Dis Kanamalar

Vücuda yayılmış üç tip kan damarı vardır:
1- Atardamarlar
2- Toplardamarlar
3- Kılcal damarlar
Atardamarlar vasıtasıyla akciğerde temizlenen oksijenli kan vücuda yayılır Toplar damarlar ise organlardaki kirli kanı kalbe geri getirir Kılcal damarlara gelince: Bunlar da dokularla temas halinde olup onlara oksijen ve gıda maddeleri verir ve onlardan zararlı maddeleri alarak toplar damarlara taşırlar
Derideki bir yara veya kesik sonucu bu damarlar açılarak dışarıya kan sızması olur Çıplak gözle görülen bu tür kanamaya "dış kanarna" diyoruz DIŞ KANAMALAR
Kılcal damar kanarnaları dezenfekte edildikten sonra, kanın kendiliğinden pıhtılaşması sonucu, problem çıkarmadan kısa zamanda iyileşirler Ancak atar ve toplar damar kanarnaları -hele açılan yara derin ve geniş ise- bizim müdahalemiz olmadan, kendiliğinden durmazlar Atar (temizkan) damar kanarnalarını toplar (kirli kan) damar kanamalarından kolayca ayırdedebiliriz Atardamarlarda kalp basıncı, 120 mm (kasılma anında) ila 80 mm (gevşeme anında) civa basıncı arasındadır Eğer bir atardamar kesilmiş ise, kanama bu basınç farkına uyarak aralıklı fışkırmalar şeklinde olacaktır Toplardamar kanarnalarında fışkırma olmaz

Ne Yapmalı
* İster atar ister toplardamar kanaması olsun ilk önce elinizin ayasını yara üzerine sıkıca bastırınız ve on dakika kadar böylece bekletiniz
* Kanarnaların çoğu bu şekilde duracaktır Eğer hala devam ederse; "sargı kompresyonu" dediğimiz metodu uygulayınız Temiz bir sargı bezini veya mendili dörde katladıktan sonra yara üzerine koyup avuç içi ile üzerinden bastırınız Bu şekilde onbeşyirmi dakika bekleyiniz
* Kanama bu müddetin sonunda yine devam edecek olursa, kompresyonda kullandığınız bezin üzerine bir sargı sarınız
* Kanamanın kol veya bacakta olduğunu farzedelim Bir yardımcı kişi kompresyona devam ederken, siz de beş santim eninde bir metre boyunda bir bez parçası temin ediniz Bulduğunuz bezi iki ucundan (ortalı olarak) makasla yaranın üzerine gelecek olan orta kısmı sağlam kalacak şekilde kesiniz
* Bezin kesilmeyen orta kısmını yaranın üzerine gelecek şekilde -kompresyon için kullandığınız katlanmış bezin üstüne- koyunuz Kestiğiniz parçaları bandaj gibi kullanarak, karşılıklı bağlayınız Parçaları yaranın iki yanına sararken ve bağlarken fazla sıkmayınız Fazla sıktığınız takdirde kan dolaşımını boğar; kol veya bacakların alt bölgelerine kanın gitmesini engellemiş olursunuz

Dikkat: Eğer kompresyon ve sargı işi de netice vermez yani kanama kesilmezse; ciddi bir atardamar kanaması ile karşı karşıyasınız demektir Bu durumda hastayı doktora yetiştirmekten başka çare yoktur Ancak aşırı kan kaybından dolayı hastanın şoka girmemesi için yarayı üst tarafından kravat veya esnemeyen bir bez parçası ile boğdurabilirsiniz Düğümü yara üzerine gelmeyecek şekilde bağlayınız Vakit kaybetmeden hastayı bir acil servise yetiştiriniz Boğdurulmuş bir yarayı uzun zaman bekletmek ve kanamanın durmasını gözlernek çok tehlikeli ve hatalı bir yoldur Zira bir saatten fazla kan almayan bölgenin hücreleri ölecek ve boğdurulan uzuv kangren olacak; kesilmek zorunda kalınacaktır Bu sebeple kompresyon ve sargı işlemini denemeden sakın yarayı boğdurmayınız