Pilotun Son Sözleri...

Schiphol Havalimanı’na inişte düşen THY uçağının karakutu kayıtlarının ilk çözümleri, çarpıcı bilgiler verdi

Kayıtlara göre, kule, yoğunluk nedeniyle THY uçağını ’araya’ aldı Uçak, kulenin acelesi nedeniyle olması gerekenden yüksek ve hızlı yaklaşmaya başladı
Pilotlar altimetre arızasını yeteri kadar yüksekte fark edip sağlam altimetreye göre hareket etse de, otomatik gaz sistemi yüksekliği hatalı cihazdan aldı Pilotların son manevrası uçağı kurtaramadı Facia geldi

Amsterdam'da inişe geçtiği sırada düşen THY’nin Boeing 737-800 tipi ’Tekirdağ’ uçağının karakutu kayıtlarına dayanılarak hazırlanan ön raporda, uçağın düşmesinde üç neden öne çıkarıldı Oto pilotun, kaptan pilotun radar altimetre arızasını fark edip ikinci sistemi devreye sokmasına rağmen, arızalı altimetreden sinyal almayı sürdürdüğü ortaya çıktı
CVR olarak adlandırılan kokpit ses kayıt ve uçuş verilerinin kayıt edildiği FDR cihazının incelemesi sonrasında hazırlanan rapora göre, uçağın düşmesiyle ilgili öne çıkan unsurlar şöyle:

Pilotlar radar altimetre arızasını, alçalma sırasında 7 bin feet, yani 2 bin 300 metre yükseklikteyken fark ettiler

Altimetre arızası Boeing’in yazılımından kaynaklanıyor

Sol taraf, yani kaptan pilot tarafındaki radar altimetre arızası ortaya çıkınca, oto pilot ve gaz kollarını kontrol eden ’auto throttle’ sistemi, ikinci pilotun oturduğu sağ taraftaki kumandaya aktarıldı

Ancak auto throttle, sağdaki altimetreyi kullanması gerekirken soldaki arızalı altimetreden bilgi almaya devam etti Bu Boeing’teki bir yazılım hatasından kaynaklandı

Kaptan, eğitimdeki pilotun inmesine yine de izin verdi

İniş şartlarında havada pus olmasına rağmen, CAT 1 diye adlanan ve ikinci pilotun da rahatça ineceği şartlar oluştuğundan, öğretmen kaptan pilot belirlenen arızaya rağmen eğitimde olan sağ koltuktaki ikinci pilotun oto pilotla yaklaşmasına izin verdi

Önce 230 derece pusula başında uçan uçak, normalde 62 mil yani 1147 kilometre ve bin metre yükseklikte piste yaklaşması gerekirken; piste 869 kilometre mesafe ve 600 metre yükseklikten normalin üzerinde bir hızla piste doğru dönüş yaptırıldı Ön raporda hava trafik kontrol merkezinin bu yönlendirmesi hata olarak yer aldı

Ancak uçağın motorlarının gücünü kontrol eden auto throttle sistemi, arızalı radar altimetresinin -24 metre yükseklik göstermesi nedeniyle, uçağın indiğini sanarak gaz kollarını otomatik olarak ’IDLE’ konumuna getirip gücü kesti

Pilotlar hem süratleri yüksek hem de yaklaşma hattından daha yukarıda oldukları için auto throttle’ın yanlış hareketini fark edemedi

Uçağın yaklaşma sırasında trim olarak adlandırılan ve küçük pozisyon düzeltmeleri yapan sisteminin de, süratin düşmesi için sürekli uçağın burnunu yukarı kaldıracak şekilde kumanda verdiği ortaya çıktı

Uçağın süratsiz kalmasıyla birlikte, lövyeleri titreterek pilotu uyaran sistem çalışmaya başladı

Pilotlar maksimum gaz verip uçağı girdiği bu anormal durumdan kurtarmak istediler

Kaptan pilot uçağı kontrol etmek için iki eliyle lövyeyi tuttu

Ancak auto throttle sistemi devrede olduğu için, gaz kolları boşta kalıp yeniden geri gelerek IDLE pozisyonuna döndü Uçak bu şartlarda kuyruk kısmını yere vurdu ve yıkıldı

Önümüzdeki günlerde ön raporun, kazanın tarafları olan Türk Hava Yolları, uçağın imalatçısı Boeing, motorların imalatçısı olan CFMI ve Amsterdam Schiphol Havalimanı’na gönderileceği öğrenildi

100 knot’tayız hocam
Tekirdağ uçağının CVR olarak adlandırılan pilotların konuşmalarını kaydeden kara kutu çözümlerinde son söz Kıdemli İkinci Pilot Olcay Özgür’ün uçağın düşen süratini işaret ederek "100 knot’tayız (saatte 185 kilometre) hocam" dediği ortaya çıktı İşte son konuşmalar:

Kaptan Pilot Hasan Tahsin Arısan: 18 sağ pistini karşıladık

Amsterdam Yaklaşma Kontrol: Anlaşıldı, kule ile temasa geçin Frekans 11827 İyi günler

Kaptan Pilot Hasan Tahsin Arısan: TK1951 iyi günler, 18 sağ pistini karşıladık

Kule: Anlaşıldı, yaklaşmaya devam edin

Kaptan Pilot Hasan Tahsin Arısan: İniş check-listi

(Kabin inişe hazır sesi geliyor, trim sarma sesleri)

İkinci Pilot Murat Sezer: Kabin ekibi yerlerinize (pilot kabin memurlarına yerlerine oturma ikazı yapıyor)

İkinci Pilot Murat Sezer: Hocam?

(Uçağın süratsiz kalmasına çok yakın lövyeleri titreterek ikaz eden ’shacker’ sistemi devreye giriyor Gaz kolları tekrar hızlanmak için ileri gidiyor ama auto throttle gaz kollarını yine IDLE pozisyonuna çekiyor, uçak hızlanamıyor)

Kıdemli İkinci Pilot Olgay Özgür: 100 knot’tayız hocam!

(Pull up, pull up yani uçağın sistemleri ’yukarı çek, yukarı çek’ diye pilotları uyarıyor)

Kayıt, uçağın kuyruğunu yere vurması ile sona eriyor