Peygamberimizin Saç Bakımı - Peygamberimizin Saç Ve Sakal Bakımı

Peygamberimiz (Sav)'İn Saç Ve Sakal Bakımı
Peygamberimizin Saç Bakımı - Peygamberimizin Saç ve Sakal Bakımı

Peygamberimiz (Sav)'in Saç ve Sakal Bakımı
Hz Muhammed (sav)'in Saç ve Sakal Bakımı

Peygamber Efendimiz temizliğe çok önem verdiği için, saç ve sakal bakımına da önem vermişlerdir Bazı kaynaklarda onun yanında daima tarak, ayna, misvak, kürdan, makas, sürmedan gibi eşyalar bulundurduğu bildirilmektedir Peygamberimiz (sav) ashabına da aynı tavsiyelerde bulunmuş ve "Kim saç bırakmışsa, onun bakımına dikkat etsin" şeklinde buyurmuşlardır Peygamberimiz (sav)'in saç ve sakalı ile ilgili diğer aktarılanlar şu şekildedir:

Hz Adda İbn Halid'den (ra):
"Mübarek sakalı gayet güzeldi"90

Hz Aişe (ra) validemiz anlatıyor:
"Resul-i Ekrem (sas) saçlarını tarayıp yağladığında"

Simak b Harb (ra) aktarıyor:
"Cabir b Semüre'den işittim Ona, Hazreti Peygamberin saçlarının ağarma durumu sorulmuştu O da: Mübarek başlarını yağladıkları zaman saçlarının akı gözle farkedilmez; fakat başlarına yağ sürmedikleri anlarda beyazları görünürdü" dedi

Peygamberimiz (sav), dış görünümüne ve temizliğine verdiği önemle, müminlere güzel bir örnek olmuştur Bir rivayette Peygamber Efendimiz (sav)' in bu konudaki tavrı şöyle belirtilir:

"Bir gün Peygamber (sav) sahabelerinin yanına çıkacağı zaman küpteki suya bakarak sarığını ve sakalını düzeltti ve şöyle dedi: 'Allah kardeşlerinin yanlarına çıkarken kulunun kardeşleri için süslenmesini sever'

Peygamberimiz Hz Muhammed (sav) kişisel bakımını nasıl yapardı? Sürme kullanır mıydı?

Saçları

Yazılı vesikalara göre Hz Peygamber (asm), ustura tıraşlı değil, uzun saçlıdır Saç biçimi ise, uzunluk kısalık durumuna göre, üç şekil arzetmektedir En kısa şekli kulak yumuşağına kadar olup, en uzun şekli de omuzlarına dokunacak derecede olandır ki, her durum için üç ayrı tabir kullanılmıştır Kısadan uzuna doğru, kaynaklardaki ifadeler şöyledir:

Kulak yumuşaklarına kadar olan haline "vefre", kulak yumuşağını biraz geçene "limme", omuzlarına dokunacak kadar olan haline de "cümme" denmiştir Rivayetler arasındaki değişiklik ise son derece normaldir Her ravi, kendi gördüğü andaki halini anlatmış olacağına göre, rivayetler arasındaki farklılığı, bir çelişki olarak değerlendirmemek gerekecektir

Hz Peygamber (asm)'in saç tarama şekline gelince: İbn Abbas (ra)'ın rivayetinden anlaşıldığına göre, Hz Peygamber döneminde Hicaz bölgesinde iki türlü saç tarama biçimi yaygındı Ehl-i Kitab olanlar, kaküllerini önlerine düz tararlardı O günün putperestleri ise perçemlerini ortadan ikiye ayırarak yanlara bırakırlardı

Yeni bir model getirme yoluna gitmemişler; başlangıçta Ehl-i Kitab'ın uygulamasını benimseyerek, onlar gibi perçemlerini önüne düz taramışlar; Hicaz bölgesinde putperestliğin kökü kazınıp toplumda taraftarı kalmayınca, bu defa da, saçlarını önden ikiye ayırarak sağa-sola bırakır olmuşlardır

Saç Bakımı

Peygamber Efendimiz (asm), saç bakımı hususunda, umumi bir tavsiyede bulunmuşlardır: "Kim saç bırakmışsa, onun bakımına dikkat etsin", " Saçı olan, saçına ikram etsin"

İslami kaynaklar, Hz Peygamber'in daima yanlarında bulundurdukları bazı zatî eşyalarını da kaydetmişlerdir Bunlar; tarak, ayna, misvak, kürdan, makas, sürmedan gibi eşyalardır

Peygamber Efendimiz (asm), üst-baş temizliğine son derece dikkat ettiği gibi, üstlerinin başlarının tertipli olmasına da o ölçüde itina gösterirlerdi

Üst başın tertipli olmasını ve buna titizlik gösterilmesini isteyen Peygamber Efendimiz, sadece süslenmekle vakit geçirmeyi ise hoş karşılamamışlar; şık ve sade olmakla, süslenmeyi bir meşgale haline getirmeyi birbirinden ayırmışlardır

Bize ulaşan bilgilerden anlaşılacağı üzere, Rasûlullah Efendimiz'in mübarek saçları ve sakal-ı şerifleri, göze batacak kadar ağarmamıştı Esasen, Kainatın Efendisi'nin vücut yapılarında, son nefeslerine kadar bir değişiklik husule gelmemiştir: İhtiyarlık belirtileri, diş dökülmesi, az görme, yavaş işitme, saç dökülmesi, sakal ağarması vb arızi durumlar, O'nda görülmemiştir

Mevcut metinlere göre, ak düşen yerler; sakal başları, yani gözle kulak arasındaki favori yerleri, alt dudakla çene arasındaki bölge ile saçlarının dağınık yerlerinde olup, sakal-ı şeriflerindekilerin sayısı, saçlarındakinden fazla idi Bunlar da, karşıdan fark edilecek cinsten değildi Ağarmaya yol açan sebepler ise, yine kendilerince şöyle izah edilmektedir: "Benim saçımı sakalımı, Hûd ve benzeri sûrelerdeki âyet-i kerimeler ağarttı"

Peygamber Efendimiz (asm), saç boyası kullanmamışlar; ancak başlarını zaman zaman zeytinyağı ile yağlamışlardır Yağı başlarına sürdükten sonra, sarıklarına bulaşmaması için, sarığın altına bir tülbend koyarlardı Bu tülbend, yağın fazlasını emer ve sarıklarını yağlanmaktan korurdu

İbn Sa'd'ın kaydettiği bir vesikadan anlaşıldığına göre, Hz Peygamber, başlarını, sidr ağacı yaprağının kaynatılmasıyla elde edilen bir karışımla yıkardı Müminlerin annesi Ümmü Seleme (ra) başta olmak üzere, ashab-ı kiramdan pek çoğu, Hz Peygamber'in mübarek saçlarını ve sakal-ı şeriflerinin kıllarını, teberrüken saklamışlardır Bunların, bir kutsal miras ciddiyetiyle, nesilden nesile intikal ettiğini de biliyoruz

Güzel Koku Sürünmeleri

Hz Âişe (ra), Rasûlullah Efendimiz (asm)'in giyim kuşamı ve kılık kıyafeti ile birinci derecede ilgilenen güzide hanımlarındandı Kendisi, hayatının her safhasında Rasûlullah Efendimiz'i, "bulabildiği en güzel kokular" sürerek giydirirdi

Peygamber Efendimiz (asm), yanında "sükke" tabir edilen bir koku bulundurur ve gerektikçe ondan sürünürdü Özellikle yolculuklarında birlikte götürülmesi mutad olan eşyaları arasında bir de "koku şişesi" yer almaktadır Hz Peygamber'in güzel koku ile ilgili davranışlarından biri de, O'nun ikram edilen kokuyu reddetmemesi idi

"Zira koku, külfetsiz bir ikramdır!" (Ahmed b Hanbel, Müsned, II, 320; Ebû Davud ve Nesaî)

"Dünyada bana, kadın ve güzel koku sevdirildi; namaz da, gözümün nuru kılındı" (Nesaî, VII,61,62; İbn Sa'd, 1, 398; el-Hakim, el-Müstedrek)

Peygamber Efendimiz (asm) sokağa çıktıkları zaman, kokularının o kendine has güzelliği ile çevredeki insanlar tarafından hemen farkedilirdi Bu durumu, Enes b Malik (ra) şöyle ifade etmektedir: "Rasûlullah Efendimiz Medine sokaklarının birinden geçtiğinde O'nun misk gibi kokusu hemen sezildiğinden, halk, o yoldan Hz Peygamber'in geçtiğini söylerdi Bizler, Peygamber Efendimiz'in gelişini, kokusunun güzelliğinden anlardık" (İbn Sad, Tabakat, 398-399; Mecme'uz-Zevaid, VIII, 282; el-Metalib'ül-Âliye, IV,25; Behcet'ül-Mehafil, II, 254)

Gözlerine Sürme Çekmesi

Peygamber Efendimiz (asm), hıfzısıhha dediğimiz koruyucu hekimliğe son derece önem verirlerdi: Saçlarını yağlaması, dişlerini misvakla temizlemesi, gözüne sürme çekmesi, suyu dinlene dinlene içmesi, fazla kireçli ve kalitesiz suları içmeyip Medine dışındaki pınar ve kuyulardan içme suyu getirtmesi, yediği gıdaların vücut ihtiyaçlarına göre ayarlanması ve daha pek çok tatbikatı, hep sıhhati korumak için almış olduğu tedbirlerdendi

Hz Peygamber (asm), sürmeyi, gece yatacağı zaman kullanırlardı Yatmadan önce, üç defa sağ gözlerine, üç defa sol gözlerine çekerler; ondan sonra yataklarına girerlerdi Gerek sürmeyi kullanma zamanı, gerek sürmenin faydalarına dair bilgilerden, sürmenin, süslenmek için değil, gözün sıhhatini korumak için kullanıldığı anlaşılıyor

İbn Abbas rivayet ediyor:

Peygamber Efendimiz (asm): "Gözlerinizi ismid ile sürmeleyiniz Zira ismid ile sürmelemek göze cila verir ve kirpik bitirir" buyurmuşlardır İbn Abbas der ki: "Hatta Rasûlullah Efendimiz'in bir sürmedanı olup, her gece yatmadan önce bu sürmedandan üç kere sağ gözlerine, üç kere de sol gözlerine sürme çekerlerdi"

Prof Dr Ali Yardım