunlu internet kullanımı, psikiyatrinin en yeni ilgi alanlarından biri haline gelmiş bulunuyor Bakırköy Prof Dr Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Hastanesi doktorlarından Uzman Dr Ömer Şenormancı ve Uzman Dr Ramazan Konkanın, bugüne kadar internet bağımlılığı hakkındaki araştırmalardan yaptıkları derleme, internet bağımlılığı ya da sorunlu internet kullanımının henüz diğer bağımlılık tiplerindeki gibi çerçevesi tam çizilmiş bir tanı ve değerlendirme ölçütüne sahip olmadığını ortaya koydu

İNTERNET BAĞIMLILIĞI NASIL ANLAŞILIR?
Dünyada internet bağımlılığının yaygınlığının yüzde 1,5-8,2 arasında değiştiğine, kültürler arasında internet bağımlılığı sıklığının farklı seviyelerde seyrettiğine dikkat çekilen çalışmada; sosyal fobi, manik depresyon, anksiyete bozuklukları, utangaçlık, içe dönüklük, kişilik bozuklukları ve dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğunun internet bağımlılığında en sık rastlanan psikiyatrik tanılar olduğu kaydedildi

Çalışmaya göre, internet bağımlılığının tedavisi için ağırlıklı olarak psikoterapi ve bazı farmakolojik girişimleri içeren çözümler önerilirken, tedavide alkol ve madde bağımlılığı ve kötüye kullanımıyla klinik benzerlikleri göz önünde bulundurularak benzer tekniklerden yararlanılıyor

Türkiyede de internet bağımlılığı giderek daha önemli bir sorun haline geliyor Genellikle aşırı internet kullanan kişilerin aileleri aracılığıyla psikolog ve psikolojik danışmanlara başvuru yapılırken, önümüzdeki yıllarda bu sorunun ülkemizdeki psikiyatri pratiğinde daha çok yer alacağı öngörülüyor

İnternet bağımlılığının psikopatolojisi, değerlendirilmesi ve kanıta dayalı tedavi yöntemlerinin geliştirilmesi için standardize edilmiş, geniş ölçekli yeni çalışmalara ihtiyaç olduğu vurgulanıyor