Merkür Gezegenini Kim Keşfetti |
|
|
#1 |
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Merkür Gezegenini Kim KeşfettiMerkür gezegenini kim keşfetti Başlığın diğer anlamları için Merkür (anlam ayrımı) sayfasına bakınız ![]() Merkür Yörüngesel özellikleri (Epoch J2000) ![]() Güneş'ten ort uzaklığı57,909,176 km 0 387 098 93 ABYörünge uzunluğu 360,000,000 km (2 406 AB)Yörünge dış merkezliği 0 205 630 69Günberi 46,001,272 km 0 307 499 51 ABGünöte 69,817,079 km 0 466 698 35 ABYörünge periyodu 87 969 34 gün(0 240 846 9 a)Kavuşum süresi 115 8776 gün![]() Ort yörünge hızı47 36 km/sMax yörünge hızı![]() 58 98 km/s![]() Min yörünge hızı38 86 km/s![]() Eğiklik ![]() 7 004 87°(Güneş ekvatoruna göre 3 38°)Çıkış düğümü boylamı ![]() 48 331 67°Günberi açısı 29 124 78°Uydularının sayısı 0 Gözlem özellikleri Görünür parlaklık max ![]() min ![]() -1 9+2 6Yer'e uzaklık en yakın en uzak 77 300 000 km0,52 AB 221 900 000 km1,48 AB Görünür çap en yakın en uzak 13 ark saniye 4,5 ark saniye Fiziksel özellikleri Ekvatoral çap 4879 4 km(0 383 Dünya çapı)Yüzey alanı 7 5×107 km²(0 147 Dünya yüzeyi)Hacim 6 083×1010 km³(0 056 Dünya hacmi)Kütle 3 302×1023 kg(0 055 Dünya kütlesi)Ana özkütle 5 427 g/cm³Ekvatoral yerçekimi 3 701 m/s²(0 377 g)Kaçış hızı 4 435 km/sDönme periyodu 58 6462 gün (58 gün 15 5088 h)Dönme hızı 10 892 km/h (ekvatorda)Eksen eğikliği ~0 01°Kuzey kutbunun bahar açısı 281 01° (18 h 44 d 2 s) 1Yükselim 61 45°Albedo 0 10-0 12Yüzey sıcaklığı min ana max 90 K 440 K 700 K Ort yüzey sıcaklığı: Gündüz623 K Ort yüzey sıcaklığı: Gece103 K Atmosfer özellikleri Atmosfer basıncı çok düşük Moleküler Oksijen 42% Sodyum 29% Hidrojen 22% Helyum 6% Potasyum 0 5%Diğer 0 5%Merkür (Utarit), Güneş Sistemi'nin Güneş'e en yakın gezegenidir Büyüklük açısından 8 gezegen arasından son sırayı alır Adını Roma mitolojisinde ticaret ve yolculuk tanrısı ve tanrıların habercisi olarak bilinen Merkür'den alır Çıplak gözle izlenebilen 5 gezegenden biri (diğerleri Venüs, Mars, Jüpiter ve Satürn) olarak eski çağlardan beri insanoğlunun dikkatini çekmiştir Yer benzeri ya da 'kaya' yapılı gezegenler sınıfına girmektedir Güneş'e yakınlığı nedeniyle yeryüzünden izlenmesi güçtür ve hakkında bilinenler sınırlıdır Uydusu bulunmamaktadır![]() Merkür, Güneş'e uzaklığı yaklaşık 46 milyon ile 70 milyon kilometre arasında değişen oldukça eliptik bir yörünge izler Plüton'dan sonra Güneş Sistemi'nin gezegenleri arasında gözlenen en yüksek dışmerkezlik değerine sahip bu yörüngenin milyonlarca yıllık bir çevrim içinde zaman zaman daha da basıklaşarak dışmerkezlik derecesinin günümüzdeki 0,21'den 0,5 düzeyine dek yükselebildiği sanılmaktadır![]() Merkür, Güneş Sistemi'nin iç gezegenler olarak adlandırılan diğer dört üyesi gibi katı bir yapıya sahiptir 5,43 g/cm³ olan yoğunluğu Yer ile karşılaştırılabilecek denli yüksektir ve Yer'den sonra Güneş Sistemi'nde karşılaşılan en büyük değerdedir Merkür Güneş'e yakınlığı nedeniyle güneş ışınlarının güçlü etkisi altındadır ve sıcak bir gezegendir Yüzey ısısı uzun süren Merkür günü sırasında 457 °C üzerindeki düzeylere çıkabilirken, etkili bir atmosferin yokluğu nedeniyle gece -172 °C'ye kadar düşmektedir Gezegenin koyu bir yüzeyi vardır Yüzeyin 0,11 albedo değeri vardır, yani üzerine düşen güneş ışınlarının ancak yaklaşık onda birini yansıtırMerkür (Mariner 10 dan çekilmiş) Merkür yüzeyinin en dikkat çeken özelliği tüm gezegen üzerine dağılmış irili ufaklı çarpma kraterleridir İlk bakışta Ay yüzeyine benzetilebilecek bu görünümün, daha dikkatli bir incelemede birçok farklılıklar içerdiği anlaşılır Ay'da olduğu gibi kraterlerin yoğun bir şekilde iç içe geçtiği alanlar arasında, krater yoğunluğunun çok düşük olduğu, yumuşak engebeli geniş düzlükler yer alır Bu bölgeler kraterlerin sık olduğu bölgelere göre daha alçakta yer alırlar ve Ay'daki 'deniz'lere benzer şekilde, büyük çarpmalar sonucunda gezegen içinden yüzeye çıkan lav akıntıları ile oluştukları sanılır Gerek bu oluşumların, gerekse büyük kraterlerin çoğunun, Güneş Sistemi içinde büyük çarpışmaların sürdüğü 4,5 ile 3,8 milyar yıl öncesini kapsayan dönemde meydana geldiği düşünülür 3,8 milyar yıl öncesinden günümüze kadar, Güneş Sistemi büyük çarpışmaların sıklığının azaldığı, nisbeten sakin bir döneme girmiştir Merkür üzerindeki en büyük çarpışma izi, 1300 km çapındaki Caloris Havzasıdır Bu dev lav denizi 100 km çapında bir gökcisminin çarpması ile gezegenin manto tabakasından yüzeye çıkan sıvılaşmış materyel ile oluşmuş, bu arada şok dalgalarının gezegen boyunca yayılarak diğer yüzünde odaklanması sonucunda Caloris Havzasının tam karşı kutbunda 500 000 km²'lik bir alan son derece engebeli bir hal almıştır Ayrıca düzlükler üzerinde yüzlerce kilometre uzunluğunda ve yüksekliği 2-3 km'yi bulan kırıklar dikkati çeker Bunlara, gezegenin soğuması sırasında küçülen hacminin neden olduğu sanılmaktadır Kırıkların bazı kraterlerin içinden de geçmeleri krater oluşum döneminden daha sonra meydana geldiklerini düşündürür![]() Gezegen yüzeyinin en dışta kalan birkaç metre kalınlığındaki kısmının, Ay yüzeyindekine benzer biçimde çok küçük göktaşlarının milyarlarca yıldır süren bombardımanı sonucunda ince bir toz haline gelmiş regolit tabakası olduğu varsayılır Aynı Ay'da gözlendiği gibi az sayıdaki genç kraterin, ışınsal olarak kendilerini çevreleyen parlak beyaz çizgilerin ortasında yer aldığı görülür Bu çizgiler, çarpma sırasında 'kirli' regolitin üzerine sıçrayan taze materyel ile ilişkilidir |
|
|
|