Varlık Felsefesi (Ontoloji) : |
|
|
#1 |
|
Şengül Şirin
|
Varlık Felsefesi (Ontoloji) :Varlık Felsefesi (Ontoloji) : Varlık Felsefesinin Konusu : Varlık felsefesi açısından var olanlar iki biçimde ele alınır ![]() Gerçekte var olan : Gerçekte var olan belirli bir zaman ve mekanda var olandır Gerçekten var olanlar duyu organları ile kavranır![]() Zihinde (ideal) var olan : İdeal var olan ise, insanların zihinlerinde oluşturdukları kavramlardır ve duyu organları ile kavranamazlar ![]() © Bilim ve Felsefe Açısından Varlık : Bilim ve felsefenin varlığa bakış açıları şu noktalarda farklılaşır: § Bilime göre varlık tartışmasız vardır Bilim, varlığın var olduğunu ön kabul olarak benimser ve var kabul ettiği varlıkla ilgili neden-sonuç ilişkileri kurar Felsefe varlığın varolup olmadığını da tartışır Olaylar arasında neden-sonuç ilişkileri kurmak yerine nedenlerin nedenlerini de araştırır![]() § Bilimler konularına göre varlığı parçalayarak ve kedilerine özgü yöntemlerle inceler ![]() Felsefe, varlığı bütün halinde görür ve bütün halinde açıklamaya çalışır ![]() © Metafizik ve Ontoloji : Varlıkla ilgili sorunların tartışıldığı metafizik alanı ontolojidir Ontoloji metafiziğin varlıkla ilgili alanı olarak şu sorulara yanıt arar:§ Varlık var mıdır? § Varlığın ana maddesi nedir? § Evren nasıl oluşmuştur? § Evrenin bir amacı var mıdır? § Varlıkta özgürlük var mıdır? § Ruh nedir? § Ruh ölümsüz müdür? § Ölüm nedir? Doğa filozofları Varlığın ana maddesi (arkhe) nedir? Sorusuyla ilgilenmişlerdir Aristoteles varlığın ilk nedenlerini araştırarak metafiziğin ilkelerini belirlemiştir Wolf ontolojiyi, Tanrı’nın ruhun ve dünyanın varlığını kanıtlamak isteyen bir alan olarak belirledi Kant’a göre metafizik bilginin temellerini araştırmalı ve bilginin deneyden gelmeyen öğelerini saptamalıydı Ancak, Fichte, Schelling, Hegel gibi düşünürler Kant’ın gözden düşürdüğü metafiziği tinsel (ruhsal) varlık anlayışı ile yeniden güncelleştirdiler![]() Günümüzde metafizik, fenomenoloji, yeni ontoloji ve varoluşçuluk (existansiyalizm) felsefeleri ile varlığını sürdürmektedir ![]() Fenomenoloji, Edmund Husserl ile varlıkların arka planlarında bulunan ve kendi kendilerine var olan özleri dile getirir ![]() Yeni ontoloji, Nicolai Hartman ile varlık kategorileri oluşturup ontolojiyi deneysel temellerle, bilimsel sonuçlarla bağdaştırmaya çalışır ![]() Egzistansiyalizm, Heidegger ve Sartre ile varlığın temeline doğa bilimlerini koyanlara karşı çıkarak varlığı benin yaptığını söyler ![]() Varlıkbilimsel (Ontolojik) Problemler : © Varlığın Var Olup Olmadığı Problemi : Varlığın var olup olmadığı ilk Çağlardan bu güne ontolojinin tartıştığı temel problemdir Bu probleme genelde iki bakış açısıyla yaklaşılmıştır :§ Nihilizm (Hiççilik) : Nihilizme göre hiçbir varlık gerçekten var değildir ve varlığı var olan olarak kabul eden görüşlere karşı çıkar Ancak daha genel bakıldığında nihilizm hiçbir değer ve kural tanımayan bir görüştür ve toplumda düzeni sağlayan tüm otoriteleri reddeder Nihilizm bu biçimiyle siyasal anlamda anarşizme temel oluşturur![]() Nihilizmin Temsilcileri : Gorgias : Ontoloji alanında nihilizmin, ilk temsilcisi ilk çağ sofist filozoflarından Gorgias’tır Gorgias “varlık var mıdır?” sorusuna “yoktur” yanıtını verir Gorgias’a göre; “Varlık yoktur, Olsa bile bilinemez Bilinse bile başkasına aktarılamaz ”W F Nietzsche : Nietzsche, toplumsal değer ve normları tümüyle inkar ederek nihilizmin 19 yüzyıldaki önemli temsilcisidir![]() Taoizm : Nihilizmin bir başka biçimi de İlk Çağda Çin’de görülen taoizm’dir Lao-Tse’nin kurduğu taoculuk, gerçeğin tüm çeşitliliğine karşın “bir” (Tao) olduğunu ve bunun adının, biçiminin, maddesinin, görüntüsünün olmadığını savunur Aldatıcı olan dünya varlıktan yoksundur![]() § Realizm (Gerçekçilik) : Varlık vardır anlayışı realizmdir Realizm varlığın insan bilincinin dışında, insan bilincinden bağımsız olarak var olduğunu savunur Realizmle ilgili bir başka tartışma konusu da varlığın ne olduğu problemidir![]() © Varlığın Ne Olduğu Problemi : Varlığı var olarak kabul eden realizmin temsilcileri varlığın ne olduğu konusunda farklı düşünceleri paylaşırlar Bu farklı düşünceler başlıca beş başlık altında toplanabilir![]() § Varlık Oluştur : Bu görüşün ilk temsilcisi, İlk Çağ doğa filozoflarından Herakletios’tur Herakleitos’a göre evrenin ana maddesi (arkhe) ateştir ve her şey ateşe dönüşecektir Bu süreçte evrende her şey değişir Değişimin temeli karşıtların çatışmasından doğan uzlaşma oluştur “Değişmeyen tek şey varsa o da değişmenin kendisidir ” Herakletios, değişmenin düzenine logos (akıl) adını verir Bu görüş çağımızda E Mach, H Bergson ve N Whitehead tarafından temsil edilir![]() E Mach nesnenin ve “ben” in sürekli bir oluş sürecinde değiştiğini savunur H Bergson ise, evrendeki oluş ve değişmenin mekanik bir süreçte değil, yaratıcı bir süreçte “yaşam atılımı” ile gerçekleştiğini söyler Whitehead’e göre evren, her şeyin birbirine bağlı olduğu sürekli bir oluş içindedir Bu oluş, evrendeki birbirine karşıt iki gücün oluşturduğu yaratıcılığın ve sürekliliğin etkinlikleri ile gerçekleşir Dinamik bir süreçte gerçekleşen oluş, Tanrı’nın yaratma ile sağladığı olanaklar içinde gerçekleşir![]() § Varlık İdeadır (İdealizm) : Varlığın idea (düşünce) türünden olduğunu ve her türlü gerçekliğin düşünceden kaynaklandığını savunan görüş idealizmdir ![]() Platon : Platon, felsefe tarihinde idealizmin kurucusu olarak kabul edilir Platon, bu dünyada yer alan ve maddi olan her şeyin gerçekliğini reddeder, asıl gerçeğin düşüncede kavranan idealar dünyası olduğunu ileri sürer![]() Aristoteles’e göre de varlığın asıl unsuru “idea” dır Ancak idealar varlıkların “öz” ünde (formunda) bulunur “İdea” ve “madde” iç içedir Nesneler dünyası, idea ile form kazanmış varlık dünyasıdır Hegel’e göre varlıktan önce idea vardı İdeanın kendini dışa vurması sonucu doğa oluştu Böylece idea, gerçeklik kazandı, ancak özgürlüğünü kaybetti Özgürlüğüne yeniden kavuşmak için, idea yeniden ruhsal dünyaya döndü![]() § Varlık Maddedir (Materyalizm) : Materyalizm, idealizmin tam tersine düşünceyi (ideayı) maddenin bir sonucu olarak görür Madde düşünceden bağımsız olarak vardır ve bütün varlıklar maddeden türemiştir İlk Çağ doğa filozoflarından Demokritos’a göre, evrenin ana maddesi maddi nitelikteki küçük atomlardır Düşünce ve ruhsal olaylar atomların boş mekandaki hareketlerinin sonucudur Epikuros da Demokritos gibi “atom” u evrenin ana maddesi kabul eder![]() Yeni Çağ materyalizminin öncülüğünü Thomas Hobbes yapar Hobbes, dünyadaki tüm olayları mekanik hareketler çerçevesinde maddi hareketler olarak görür La Mettrie’ye göre ruhsal faaliyetlerin kaynağı maddi bedendir İnsan ve hayvan arasında mekanik faaliyetler açısından özde bir fark yoktur İnsan da hayvan da birer makinedir İnsan, doğa üstü bir varlık tarafından yaratılmamıştır![]() 19 yüzyılda, Yeni Çağla başlayan mekanist materyalist felsefe Karl Marx’la yeni bir boyut kazanır ve diyalektik materyalizme dönüşür K Marx’ın geliştirdiği diyalektik materyalizme göre düşüncelerin ve fikirlerin kaynağı maddedir Doğa düşünceden önce vardır ve var olmak için düşünceye gereksinimi yoktur Marx, bu değişmenin insanlar için de geçerli olduğunu söyler Değişmenin temelinde ise çelişmeler vardır![]() UYARI : Yüzyıllardır çatışan iki felsefi akım olan idealizm ve materyalizmin çatışması genelde uç örnekler dışında maddenin ve ideanın tümüyle reddi biçiminde yaşanmamıştır Bu çatışma öncelikler ve kaynak sorunu çerçevesinde yaşanmıştır İdealizm ideayı (düşünceyi) önce var sayar ve maddeyi onun bir ürünü olarak görür Materyalizm ise önce maddeyi var sayar düşünceyi maddenin ürünü olarak görür![]() § Varlık Hem İdeadır Hem de Maddedir (Düalizm) : Düalizm (ikicilik) materyalizmle idealizm arasında bir uzlaşma çabasıdır Descartes’a göre varlık madde ve ruh olmak üzere iki cevherden oluşur Ruhun işlevi düşünmek, maddenin işlevi uzayda yer kaplamaktır Evrendeki nesne dünyasındaki varlıklar salt madde, Tanrı ise salt ruhtur İnsanda madde ve ruh bir aradadır![]() § Varlık Fenomendir (Fenomenoloji) : Varlığı görüngü (fenomen) olarak kabul eden görüş görüngübilim (fenomenoloji) dir Fenomenolojinin kurucusu Edmund Husserl, fenomenlerin duyu verileri ile bilinemeyeceğini fenomenlerin özünün öznede kavranabileceğini savunarak idealizme yakınlaşan bir metafizik geliştirir
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz
En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır |
|
Cevap : Varlık Felsefesi (Ontoloji) : |
|
|
#2 |
|
Şengül Şirin
|
Cevap : Varlık Felsefesi (Ontoloji) :4 VARLIK FELSEFESİ(ONTOLOJİ)1 VARLIK FELSEFESİNİN KONUSU VE TEMEL KAVRAMLARI:Varlık Felsefesinin konusu varlıktır Varlık;var olan her şeydir Varlık Felsefesi açısından var olanlar iki biçimde ele alınır![]() 1-Reel Varlıklar: İnsan bilincine bağlı olmadan varolanlar Gerçekte,nesnel olarak var olanlar: Gerçek varlık,gerçekliğini nesnelerden,olaylardan,kişilerden alan;belli bir zaman ve mekanda var olandır Gerçekte var olanlar duyu organları ile algılanır Örneğin:masa,sıra,kitap v b![]() 2-İdeal Varlıklar: İnsan bilincine bağlı olarak varolanlar İdea’da (zihinde,düşünsel) olarak var olanlar:İnsanların zihinlerinde oluşturdukları kavramlardır Zihinde var olanları insanlar bir takım olay ve ilişkilerden soyutlayarak elde ederler,bu nedenle duyu organları ile kavranamazlar Varlık felsefesinin konusu “varolanlar”dır Varlık felsefesinin konusunu oluşturan “varlık”, şu ya da bu varlık olmayıp, tüm bu varlıkları da içine alan tümel varlık ya da varlık kavramının kendisidir Yani varlık felsefesi, bilimlerin konu edindiği reel varlıklar alanındaki varlıklarla değil, daha çok ideal varlıklar alanındaki varlıkla ilgilenir![]() 2 BİLİM VE FELSEFE AÇISINDAN VARLIK:Bilim ve Felsefenin varlığa bakış açıları şu noktalardan farklılaşır: Bilime göre varlık tartışmasız vardır Bilim varlığın var olduğunu ön kabul olarak benimser ve var kabul ettiği varlıkla ilgili neden-sonuç ilişkileri kurar Felsefe varlığın var olup olmadığını da tartışır Nedenlerin nedenlerini de araştırır Bilimler konularına göre varlığı parçalara ayırarak ,kendilerine özgü yöntemlerle inceler Felsefe, varlığı bütün halinde görür ve bütün halinde incelemeye çalışır Bunun içinse gerekirse tüm bilimlerin sonuçlarını kullanarak genel kuramsal açıklamalar yapar![]() 3 METAFİZİK VE ONTOLOJİ:Metafizik sözcüğünü felsefe tarihinde ilk kullanan filozof Aristoteles’tir Yazmış olduğu ve daha çok ontoloji(varlık) problemlerini ele aldığı kitabının ilk bölümüne “Fizik”,ikinci bölümüne “Metafizik” adını vermiştir Buradaki anlamıyla “metafizik”, “fizik” adlı bölümden sonra gelen bölüm anlamını taşımaktadır Aristoteles kitabının bu bölümünde ontoloji problemlerini ele almış, yani metafizik ile ontolojiyi bir ve aynı anlamda kullanmıştır Bununla birlikte geçen yılar içerisinde “metafizik” sözcüğü ile “ontoloji” sözcüğünün anlamları farklılaşmıştır “Metafizik”;bugünkü anlamıyla, ispatlanması ve çürütülmesi mümkün olmayan , daha çok doğa üstü varlıklar alanına ilişkin sorunlarla ilgilenir “Ontoloji” varlığı konu edinen ve onu sorgulayan felsefe dalıdır![]() 4 VARLIK FELSEFESİNİN TEMEL SORULARI:Ontolojinin soruları şunlardır: 1 Varlık var mıdır? 2 Varlığın ana maddesi nedir? 3 Evren nasıl oluşmuştur? 4 Evrenin bir amacı var mıdır? 5 Varlıkta özgürlük var mıdır? 6 Ruh nedir? 7 Ruh ölümsüz müdür? 8 Ölüm nedir?5 VARLIK FELSEFESİNİN SORULARINA YAKLAŞIMLAR:VARLIĞIN OLUP OLMADIĞI PROBLEMİ: Varlığın var olup olmadığı ilk çağlardan bugüne ontolojinin tartıştığı temel problemdir Bu probleme genelde iki bakış açısıyla yaklaşılmıştır![]() A NİHİLİZM(HİÇCİLİK)Antik Nihilizm : Antik Nihilizm’in temsilcileri Gorgias, Protogoras ve Hippias’dır Antik nihilizmin temsilcisi olan sofistler, varlığı bir duyum ve algı problemi olarak ele alırlar Ontoloji alanında nihilizmin ilk temsilcileri ilk çağ sofist filozoflarından Gorgias’tır Gorgias,”varlık var mıdır?”sorusuna “yoktur” cevabını verir Gorgias’a göre;”varlık yoktur Olsa bile bilinemez Bilinse bile bildirilemez ” Protogoras’a göre ise aynı varlığa ilişkin herkesin duyum ve algısı farklı farklıdır Bu yüzden de bir tek değil pek çok varlık anlayışı ortaya çıkmaktadır Varlık göreceli,kişiden kişiye değişen bir özellik gösterir![]() Taoizm: İlk çağda Çin’de Lao-Tse ‘nin kurduğu taoizm gerçeğin tüm çeşitliliğine karşın “bir”(tao) olduğunu ve bunun adının,biçiminin, maddesinin, görüntüsünün olmadığını savunur Ona göre “Tao” evrendeki tüm karşıtlıkları kendisinde birleştiren tanımlanamaz bir şeydir İyidir,aynı zamanda kötüdür; güzeldir, aynı zamanda çirkindir;vardır,aynı zamanda yoktur vb O’na göre aldatıcı olan dünya, varlıktan yoksundur![]() Anarşizm: Nihilizm’e göre hiçbir varlık gerçekten var değildir ve varlığı var olan olarak kabul eden görüşlere karşı çıkar Nihilizm hiçbir değer ve kural tanımayan bir görüştür ve toplumda düzeni sağlayan tüm otoriteleri reddeder Nihilizm bu biçimiyle siyasal anlamda anarşizme temel oluşturur Anarşizmin en önemli temsilcisi Cernişevski’dir Öte yandan Nietzsche; Toplumsal değer ve normları tümüyle inkar ederek nihilizmin 19 yy daki önemli temsilcisi olmuştur![]() B REALİZM(GERÇEKÇİLİK)Varlık vardır anlayışı realizmdir Realizm varlığın insan bilincinin dışında insan bilincinden bağımsız olarak var olduğunu savunur Realizme göre dış dünya bizden bağımsız olarak vardır Var olan nesnel olandır,duyu organları aracılığıyla algılanabilir olandır Kısacası realizm insan bilincinden bağımsız bir varlığın olduğunu öne süren yaklaşımdır Tarih içerisinde pek çok realizm anlayışı görülür Bunlar:1 Kavram Realizmi Kavramların insan zihninden bağımsız gerçek varlıklar olduğunu öne süren yaklaşımdır Güzel insan, güzel çiçek, güzel kuş geçici varlıklar iken güzellik kalıcıgerçekliktir Bu örnekteki kavram, güzellik, soyut, genel ve değişmez bir varlıktır Demek ki asıl varolan şu ya da bu insan değil insan kavramıdır Ortaçağ boyunca süren “tümel varlıklar mı, yoksa tekil varlıklar mı gerçek varolandır?” tartışması kavram realizmini ikiye ayırmıştır:a NominalizmBu görüşü savunan filozoflar kavramların sadece nesnelerin adları olduğunu,asıl gerçek varlıkların ise tekil kavramlar “şu insan”,”bu ağaç”, “o ev” vb olduğunu savunurlar![]() b KonseptualizmOrtaçağın sonlarında görülen bu yaklaşım bu tartışmaya bir son vermek istemiş ve Aristotelesçi bir yaklaşımla tümel tekil tartışmasını sentezlemeyi denemiştir Tümel kavramların varolduğunu ama kendi başlarına bir anlam taşımadıklarını,ancak bir tekille birleşmeleri halinde gerçek varlığın ortaya çıktığını öne sürerler![]() 2 Epistemolojik RealizmGünümüzde yeni bir biçimle karşımıza çıkan ve ünlü matematikçi ve filozof Bertrand Russel’ın temsil ettiği epistemolojik realizm,gerçek varlıkların duyu verilerinden ibaret olduğunu ileri sürer Kısaca bu yaklaşıma gör gerçek varlık, dış dünyada insan bilincine bağlı olmadan varolan nesnelere ait duyu verileridir![]() VARLIĞIN NE’LİĞİ(MAHİYETİ) PROBLEMİ Varlığın ne olduğu sorusuna farklı cevaplar verilmiştir; ![]() 1 MATERYALİZM:Varlığı Madde Kabul Etme Varlığın özünü madde olarak kabul eder İdea cinsinden özlerin ise ancak maddeye bağlı olarak varlığını sürdürdüğünü öne sürer En Önemli temsilcileri ilk çağ’da Naiv Materyalizmi temsil eden doğa filozofları (Thales,Aneximenes,Aneximandros,Demokritos vb ),Yeni Çağ’da Mekanik materyalizmi temsil eden La Metrie ve günümüzde diyalektik materyalizmi temsil eden K Marx’tır![]() 2 İDEALİZM:Varlığı idea olarak kabul etme Varlığın özünün madde gibi sınırlı bir cevherden meydana gelemeyeceğini, varlığın özünün ancak ideal bir varlıktan meydana gelebileceğini öne süren yaklaşımdır En önemli temsilcileri Sokrates,Platon,Aristoteles,Farabi,Hegel ve Kant’tır![]() 3 DUALİZM: Varlığı hem madde hem idea olarak kabul etme Descartes tarafından temsil edilen bu yaklaşım idealizmle materyalizmi sentezlemeyi denemiştir Ona göre varlığın özünde bir değil iki cevher bulunmaktadır: madde ve idea Bu ikisini birbirinden ayırmak olanaksızdır Bu yaklaşım iki cevher saptamasında bulunduğu için dualizm(ikicilik) adını alırken diğer yaklaşımlar varlığın özünü tek cevherle açıkladıklarından tekçilik(monizm) adını almışlardır![]() 4 OLUŞÇULUK:Varlığı oluş kabul etme Herakleitos ve Whitehead tarafından temsil edilen bu yaklaşıma göre varlık sürekli bir oluş yokoluş ve yeniden varoluş süreci içinde olduğundan özünü saptamak olanaksızdır Herakleitos’a göre örneğin “her şey akar!![]() ” (Panta Rai) Ona göre “bir derede bir insan iki kez yıkanamaz;hem dere hem de insan değişim içerisindedir ” Bu nedenle evrende değişmeden kalan hiçbir şey yoktur Fakat bu değişme de rastlantısal bir değişme olmayıp belli bir mantığa bağlı olarak değişmektedir Yani değişmeden kalan tek şey değişme mantığı (logos)tur Herakleitos her şeyi hızla değiştiren ama kendisi hiç değişmeyen ateş” i ,bu niteliğinden ötürü arkhe (ilk-kök varlık) saymıştır![]() 5 FENOMENOLOJİ:Varlığı Fenomen kabul etme Edmund Husserl tarafından temsil edilen bu yaklaşıma öre insan varlığa değerler yükleyerek yaklaştığından onun özüne hiç yaklaşamamaktadır Varlığın özü değerlerden arındırılmış(ayraç içine alınmış) salt varlığın kendisidir Buna Husserl “fenomen” adını vermiştir Kısacası “fenomen” insanın varlığa yüklediği tüm değerliklerin arındırılmasından sonra artakalan özüdür
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz
En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır |
|
Cevap : Varlık Felsefesi (Ontoloji) : |
|
|
#3 |
|
Şengül Şirin
|
Cevap : Varlık Felsefesi (Ontoloji) :Varlık Felsefesi Varlık; var olan her şeydir Varlık Felsefesi açısından var olanlar iki biçimde ele alınır![]() Gerçekte var olanlar: Gerçek varlık, gerçekliğini nesnelerden, olaylardan, kişilerden alan; belli bir zaman ve mekanda var olandır Gerçekte var olanlar duyu organları ile algılanır Örneğin:masa,sıra,kitap v b![]() İdea’da (zihinde,düşünsel) var olanlar: İnsanların zihinlerinde oluşturdukları kavramlardır Zihinde var olanları insanlar bir takım olay ve ilişkilerden soyutlayarak elde ederler,bu nedenle duyu organları ile kavranamazlarBilim ve Felsefe açısından VARLIK Bilim ve Felsefe’nin varlığa bakış açıları şu noktalardan farklılaşır: *Bilime göre varlık tartışmasız vardır Bilim varlığın var olduğunu ön kabul olarak benimser ve var kabul ettiği varlıkla ilgili neden-sonuç ilişkileri kurar![]() Felsefe varlığın var olup olmadığını da tartışır Nedenlerin nedenlerini de araştırır![]() **Bilimler konularına göre varlığı parçalara ayırarak , kendilerine özgü yöntemlerle inceler ![]() Felsefe,varlığı bütün halinde görür ve bütün halinde incelemeye çalışır Bunun içinse gerekirse tüm bilimlerin sonuçlarını kullanarak genel kuramsal açıklamalar yapar![]() Felsefe Tarihi Metafizik -Ontoloji Metafizik; ispatlanması ve çürütülmesi mümkün olmayan sorunlarla ilgilenir ![]() Ontoloji;Varlıkla ilgili sorunların tartışıldığı metafizik alanıdır ![]() Ontolojinin soruları şunlardır: 1-Varlık var mıdır? 2-Varlığın ana maddesi nedir? 3-Evren nasıl oluşmuştur? 4-Evrenin bir amacı var mıdır? 5-Varlıkta özgürlük var mıdır? 6-Ruh nedir? 7-Ruh ölümsüz müdür? 8-Ölüm nedir? Tabiat(doğa) filozofları varlığın ana maddesi (arkhe) nedir? Sorusuyla ilgilenmişlerdir Örneğin Thales; varlık arkesinin su olduğunu söyleyerek ontolojiyle ilgilenen ilk filozof olmuştur![]() Aristoteles varlığın ilk nedenlerini araştırarak metafiziğin ilkelerini belirlemiştir Aristoteles, evreni bir bütün olarak kavramaya çalışmış ve bu çabasından da felsefenin bir disiplini olan Metafizik-Ontoloji doğmuştur![]() Ancak Ontolojiyi bir felsefe disiplinine dönüştüren Cristian Wolf’tur Wolf ontolojiyi;- tanrının,ruhun ve dünyanın varlığını kanıtlamak isteyen bir alan olarak- belirler![]() Wolf’un ontoloji anlayışı deneysel bilimlere dayanan Ampirizm ve Materyalizm tarafından eleştirilmiştir ![]() Kant’ a göre metafizik; bilginin temellerini araştırmalı ve bilginin deneyden gelmeyen öğelerini saptamalıdır ![]() Fichte Schelling,Hegel gibi düşünürler Kant’ın gözden düşürdüğü metafiziği tinsel(ruhsal) varlık anlayışı ile yeniden günceleştirmiştir![]() Günümüzde metafizik fenomenoloji, yeni ontoloji ve varoluşçuluk (existansiyalizm) felsefeleri ile varlığını sürdürmektedir ![]() Fenomenoloji;Edmund Husserl ile varlıkların arka planlarında bulunan ve kendi kendilerine varolan özleri dile getirerek; Yeni ontoloji;Nicolai Hartmann ile varlık kategorileri oluşturup ontolojiyi deneysel temellerle,bilimsel sonuçlarla bağdaştırmaya çalışarak Existansiyalizm; Heidegger ve Sartre ile varlığın temeline doğa bilimlerini koyanlara karşı çıkarak varlığı Benin yaptığını söyleyerek ontolojiyle ilgilenmiştir Ontolojik problemler: Metafizik -Ontoloji Metafizik; ispatlanması ve çürütülmesi mümkün olmayan sorunlarla ilgilenir ![]() Ontoloji;Varlıkla ilgili sorunların tartışıldığı metafizik alanıdır ![]() Ontolojinin soruları şunlardır: 1-Varlık var mıdır? 2-Varlığın ana maddesi nedir? 3-Evren nasıl oluşmuştur? 4-Evrenin bir amacı var mıdır? 5-Varlıkta özgürlük var mıdır? 6-Ruh nedir? 7-Ruh ölümsüz müdür? 8-Ölüm nedir? Tabiat(doğa) filozofları varlığın ana maddesi (arkhe) nedir? Sorusuyla ilgilenmişlerdir Örneğin Thales; varlık arkesinin su olduğunu söyleyerek ontolojiyle ilgilenen ilk filozof olmuştur![]() Aristoteles varlığın ilk nedenlerini araştırarak metafiziğin ilkelerini belirlemiştir Aristoteles, evreni bir bütün olarak kavramaya çalışmış ve bu çabasından da felsefenin bir disiplini olan Metafizik-Ontoloji doğmuştur![]() Ancak Ontolojiyi bir felsefe disiplinine dönüştüren Cristian Wolf’tur Wolf ontolojiyi;- tanrının,ruhun ve dünyanın varlığını kanıtlamak isteyen bir alan olarak- belirler![]() Wolf’un ontoloji anlayışı deneysel bilimlere dayanan Ampirizm ve Materyalizm tarafından eleştirilmiştir ![]() Kant’ a göre metafizik; bilginin temellerini araştırmalı ve bilginin deneyden gelmeyen öğelerini saptamalıdır ![]() Fichte Schelling,Hegel gibi düşünürler Kant’ın gözden düşürdüğü metafiziği tinsel(ruhsal) varlık anlayışı ile yeniden günceleştirmiştir![]() Günümüzde metafizik fenomenoloji, yeni ontoloji ve varoluşçuluk (existansiyalizm) felsefeleri ile varlığını sürdürmektedir ![]() Fenomenoloji;Edmund Husserl ile varlıkların arka planlarında bulunan ve kendi kendilerine varolan özleri dile getirerek; Yeni ontoloji;Nicolai Hartmann ile varlık kategorileri oluşturup ontolojiyi deneysel temellerle,bilimsel sonuçlarla bağdaştırmaya çalışarak Existansiyalizm; Heidegger ve Sartre ile varlığın temeline doğa bilimlerini koyanlara karşı çıkarak varlığı Benin yaptığını söyleyerek ontolojiyle ilgilenmiştir Ontolojik problemler: Varlık vardır anlayışı realizmdir Realizm varlığın insan bilincinin dışında insan bilincinden bağımsız olarak var olduğunu savunur Realizme göre dış dünya bizden bağımsız olarak vardır Var olan nesnel olandır, duyu organları aracılığıyla algılanabilir olandır 2-Varlığın ne olduğu problemi: Varlığın ne olduğu sorusuna farklı cevaplar verilmiştir; ![]() a) Varlığı oluş olarak kabul edenler: İlk çağ felsefesinde evrenin sürekli bir değişim, akış ve oluş halinde olduğunu ileri süren ilk düşünür Herakleitos’dur O’na göre evrenin ana maddesi "ateş"tir ’ Ateşten oluşan her şey dönüp dolaşıp ateşe dönecektir Ateş yeniden her şeyi yaratacaktır Evrende her şey sürekli bir değişim OLUŞ içindedir ve durağan değildir Doğa gibi insanın kendisi de sürekli bir değişim içindedir ’Herakleitos’a göre evrenin bu oluşuna karşıt güçlerin çatışması ve bu çatışma sonunda ortaya çıkan uzlaşma(sentez) neden olur Eğer bu çatışma olmasaydı evrende nesneler de olmazdı Örneğin;yaşam,dişi ile erkekten gelir;otun yok olması,koyunun yaşamasını sağlar Oluş (canlı-cansız,iyi-kötü gibi) karşıtların çatışmasının bir sonucudur "değişmeyen tek şey değişme dir"Her değişme belli bir düzene , yasaya göre olur Bu yasa logos(akıl)dır![]() Çağımızda varlığı oluş olarak gören filozof Whitehead (viyted) dir O’na göre her varlık var olabilmek için başka bir varlığa muhtaçtır Böylece evren bir canlı "oluş" olarak varlığını sürdürür![]()
__________________
Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz
En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır |
|
|
|