Şehirlerimiz Hangi Olaylar Sonrasında İsimlerini Almıştır Şehirler Adnı Nası Almıştır

Şehirlerimiz Hangi Olaylar Sonrasında İsimlerini Almıştır Şehirler Adnı Nası Almıştır
Şehirlerimiz Hangi Olaylar Sonrasında İsimlerini Almıştır Şehirler Adnı Nası Almıştır

ANADOLU
Romalılar, kendilerine ait toprakları Thema adı verilen on dört yönetim bölgesine ayırdılar Bu bölge Bizansın doğusunda kaldığı için bu topraklara ''Theme Anatolica - Doğu Ülkesi'' adını verdiler Sonraları Anatolia olarak anıldı Kelime zamanla Anadolu'ya dönüştü

ADANA
Bizanslı tarihçi Stefan, Uranus'un iki oğlu Adanus ile Sarus'un Tarsuslularla savaşarak bu şehri kurduklarını, bunlardan birinin adı kente (Adanus), diğerinin adı ise Seyhan Irmağına (Sarus) verildiğini söyler

ADAPAZARI
Bu kente Adapazarlılar, kısaca Ada derler Çünkü Sakarya ve Çark suyu arasında yer alan kent, tıpkı bir adayı andırır ''Pazar'' sözcüğünü ise XVII yy'da yörenin pazar yeri olmasından alır

ADIYAMAN
Adıyaman ilk zamanlarda, Piran Köyü'nün yerine kuruluydu ve Perre adını taşıyordu Daha sonra Emeviler, buraya bir kale yaptırdı Kent de Mansur'un Kalesi anlamına gelen ''Hısn Mansur'' adıyla anılmaya başlandı Kent, 1 Selim zamanında alınınca Türkler, buraya Adıyaman demeye başladılar

AFYONKARAHİSAR
Eski adı Akroenos olan kenti, Selçuklular uzun ve kanlı savaşlardan sonra ele geçirince, kuşatma anlamına gelen "Hisar" dediler Kuşatma çok acılara neden olduğu içinde, kara taşlardan bir kale kurup buraya Karahisar adını verdiler XVI yy'da burada afyon yetiştirilmeye başlanınca, ''Karahisar''ın başına Afyon eklendi ve kent Afyonkarahisar adını aldı

AĞRI
İsmini sınırları içindeki Ağrı (Ararat) Dağı'ndan alır Zamanla ''Aran'' şeklinde söylenmeye başlanan kent, sonuçta Ağrı adını aldı

AKÇAABAT
Trabzon iline bağlı bir kıyı kasabası olan kent, adını limanı korumak için yapılmış, kalenin beyaz taşlarından alır

AKSARAY
Son Kappadokya Kralı Arkhelaos tarafından yeniden kurulan kente ''Arkhelais'' adı verildi Şehri en son ele geçiren Selçuk Beyi İzzettin Kılıçarslan, kente cami, medrese, kümbetler ile birlikte büyük ve beyaz bir saray yaptırırŞehir ''Aksaray'' adını işte bu saraydan alır

AKŞEHİR
İlçenin bugün bulunduğu yerde, eski çağlarda Phlomelium kenti vardı Şehrin eski kalesinin burçları ak taştan yapılmıştıİsmini işte buradan aldığı sanılıyor

ALANYA
Kentin ilk adı Korakesion idi Anadolu Selçuklu Sultanı Alaettin Keykubat Alanya'yı kuşatınca, kale komutanı burayı savaşmadan teslim etmeyi önerdi Kızınıda Keykubat'la evlendiren kale komutanı Kir Fard, kente Alaettin'in adını vererek ''Alaiye'' dedi Alaiye zamanla Alanya'ya dönüştü

ALAŞEHİR
Manisa'nın ilçesi Dünyanın ilk Filadelfiyası Kurucusu Bergama krallarından Filadelfos Başlangıçta kente kurucusunun adı verilerek Filadelfiya dendi Sonraları bu isim ''Neo-Kayseriya'' ya çevrildi Kent, Türklerin eline geçince, tüm eski adlarından vazgeçilerek şimdiki adını aldı

AMASYA
Amasya'yı Amazon Kralı Amasis kurdu ve ona Amasis kenti anlamına gelen ''Ameseia'' adını verdi Tarihçi Strabon'a göre, Amasya adı işte buradan türemiştir

ANKARA
İslam kaynaklarına göre Ankara'nın adı ''Engürü'' idi Kimilerine göre Ankara sözü Farsça ''üzüm''anlamına gelen Engür'den, ya da Yunancada ''koruk'' anlamına gelen Agurida'dan türüyor Kimi kaynaklar ise Ankara sözcüğünün, Hint-Avrupa dilinde ''eğmek'' anlamına gelen Ank, Sanskritçede ''kıvrıntı'' anlamına gelen Ankab'dan, yada Latincede ''çengel'' demek olan Uncus'dan türediğini ileri sürer Frigya dilinde ''Ank = Engebeli, karışık'' diye bir sözcük bulunur Şehrin kuruluşundaki ismi Ankyra, Ankura, Ankuria, Angur, Engürü, Engürüye, Angare, Angora, Ancora ve son olarak ANKARA şeklini aldı

ANTAKYA
İsa'dan önce 300 yıllarında Makedonya Kralı Seleukoz, bu yörede Antakya'yı kurdu ve kente babasının ismi olan Antiokhia adını verdi Zamanla kent Antakya adına dönüştü

ANTALYA
Kenti, İsa'dan önce II yy'da Bergama krallarından Attolos II kurdu Şehir önceleri adını kurucusundan aldı ve Attaleia adıyla anıldı Daha sonraları bu isim Adalia, Antalia ve son olarakta Antalya şekline dönüştü

ARDEŞEN
Yavuz Sultan Selim Trabzon Sancak Beyi iken, Osmanlı tahtına sahip çıkmak ister ve bu amacı gerçekleştirmek için Kepa Sancak Beyi olan oğlunun yardımına gerek duyar Yardım almak için giderken Fırtına Deresi'nde ağaç parçalarını görür Bölge tamamen boş, bataklık ve çalılıktır Çevresindekiler, kendisine bölgede kimsenin yaşamadığını söylediğinde Yavuz Sultan Selim, dere çevresindeki ağaç parçalarını göstererek "Bu belde tenha değil, bakın dere yonga taşıyor Bu yörenin ardı şendir" derYani yüksek kesimlerde yerleşim birimleri olduğunu ifade eder Ardı şen sözcüğü zamanla halk dilinde Ardeşen olarak yerleşir

ARHAVİ
Artvin' bağlı ilçe merkezi Adını, o bölgede Karadeniz'e dökülen ve eski adı Arkhabis olan akarsudan alır

ARTVİN
Kıldiyet Dağı'nın dik yamaçları üzerine İskitler tarafından kuruldu Yaygın bir inanışa göre Artvin adı, kenti kuran İskit hükümdarının adından gelir Sözcük, önceleri Artvani, sonrada Artvini biçiminde söylenmiş, zamanla Artvin'e dönüşmüştür

AYDIN
Kenti ilk olarak Argoslular kurdu Adını ise Anadolu Beyleri'nden Aydınoğlu Mehmet Bey verdi ve ona Aydın Güzelcehisarı ismini taktı Bu isim sonraları kısalarak Aydın halini aldı

BALIKESİR
Kentin adının ''Eski Hisar'' anlamına gelen ''Paleokastio''dan türediği sanılıyor Halk arasındaki söylentiye göreyse Balıkesir adı ''Balı çok'' anlamına geliyor

BARTIN
Roma döneminde Bartın Çayı'nın adı ''Parthenius'' (Suların İlahı) idi Bu akarsuyun kıyısında kurulan kente ise ''Parthenia'' adı verildi ''Parthenia'' adı zamanla Bartın'a dönüştü

BATMAN
Batman yeni bir kenttir Daha önce aynı yerde ''İluh'' adında bir köy vardı Yakınında petrol bulunduktan ve bir rafineri kurulduktan sonra hızla gelişen İluh, 1950'lerden itibaren yakınından geçen Batman Çayı'nın adıyla anılmıştır

BAYBURT
Kentin adı olarak Eski Çağ'da kullanılan ''Bayberd'' , ''Baiberdon'' , ''Payper'' , ''Baberd''' , ''Paypert'' gibi adların kökeni tektir Marco Polo'nun seyahatnamesinde kent, ''Paipurth'' yada ''Baiburt'' diye anılmıştır Selçukluların kullandığı ''Baybird'' adı, başlangıçta Osmanlılar tarafından da benimsenmiş, ama ad son zamanlarda ''Bayburt'' biçiminde yazılmıştır
Evliya Çelebi'ye göreyse Bayburt adı, ''zengin'' anlamındaki ''bay'' ile yurt sözcüğünün birleşmesinden oluşmuştur ''Zengin belde'' anlamındaki ''Bayyurt'' adı, zamanla ''Bayburt''a dönüşmüştür

BERGAMA
Eski bir Anadolu mitolojisine göre, Akhilleus'un oğlu Neoptolemos 'la Andromakhe'den doğma Pergamos, Yunanistan'dan Anadolu'ya kaçıp Bergama'nın bulunduğu yerdeki kralı öldürdü ve kendi kral oldu Kentin adını değiştirip ona kendi adını verdi Bu mitolojiye göre Bergama adı, işte bu kralın adı olan ''Bergamos'' ya da ''Pergamon'' un değişmiş şeklidir

BİGA
Yapılan araştırmalara göre, Biga'nın ilk kuruluş tarihi İÖ 2000 - 1900 yıllarına dayanır Truva Kralı Comenen tarafından bir koloni kenti olarak kurulduğu ve yörenin ilk yerli halkının Gergithes ( Gergis) ler olduğu bilinmektedir
Biga, adını Yunanca'da ''Kaynak'' ve ''Pınar'' anlamına gelen ''Pegai'', ''Pigas'' sözcüğünden almaktadır ''Pigas'', ''Menbaalar , kaynaklar kenti'' anlamına gelmektedir 'Pigas'' adının zamanla Biga'ya dönüştüğü sanılmaktadır

BİNGÖL
Bölgede volkanik kayalardan oluşmuş bir dağ kitlesi ve 2 bin 700 metreyi aşan yükseltilerde birçok göl vardır Gerek dağ, gerekse eteğindeki kent, Bingöl adını işte bu çok sayıdaki göllerden alır

BİTLİS
Kenti ne zaman ve kimlerin kurduğu kesin olarak bilinmiyor Bitlis adı ise kimilerine göre ''Bageş'' ya da ''Pagiş'' sözcüklerinden türüyor Kimilerine göre ise Büyük İskender'in buyruğu ile komutanı ''Lis'' veya ''Badis'' burada bir kale kurmuş, Bitlis adı bu komutanın isminden kaynaklanıyormuş

BODRUM
Kasabanın ilk çağlardaki adı Halikarnasos'tu Bir süre Bizans, Rodos şovalyeleri ve Menteş Beyliği'nin egemenliği altında kaldıktan sonra, Kanuni Sultan Süleyman zamanında Rodos'la birlikte Osmanlılara katıldı

BOLU
Kente önce ''Bithynion'', Romalılar çağında da ''Claudiopolis'' adı verildi Osmanlıların eline geçtikten sonra ise ''Claudiopolis' sözcüğünü kısaltıp önceleri ''Poli'', daha sonra ise kente Bolu dediler

BURDUR
Kent, eski adı ''Askaniya'' olan Burdur Gölü'nün yanında kurulmuştur Adınıda bu gölden almıştır Gölün adı değiştirilince, kentde bugünkü adını almıştır

BURSA
Eski çağlarda ''Bitinya'' adı verilen bölgenin başkenti olan Bursa'yı, İsa'dan önce 2 yy'da Bitinya Kralı Prusias II kurdu Kent, kurucusunun adına dayanarak Prusa, daha sonrada Bursa oldu

ÇANAKKALE
Çanakkale, boğazın kıyısında ve en dar yerinde kurulmuştur Burada denizin şekli aynı bir çanağı andırır, bugünkü adınıda buradan alır

ÇANKIRI
Kent ilk çağda, ''Gangra'' kalesinin eteğinde kuruldu İsmini Gangra Kalesi'nden alan Çankırı'ya yakın zamana kadar Çangırı ve Çenğiri deniyordu

ÇORUM
Malazgirt zaferinden kısa bir süre sonra Danişmentliler'den Melik Gazi, 30 000 kişilik bir orduyla kenti ele geçirdi Yöreye Alanyutlu Türkmenler'inden Çorumlu oymağı yerleştirildi Bu nedenle kentin adı, önceleri Çorumlu olarak anılırken, bu ad sonraları Çorum'a dönüştü

DENİZLİ
Bu kent MÖ III yy'da, Selefkilerden Antiokhos'un eşi Laodike adına kuruldu Müslüman akınları sırasında buraya Lazkiye denildi 1399'da Osmanlı topraklarına katıldı Daha sonra deprem nedeniyle eski kent terk edildi ve 6 kilometre güneydeki Denizli kuruldu Kente, ilk zamanlar Donguzlu (Donuzlu) ya da Tonguzluk deniliyordu Bugünkü Denizli adı buradan gelmiştir

DİYARBAKIR
Eski adı Yunan ve Latin kaynaklarında Amida, İslam eserlerinde Amid, Dede Korkud kitabında Hamid olarak geçer Bekr İbn Va'il adlı Arap göçebe boyu bu çevrede çok dolaştığından, VIII yüzyılda Abbasiler buraya ana bölge anlamına gelen Diyarbekir adını verdiler İl topraklarında zengin bakır madeni bulunduğundan 1937 sonunda Atatürk, bakanlar kurulu kararı ile kentin adını değiştirip ona ''Bakır Ülkesi'' anlamına gelen Diyarbakır adını verdi

EDİRNE
Kenti ilk kuran, Trakların Odris boyuydu ve o zamanki Edirne, Odrise adını taşıyordu Romalılar devrinde İmparator Hadrianus tarafından yeniden kurulduğu için kentde ''Hadrinopolis'' veya ''Andrinople'' adını aldı Hadrianus'un şehri anlamına gelen bu sözcük, Osmanlılar tarafından feth edildikten sonraysa Edirne adına çevrildi

EDREMİT
Balıkesir ilçesinin eski adı ''Adramyttion''du Kentin kurucusu Yunan mitolojisine göre Granikos'dur Edremit ismi, Adramyttion'un değişmiş halidir

EFES
Eski adı ''Efesos'' olan kenti, Amazonların kurduğu sanılıyor Yunan mitolojisinde ise Efes kentini İonların önderi olan Androklos'un kurduğu söylenirEfes sözü ''Efesos''tan gelir

EĞİRDİR
Isparta'nın ilçesi olan kent, önceleri yarımadanın ucundaydı Bir yangın büyük zararlara yol açınca Eğirdir, yarımadanın dışına taştı, göl kıyısında, genişliği değişen, eğri bir şerit oluşturdu Adını işte bu eğriliğinden alır

EMET
Kütahya'nın ilçesinin eski adı ''Tiberipolis'' idi Selçuklu Türkleri, kasabayı Bizanslılardan alınca, ona, kasabadan akan Emet Irmağı'nın adını verdiler ''Emed'' uç, son anlamına gelir

EMİRDAĞ
Afyon'un ilçesi XI yüzyılda Anadolu Selçuklularına, sonrada Osmanlılara geçti 1866 yılında burada kurulan kasabaya, zamanın padişahının adı verildi ve ''Aziziye'' dendi 1932 yılında bu isim, kasabanın yakınındaki dağdan dolayı, Emirdağ adını aldı

ELAZIĞ
1834'te Doğu eyaletleri valiliğine atanan Reşit Mehmet Paşa, güneydeki ovada Mezraa adıyla anılan köyün yerinde vilayet ve ordu müfettişliği merkezi kurdu 1862'de, vali İsmail Paşa'nın önerisi üzerine, Mezraa adı, o sırada Osmanlı Padişahı bulunan Abdülaziz'in onuruna ''Mamüretülaziz'' şeklinde değiştirildi Bu ismi uzun bulan halk, onu kısaltıp kısaca Elaziz dedi Şehrin adı 1937'de Elazığ'a çevrildi

ERZİNCAN
Tarihçi Strabon'un, Akilisene dediği bu yörede, Eriza adlı eski bir kent bulunduğu belirtilmektedir Çok eski bir tarihe sahip olan kent, Ortaçağ'da büyük ve bayındır bir haldeydi Daha sonra adını üstünde kurulduğu ovadan alan Erzincan'a eskiler, Erzingan (halk arasında Ezirgan) derdi

ERZURUM
Bugünkü Erzurum'a çok yakın bir yerde, Romalıların 422'de kurduğu ''Theodosiopolis'' vardı 463'te, Araplar bu kenti ele geçirip ona ''Kalikala'' adını verdiler Kent daha sonra yeniden Bizanslıların eline geçti Bizanslılardan sonra bölgeyi ele geçiren Anadolu Selçukluları burada, ''Erzen Rum'' adıyla yeni bir kent kurdular Erzurum ismi işte bu ''Erzen Rum''dan geliyor Erzen, darı demektir Bir başka kaynağa göre ise Erzurum adı, Arz-ı Rum (Rum Ülkesi) sözcüğünden türemiştir

ESKİŞEHİR
Frikler tarafından kurulan Eskişehir'in eski adı ''Dorylaion''du Roma ve Bizans egemenlikleri altında kalan kenti Türkler 1080 yılında feth etti 1175'te Bizans İmparatoru Manuel, Eskişehir'i Türklerin elinden aldı Fakat ertesi yıl yapılan savaşta Kılıçarslan, şehri geri aldı Eski şehir, yeniden ele geçtiği içinde ona, Eski ''Bizim eski şehrimiz'' anlamına gelen Eskişehir adı verildi

FINDIKLI (Rize)
Fındıklı ilçesi, Fatih Sultan Mehmet’in 1461 yılında Trabzon’un fethinden sonra Osmanlı egemenliği altına girmiştir Önceden bölgede Tiranlılar, Makedonyalılar ve Bizanslılar yaşamıştır 1886 yılına kadar ''Karye'' (Köy ile Nahiye arasında idari birim) olan Fındıklı'nın eski adı "Viçe"dir

GAZİANTEP
Bugünkü kentin adı eskiden ''Ayıntab''dı ve bu ad halk arasında Antep şeklinde geçerdi 1919'da, Fransız işgaline karşı kahramanca mücadele eden Antep halkına, bu kahramanlıklarından dolayı 6 Şubat 1921'de çıkarılan yasayla kentlerine ''Gazi'' ünvanı verilmiştir

GEDİZ
Kütahya'nın ilçesi Eski adı Kadoi Frikyalıların kurduğu kent, daha sonra Lidya, Pers, Makedonya, Bergama Krallığı ve Roma İmparatorluğu egemenliğine girmiş, 1428'de Osmanlıların eline geçmiştir

GELİBOLU
Çanakkale'nin ilçesi Eski bir şehir olan Gelibolu'nun adı ''Gallipolis''ten türer

GEMLİK
Eski adı Askania Lidya, Pers, Makedonya, Britanya, Roma ve Bizans egemenliklerine giren kent, son olarak Osmanlıların eline geçti ve şehre bugünkü adını Osmanlılar verdi

GİRESUN
Giresun adı, bu bölgede yetişen ve ceresia denilen yaban kirazından gelir Cerasia, Osmanlılar zamanında Giresun oldu

GÖREME
Göreme kentinin eski adları Korama, Matiana, Maccan ve Avcılar’dır Göreme ile ilgili 6yüzyıla ait bir belgede, ilk olarak ‘Korama’ adına rastlanıldığından dolayı en eski adının bu olduğu düşünülmektedir Bu isimler zamanla ''Göreme''ye dönüşmüştür

GÜMÜŞHANE
Kent adını, vaktiyle burada bulunan gümüş madenlerinden alır

GÜNEYSU (Rize)
Güneysu ilçesinin eski adı ‘’POTOMYA’’dır Bu adı, ilçenin içinden geçen ve Salarha deresi ile birleşerek Taşlıdere mevkiinden Karadenize akan Potomya Deresi'nden almıştır

HAKKARİ
Hakkari adı, eskiden Van Gölü'nün güneyinde yaşayan bir göçebe aşiretin adından gelir Burada oturanlara Hakkariler, çevreyede Hakkariye deniyordu

HATAY
İÖ 1200'lerde Hitit Prenslikleri döneminde Amik Ovası'ndaki Hitit prenslikleri birleşerek Hettena Krallığı'nı kurdular Hatay adının ''Hattena''dan geldiği sanılıyor

HEMŞİN (Rize)
Uzun süre Amadan-Mamadan yöresini kendilerine yurt edinen Türk oymağı, daha sonraları Sasaniler'in yoğun din baskılarına maruz kaldılar Mecusi (Ateşe tapan) inancına sahip Sasaniler'in, bu dine geçmeleri için baskı uygulamaları üzerine, bu yörede tutunamayacaklarını anlayan Türk oymağı, 623 yıllarında Hamam Beğ idaresinde Rize yöresine göçüp "Danpur" denilen yıkık kasabayı imar ettiler Yeniden imar ettikleri bu beldeye, beylerinin adına izafeten "Hamama Şen (Hamama Bad / Hamamın Şenlendirdiği) " adını verdiler Bu Türkçe ad zamanla Hemşen/ Hemsin biçimine girerek günümüze kadar geldi
Kaşgarlı Mahmut tarafından 1072-1074 yıllarında derlenen Divan-ı Lügat-it Türk'ün tercümesinde ise "EMŞEN" kelimesinin kuzu derisi, kürk yapılan deri anlamına geldiği görülmektedir Deriden yapılmış kürk giyen , kabile boy başkanlarına izafetten Hemşen'li deyiminin ortaya çıktığı ifade edilmektedir (Hemsin isminin Hemşen kelimesinden ortaya çıkmış olabileceği kuvvetli bir ihtimaldir)

ISPARTA
Isparta, İlkçağ'daki Psidia kentlerinden Baris'in yerini almıştır Arap kaynaklarında kentin adı Sabarta olarak geçer Bu adın da Baris'ten türediği ve ilk zamanlardaki söylenişinin İsbaris olduğu sanılmaktadır Isparta adı büyük olasılıkla, bu sözcüğün halk arasındaki söylenişinden türemiştir

İÇEL
İçel adı, Anadolu Selçukluları zamanında verildiBölge, Toros Dağları içine girdiği ve geçilmesi güç olduğu için bu adla anılmıştır

İNEBOLU
Kastamonu'nun ilçesi Eski adı ''İnebolis''di Türkler zamanında bu isim İnebolu şeklini aldı

İKİZDERE (Rize)
1933 yılına kadar ismi Kura-i Seba olarak bilinen ilçe; bu tarihten sonra bucak merkezi olarak İkizdere adını almıştır Karşılıklı birbirine bakan bu iki dağın vadisinde, Çamlık Deresi ile Cimil Deresi'nin birleştiği yerde kurulan ilçe, "iki dere" anlamında kullanılan İkizdere adını almıştır

İNEGÖL
İnegöl ve çevresi bir zamanlar daha sulakmış Yörenin akarsuları yüksek dağlardan, kayalıklardan inip hep buraya dökülür, yöreyi adeta göl haline getirirmiş İşte, bu inen sular nedeniyle İnegöl'e ''İnengöl'' denmiş Sözcük zamanla İnegöl halini almış

İSKENDERUN
İÖ 333 yılında Büyük İskender tarafından kuruldu İskender'in Mısır'da kurduğu İskenderiye Kenti'nden ayırt edilmesi için buraya önceleri Aleksandria Minor (Küçük İskender) dendiyse de, daha sonra aynı anlama gelen İskenderun şeklinde adlandırıldı

İSPİR
Kent, tarihi İspir Kalesi'nin eteğinde kurulduğu için adını bu kaleden alır Rum tarihçiler bu kalenin eski adının ''Hispartis'' olduğunu ileri sürerler Arap kaynaklarında ise gerek kalenin, gerekse kentin adı ''İsbiren'' olarak geçer

İSTANBUL
Megara Kralı Byzas ve yandaşları yeni bir kent kurmak ister ve bu kentin yeri konusunda kahinlere danışırlar Kahin onlara ''Bu kenti körlerin ülkesinin karşısına kurun'' der Megaralılar, bugünkü Sarayburnu'nun olduğu yere gelirlerBuradan çevreyi gözlerken , o zamanlar Finikelilerin sömürgesi olan Kadıköy'ü görürler Finikelilerin Kadıköy gibi bir yere yerleşmelerine çok şaşırırlar ve ''İşte kahinin haber verdiği körler ülkesi orası olsa gerek'' deyip, Haliç ile Lygos Burnu arasında kendi şehirlerini, İstanbul'u kurarlar ve şehre, önderlerinin adı olan Byzantion - Bizans ismini verirler
Roma İmparatoru Marcus Avrelius'un döneminde kent, imparatorun manevi babasının adıyla ve ''Antonion'' olarak anıldı
Konstantin, Roma İmparatorluğu'nun merkezini Roma'dan, İstanbul'a taşıyınca, kente ''Konstantinopolis'' adı verildi ''Şehire'' anlamına gelen bu ismin kısaltılmış şekli ''Stin-polis''di İstanbul sözcüğü işte bu kelimeden türedi Araplar ise Konstantinopolis'e, ''Kostantaniye'' diyorlardı
On Yedinci ve On Sekizinci Yüzyıllarda bu isim ''İslambol'' şeklinde değiştirildiysede, halk benimsemeyince İstanbul adı resmileşti

İYİDERE (Rize)
MÖ700 yıllarında Miyetoslu'larca kurulan önce Roma, sonra Bizans ve Pontus Rum egemenliği altında kalan yerleşim yeri, 1461 yılında Fatih Sultan Mehmet tarafından Osmanlı Devleti sınırları içerisine katılmıştır Eski adı ''Aspet'' olan ilçe merkezi, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra bucak olarak yapılandırılmıştır İyidere, deresinden dolayı da İyidere ismini almıştır

İZMİR

Bir görüşe göre, kenti kuran Hititlerdir ve İzmir'e ''Navlühun adını vermişlerdir İsa'dan bin yüzyıl önce ise, İkinci Amazonlar yönetimindeki Akalar, Efes'te Smyrna (İzmir) adlı bir mahallede oturuyorlardı Mahallelerini terk edip Navülhun'u işgal ettiler ve ona aynı zamanda reislerinin de adı olan Smyrna ismini verdiler
Kimi kaynaklara göreyse İzmir'i kuranlar Hititler değil, Amazonlardır
Homer'in destanlarında ise kent ismini, Kıbrıs Kralı Kinyras'ın kızı Smyrna'dan alır
Sonuçta, Smyrna sözcüğü tarihin akışı altında İzmir'e dönüşmüştür

İZNİK
Tarihçi Strabon'a göre kenti Büyük İskender'in komutanlarından Antigon kurdu ve ona ''Antigonya'' adını verdi Antigon'un ölümünden sonra kenti ele geçiren Liysimahos buraya karısının adını verdi, böylece kentin adı ''Nikiya'' oldu Yunanlılar kente, ''İznikliyim'' anlamına gelen ''İs-Nikiya'' dediler İznik sözcüğü buradan türedi
Halikarnas Balıkçısı Cevat Şakir'in araştırmalarına göreyse İznik'i kuranlar Makedonyalılar değil, Amazonlardır

KARACABEY
Kasaba adını, Osmanlı tarihinde çok büyük kahramanlıklar gösteren ve Fatih Sultan Mehmet zamanında Belgrad Savaşı'nda ölen Karacabey'den alır

KARACASU
Aydın'ın ilçesi Selçuklular zamanında adı ''Yenişehir''di Osmanlılar bunu Karacasu olarak değiştidi

KARAMAN
Eski çağlarda Karaman'ın adı ''Laranda'', Selçuklular ve Osmanlılar zamanında ise ''Larende'' idi Selçuklulardan sonra kente hakim olan Karamanoğulları Beyliği'nin başkenti olduğu için, kente daha sonra Karaman adı verildi

KARAMÜRSEL
Türklerde ''Kara'' lakabı uğurlu sayılır Osmanlıların ilk kaptanı deryası olan Mürsel Bey'e gösterdiği başarılar üzerine ''Kara'' lakabı verildi ve adı Karamürsel Bey oldu İzmit Körfezi'nin güney taraflarının fethindeki başarıları nedeniyle bu kıyıları koruma görevi ona verildi ve yeni kurulan yerleşim yerine de Karamürsel adı kondu

KAHRAMANMARAŞ
Kahramanmaraş kenti tarihinde, Sino, Germanicia, ve Markasi gibi isimler aldı Maraş sözcüğünün Markasi'nin halk dilindeki değişimlerden türediği sanılıyor Kent halkı 11 Şubat 1922'de Maraş'ı düşman işgalinden kurtardı Bu yiğitçe savaşımın anısı onuruna, bir yasayla kentin adı Kahramanmaraş yapıldı

KALECİK
Ankara'nın ilçesi Kent adını eteğinde kurulduğu kaleden alır

KARS
Kent adını İÖ 130-127 yıllarında Kafkas Dağları'ndan kuzeyinden gelerek yöreye yerleşen Karsak oymağından alır
Kaşgarlı Mahmud, Kars sözcüğünün deve yada koyun yününden yapılan elbise, Buharalı Şeyh Süleyman ise şal kuşak anlamına geldiğini yazar
Coğrafya yazarlarından Batlamyus'un ''Korsa'' diye söz ettiği yerin Kars olduğu sanılıyor
Tarihçi Strabon ise Kars'tan ''Korzene'' şeklinde söz eder

KASTAMONU
Tarihin çok eski çağlarında bu ilin olduğu yerde Tumanna adında bir kent vardı Gas-Gas adı verilen savaşçı ve deri elbiseler giyen bir kavim bu kentte yaşıyordu Gas ve Tuman sözcüklerinin birleşmesinden doğan ''Gastuman'' zamanla Kastamonu'ya dönüştü

KAŞ
Antalya'nın ilçesi Eski adı ''Andifli'', Yunanlılar zamanında ''Antiphellus'', daha eski çağlarda ''Hapasas'' veya ''Apasas''dı İlçenin karşısındaki Meis Adası'na hilal şeklinde görülmesinden dolayı Kaş denildiği söylenmektedir

KAYSERİ
Hitit İmparatorluğu zamanında şimdiki Kayseri'nin güneybatısına düşen ''Mazaka'' adında bir kent bulunuyordu Kenti ele geçiren Romalılar ona Kayser, yani imparator şehri anlamına gelen ''Kaysarea'' adını taktılar Araplar ise ''Kayseriye'' şekline çevirdiler 20 yüzyıl başlarına kadar kentin adı Kayseriye diye yazılır, konuşma dilinde ise Kayseri şeklinde geçerdi Kayseri adı resmi olarakta kabul edildi

KEMALİYE
Erzincan'ın ilçesi Eski adı Eğin'di Cumhuriyet döneminde Atatürk'e ithafen Kemaliye oldu

KEMALPAŞA
İzmir'in ilçesi Eski adı Nif'dir Yeni adını Atatürk'ten alır

KIRIKKALE
Kırıkkale adı, şimdiki il merkezinin kuzeyinde bulunan Kırık Köyü ile il merkezinin ortasındaki Kaletepe Höyüğü'nün birleşmesiyle oluşmuştur
Birbaşka kaynağa göreyse kentin adı, ''Kırık'' Köyü'nün ve yakınındaki ''Kürigin Kale''nin adlarından kaynaklanır

KIRKAĞAÇ
Manisa'nın ilçesi 1350 yılında Türk Kalbuz Aşiretleri tarafından kurulmuştur Kırk çadır halkından oluşan bu aşiret, kırk tane ağacın dibine yerleştikleri için o günden beri kentin adı Kırkağaç'tır

KIRKLARELİ
Eski adı ''Kırk Kilise'' anlamına gelen ''Saranta Eclessies''di Türkler kenti ele geçirince adını Türkçe karşılığı olan ''Kırk Kilise''ye çevirdiler 1924'te Kırk Kilise adı ''Kırklareli''ne çevrildi

KIRŞEHİR
Selçuklular tarafından kurulduğu için, Türkçe olan adını bugüne kadar devam ettirmiştir

KOCAELİ
Bu bölge adını, bölgeyi fethe çalışan Akça Koca'dan alır, ''Akça Koca'nın Yurdu'' anlamındadır

KORKUDELİ
Antalya'nın ilçesi Romalılar ve Bizanslılar zamanında adı ''İstanos'' idi Sultan Korkud'un oturduğu yerdir ve onun ismini taşır

KONYA
Konya'ya ilk yerleşen Hititlerdi O zamanki adı bilinmiyor İS 47,50 ve 53 yıllarında Hırıstiyan azizlerinden St Paul kenti ziyaret etti ve şehir önemli bir dinsel merkez olarak gelişti Bu nedenle Hırıstiyanlar ona ''İsa'nın tasviri'' anlamına gelen ''İkonyum'' adını verdiler Harun Reşid'in ordusu burayı ele geçirince adını ''Kuniye''ye çevirdi Bu isim Türk dilinde Konya'ya dönüştü

KÜTAHYA
Frikyalıların zamanında kente ''Katyasiyum'' yada ''Katiation'' deniliyordu Bugünkü Kütahya adıda buradan gelmektedir

MALATYA
Hititler zamanındaki adı ''Meliddo'' idi Malatya ismi buradan geliyor

MANİSA
Manisa adı Yunanca olduğu sanılan ''Magnesya''dan geliyor Türkler kente önce Magnesya, sonra da Manisa dediler

MARDİN
Mardin adı Süryani dilindeki ''Marde''den geliyor Kente Romalılar ''Maride'', Araplar ''Mârdin'', Türkler ise Mardin dediler

MUDANYA
İlk adı ''Mirlea''dır Makedonyalıların yakıp yıktığı kenti, Bitinya Kralı Prusias yeniden kurdu ve buraya karısının adını vererek ''Apemia'' dedi Haçlı seferlerinde Latinlerin eline geçen kent ''Montanya'' adıyla anıldı Türkler ''Montanya'' ismini bugünkü Mudanya'ya çevirdiler

MUĞLA
Eski adının ''Mobolla'' olduğu sanılıyor Kimi kaynaklara göreyse Muğla'nın eski adı Gökbel'de akan Çine Çayı'ndan yani Marsyas'dan kaynaklanıyor

MUŞ
Bir söylentiye göre, Muş adının kökeni Süryani dilindeki ''Suyu bol'' anlamına gelen ''Muşa''dan, diğer bir söylentiye göreyse kentin kurucusu Muşet'ten geliyor

NALLIHAN
Osmanlı vezirlerinden Nasuh Paşa, Bağdat'tan İstanbul'a dönerken, Nallıhan yakınlarında büyük bir han yaptırdı 1599'da yapılan bu handan sonra kentin nufusu hızla çoğalmaya başladı Bugünkü Nallıhan, ismini işte bu handan alır

NEVŞEHİR
18 yüzyıla kadar küçük bir köydü ve adı ''Muşkara'' idi Bu köyden yetişen Nevşehirli Damat İbrahim Paşa, doğduğu köyü büyütüp, ileri bir kasaba haline getirdi ve bu kente ''Yeni Şehir'' anlamına gelen ''Nevşehir'' adını verdi

NİĞDE
Niğde adının kökeni oldukça karanlık Anamur yakınlarında oturan İlkçağ kavimlerinden Nagidoslular tarafından kurulduğu için bu adı aldığı söylenir İslam yazarları, kentin adını önce ''Nekide'' şeklinde yazmışlar, sonunda bu ad ''Nikde'' şeklini almıştır Cumhuriyet devrinde de bu sözcük, Niğde'ye dönüşmüştür

ORDU
Sinop'tan gelen Miletli göçmenlerce ''Kotyora'' adıyla kuruldu Bugünkü Ordu, kentin 5 Km güneydoğusundaki Eskipazar Köyü'nün bir iskelesi idi ve Bucak adını taşıyordu Eskipazar'ın önceki adı Bayramlı, daha önceki adı ise Ordu'dur XVIII yüzyılda Bayramlı büyükçe bir kasaba iken, yıldızı sönmeye başladı ve iskelesi Bucak gelişti 1869'da da Bucak adı değiştirildi Bayramlı'nın eski adı olan ''Ordu'' kullanılmaya başlandı

ORHANGAZİ
Kurucusu, Osmanlı Devleti'nin ikinci sultanı, Osman Bey'in oğlu Orhan Bey'dir ve adını ondan alır

OSMANELİ
Bilecik'in ilçesi Adını, ilk Osmanlı sultanı Osman Bey'den alır

PAZAR (Rize)
Pazar adını 1928 yılına kadar "Atina" olarak kullanıldığı yöre yaşlıları tarafından dahi bilinmektedir Bu adın kaynağına ilişkin bir çok söylenti vardır Yunanlı tarihçi filozof Filavinus Arrianus (95-175) ilçeden şöyle bahseder: "Gerçekten Karadeniz'de bu isme sahip olan bir yer var Yunan Tanrıcası Athena'nın tapınağının olduğu bu yöreye, tapınağın adından dolayı Atina denilmiştir Bir de terk edilmiş kale var Liman fazla gemi barındıramaz ama onları rüzgardan korur"
Kemal Karadenizli "Trabzon" adlı eserinde Pazar'dan şöyle söz eder : "Burası eski bir kasaba olup, putperestler zamanında tapındıkları mabuta; Petra (Entas) denildiği için adı "Atina" kalmıştır Yunan prenslerinden biride Karadeniz seyahatine çıktığında, ilçe önlerine gelince Pazar'ın denizden görünüşünü beğenmiş, yöreyi Atina gibi meşhur bir şehir zannettiğinden "Atuna" ve "Atnus" olarak adlandırmıştır
Ayrıca Doğu Karadeniz'de Rumca sanılan bir çok ismin "Lazca" kökenli olduğu ileri sürülmektedir Buna göre Atina adı, Lazcada ''Gölgelerin olduğu yer'' anlamına gelen ''Athenia'' dan türemiştirYöreye Pontus Krallığı döneminde "Sonnica"adı verilmiş, Romalılar "Pontus Palomeniacos", Bizanslılar ise "Khaldei" demişlerdir

RİZE
Rize'nin adının nereden geldiğine dair birçok söylenti vardır Bir söylentiye göre, şehrin adı Rhizios'tan gelmektedir Yörede bol pirinç yetiştirilmesinden dolayı kentin yakınından geçen çaya, Yunanca pirinç anlamına gelen ''Rhizios'' denmiş Diğer bir söylentide de, söz konusu çay Rumca da ''dağ eteği'' anlamına gelen ''Rhiza'' diye anılmakta, kent de adını buradan almaktadır Bir başka söylentide ise Rize'nin , Lazca "insanların ve askerlerin toplandığı yer" anlamına gelen ''Rhizalion'' kelimesinden türediği görüşü savunulmaktadır

SAKARYA
Adını sınırları içinde akan Sakarya Irmağı'ndan alır

SAMSUN
Kent, İÖ VIII yüzyılda Milet göçmenleri tarafından kuruldu Eski adı''Amisos'' Samsun sözcüğü, Amisos'un halk dilinde değişmiş biçimidir

SELÇUK
Adını Selçuk Türkleri'nden alır

SEYİTGAZİ
Eskişehir'in ilçesi Adını, kasabada bulunan Seyit Battal Gazi Türbesi'nden alır

SIVAS
Adını nereden aldığına dair bir kayıt yok Bir söylentiye göre Pontos kraliçesi Pythodoris'in ''Sebasteia'' adını verdiği kent, Roma İmparatorluğu'nun bölünmesiyle Bizans'ın payına düşmüş, Bizanslılarda ona ''Sebostos'' demişlerdir
Bir başka söylentiye göreyse Sivas adı, ''Sipas''tan gelir Eski çağlarda, kentin şimdiki yerinde ''Sipas'' denilen üç gözlü bir pınar varmış Gözlerden biri ''Tanrı'ya şükranı'', biri ''ana babaya saygıyı'', biri de ''küçüklere sevgiyi'' simgeliyormuş İnsanlar bu üç erdemi yitirince pınar kurumuş, kent de yoksullaşmış ''Üç göz'' anlamına gelen ''Sipas'' daha sonra kentin adı olmuş, bu isimde zamanla ''Sıvas'' a dönüşmüş

SİDE
Antalya'nın ilçesi ''Side'' sözcüğü eski Anadolu dillerinde ''Nar'' anlamına gelir Kimi kaynaklara göre Toros'un kızı Panfiliya, Side kentinin isim anasıdır

SİİRT
Keldani aslından geldiği öne sürülen ''Siirt'' sözcüğünün ''Şehir'' anlamını taşıdığı sanılıyor

SİLİVRİ
İstanbul'un ilçesi olan kenti, ''Silimbrea'' adıyla Megaralı göçmenlerin kurduğu söylenir Silivri adıda, Silimbrea sözcüğünün halk dilinde değişmiş şeklidir

SİMAV
Kütahya'nın ilçesi Kentin ilk ve orta çağlardaki adı ''Synaos''tu Şimdiki Simav adı bundan türemiştir

SİNOP
Bazı kaynaklara göre Sinop, İÖ 1300-1200 yılları arasında Amazonlar tarafından kurulmuş, ismini de Hitit metinlerine göre ''Sinova'' adlı Amazon kraliçesinden almıştır

ŞANLIURFA
Eski adı ''Orhoe'' yada ''Orhai''dir Sonradan bu ad araplar tarafından ''Roha''ya çevrilmiştir Urfa sözcüğü, Orhoe'nin halk dilinde değişmiş şeklidir Urfa adı Kurtuluş Savaşı'ndaki yararlıkları nedeniyle Şanlıurfa yapıldı Urfa'ya ''Peygamberler Şehri''de denir Selevkos Krallığı zamanındaki adı ise ''Edessa'' idi

ŞEBİNKARAHİSAR
Giresun'un ilçesi Kent ''Şebin'' adını, bir zamanlar işletilmiş bulunan yakınındaki Şap yataklarından alır

ŞIRNAK
İslam inancına göre, Tufan'dan sonra Nuh'un gemisi Cudi Dağı'na inmiş, Nuh'un dağın eteğinde kurduğu kente de ''Şehr-i Nuh'' adı verilmiş Bu ad önce ''Şernah''a, sonra da ''Şırnak''a dönüşmüştür

TARSUS
İçel'in ilçesi Kenti, Asuri hükümdarı Sardanapal'ın kurduğu söylenir ama aslında geçmişi çok daha eskidir Kent adı, eski devirlerden beri değişmemiştir

TEKİRDAĞ
Bugünkü Tekirdağ'ın yerinde eskiden Rhaedestus kenti vardı Kimler tarafından, ne zaman kurulduğu bilinmiyor Kente, XII yüzyılda Venedikliler yerleştiler ve adına Rodosto dediler Tekirdağ bugünkü adını, kıyı boyunca uzanan Tekirdağı'ndan alır

TİREBOLU
Giresun'un ilçesi Kent kurulduğundan beri üç bölüme ayrılmış olduğundan eski adı ''Üç Şehir'' anlamına gelen Tripolis'di Bugünkü ismi de bu sözcükten gelir

TOKAT
Tokat bölgesindeki Gümenek'in eski çağlardaki adı Komana Pontika idi Kimi kaynaklara göre Tokat, ''Pontika'' sözcüğünün zamanla halk dilinde değişmiş şeklidir

TRABZON
Eski bir tarihe sahip Adı Anadolu'nun eski dillerindeki ''Trapezus'' sözcüğünden gelir, anlamı ''Dörtköşe'' demektir Ve kente, derin vadiler üzerindeki düzlüğe oturmuş kalesinin dört köşe biçiminden dolayı bu isim verilmiştir

TUNCELİ
Eski adı Dersim idi Kentte bazı maden yatakları bulunur, bu nedenle Cumhuriyet Dönemi'nde Tunceli adı verilmiştir

UŞAK
Türkler yöreyi ele geçirdikten sonra kente ''Uşşâk'' adını verdiler ''Uşşâk'' Arapça'da ''aşıklar'' anlamına gelir ''Uşşâk'', sonradan Uşak'a dönüştü

UZUNKÖPRÜ
Uzunköprü, adını Ergene üzerinde, 2 Murat tarafından yaptırılan köprüden almıştır

ÜNYE
Ordu'nun ilçesi Kentin bugünkü adı eski adı olan ''Oenoe''den gelir

ÜRGÜP
Nevşehir'in ilçesi Ürgüp’de tarihsel süreç içerisinde çok sayıda isme sahip olmuştur Bizans Döneminde Osiana (Assiana), Hagios Prokopios; Selçuklular Dönemi’nde Başhisar; Osmanlılar zamanında Burgut Kalesi; Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren de Ürgüp adıyla anılmıştır

VAN
Bazı kaynaklara göre kenti İÖ 19 yüzyılda Asur Kraliçesi Semiramis kurdu Bunun için kente ''Şahmirankent'' adı verildi İÖ 9 yüzyılda buraya yerleşen Urartular ise kente ''Tuşpa''adını verdiler Daha sonra İranlılar devrinde kenti ''Van'' adında bir vali bayındır hale getirdi Bugünkü adını bu validen alıyor

VEZİRKÖPRÜ
Samsun'un ilçesi Köprülü Mehmet Paşa ve Köprülü Fazıl Ahmet Paşa gibi iki ünlü vezir yetiştirdiği için, eski adı Köprü olan kasabaya sonradan, Vezirköprü ismi verildi

YOZGAT
Bir söylentiye göre, Yozgat ilinin kurucuları olan Çapanoğulları 18 yüzyılda Horasan'dan göç ederek Yozgat yöresine gelmiş ve burayı beğenerek yerleşmişlerdir Yöredeki yaylalarda ''yoz''larını (sürülerini) otlatan Çapanoğulları, ''yoz'' sözcüğü ile, ''kent'' anlamına geldiği ileri sürülen ''gat'' sözcüğünü birleştirerek kente ''Yozgat'' adını vermişlerdir
Bir başka söylentiye göreyse, Çapanoğlu Ömer Cabbar Ağa sürülerini otlatırken, nur yüzlü bir adam gelip su ister Ömer Cabbar Ağa'da, ona bir testi süt verir Sütü içen adam, Ömer Cabbar Ağa'nın sırtını sıvazlar, ''yozuna yoz katılsın'' der Kentin adı önce ''Yoz-kat'' , sonrada '' Yozgat'' olur

YUNAK
Konya'nın ilçesi Hamam anlamına gelir

ZİLE
Tokat'ın ilçesi Zile'nin eski adı ''Zelay''dı Zamanla değişime uğrayan sözcük, bugünkü Zile halini aldı

ZONGULDAK
Adını ''bataklık'' ya da ''sazlık'' anlamına gelen ''Zongalık''tan aldığı söylenir Bu ad, Cumhuriyet'in ilanından sonra ''Zonguldak'' biçiminde kullanılmıştır