08-23-2012
|
#1
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Friedrich Wilhelm Nietzsche Biyografisi
 1844- 15 Ekim: Nietzsche, Leipzig'in güneybatısında Saksonya'da bir Prusya köyü olan Röcken'de Karl Ludwig Nietzsche adında papaz bir babanın oğlu olarak dünyaya gelir
  1849- 30 Temmuz: Babasının ölümü
  1850- Annesi bütün ailesi ile birlikte Naumburg’a yerleşir
  1858- Naumburg yakınlarında Almanya'nın önde gelen Protestan yatılı okulu Schulpforta'ya kayıt yaptırır
  1864- Ekim: Teoloji ve filoloji öğrencisi olarak Bonn üniversitesine kayıt yaptırır
  1865- Ekim: Nietzsche, Bonn'daki filoloji hocası F W Ritschl'in peşinden Leipzig'e gider ve eğitimine burada devam eder Leipzig'de eski kitaplar satılan bir dükkanda Schopenhauer'in bir kitabını bulur ve arkadaşlarına bundan böyle bir "Schopenhauer'ci" olduğunu açıklar
  1867- Prusya ordusundaki askerliği ağır bir kaza sonucunda liyakat madalyasıyla sona erer
  1868- 8 Kasım: Nietzsche'nin Leipzig'de Richard Wagner'le ilk buluşması
  1869- Şubat: Henüz doktorasını tamamlamamış olan Nietzsche, Ritschl'in tavsiyesi üzerine Basel üniversitesi klasik filoloji bölümüne genç yaşta öğretim görevlisi olarak atanır
  17 Mayıs: Nietzsche'nin Wagner ve Cosima'ya (von Bülow) Tribschen'de ilk ziyareti
  28 Mayıs: Basel üniversitesinde "Homeros ve Klasik Filoloji" üzerine bir açılış konuşması yapar
  1870- Ağustos: Nietzsche, Fransa-Almanya savaşı patlak verince üniversiteden izin alır ve gönüllü sıhhiye eri olarak cepheye gider Ama sağlığının bozulması nedeniyle iki ay sonra Basel'e geri döner
  "Empodokles" yayımlanır
  1871- Ocak: Basel üniversitesi felsefe kürsüsüne yaptığı başvuru geri çevrilir İsviçre Alp'lerinden kalbi kırık bir şekilde ayrılır ve klasik filolog olarak mesleğinden giderek hoşnutsuz olmaya başlar, felsefeye yönelir Bu yıldan sonra Nietzsche bozuk sağlığıyla sürekli bir mücadeleye girer
  1872- Ocak: İlk kitabı "The Birth of Tragedy Out of The Spirit of Music/Müziğin Ruhundan Trajedinin Doğuşu" yayınlanır
  Şubat/Mart: Basel'de "Eğitim Kurumlarımızın Geleceği" konulu halka açık seminerler verir
  22 Mayıs: Nietzsche, Bayreuth tiyatrosunun temel atma töreni için Bayreuth'a giden Wagner'in 59 doğum gününde besteciye eşlik eder
  1873- "Birinci Zamansız Düşünceler: David Strauss'a Karşı" yayımlanır
  1874- "İkinci Zamansız Düşünceler: Sahte Kültür ve Tarihin Tehlikeleri Üzerine" yayımlanır
  "Üçüncü Zamansız Düşünceler: Eğitmen Schopenhauer" yayımlandı
  1876- Ağustos: 1 Bayreuth festivali Wagner'le dostluğu gölgelenir
  "Schopenhauer'ci Felsefe ve Uygarlığı" yayımlanır
  Eylül: Paul Ree ile birlikte Bayreuth'tan ayrılır
  Ekim: Basel üniversitesi sağlığının bozuk olduğu gerekçesiyle Nietzsche'ye bir yıllık hastalık izni verir
  1878- "Human, All to Human/İnsanca, Pek İnsanca" ilk bölümü Voltaire'e adanmıştır
3 Ocak: Wagner Nietzsche'ye yeni yayımlanan eseri Parsifal'in bir kopyasını gönderir
  Mayıs: Nietzsche Wagner'e yazdığı son mektupla birlikte "İnsanca, Pek İnsanca: Özgür Ruhlar İçin Bir Kitap" adlı çalışmasının bir kopyasını gönderir Wagner'den tamamen kopar
  1879- "İnsanca, Pek İnsanca"nın ikinci cilt birinci kısmı: Assorted Opinions and Maxims
  Nietzsche sağlığının bozukluğu öne sürülerek Basel'deki kürsüsünden istifa etmeye zorlanır Bundan sonraki on yıl boyunca otel odalarında ve pansiyonlarda yaşayan yalnız bir gezgin yaşamı sürecektir
  1880- "İnsanca, Pek İnsanca", ikinci cilt ikinci kısım: Gezgin ile Gölgesi
  1881- "Tan Kızıllığı: Ahlakın Önyargıları Üstüne Düşünceler" Sils Maria'da ilk yazını geçirir
  1882- "Şen Bilim" (Neşeli Bilgelik adıyla da bilinir) 125 aforizmada bir deli, Tanrının öldüğünü açıklar
  Mart: Paul Ree Roma'ya gitmek üzere Cenova'da Nietzsche'den ayrılır Ree Roma'da Lou Salome ile tanışır ve ona aşık olur

  Nisan: Nietzsche Roma'ya gider ve Lou Salome ile tanışır Nietzsche bir kaç gün sonra, önce Ree aracılığı ile daha sonra şahsen Salome'ye evlenme teklif eder Teklifi geri çevrilse de kendisi Ree ve Salome arasındaki düşünsel "menage a trois" bağlılıktan hoşnuttur
  Yıl sonunda Nietzsche, Ree ve Salome'den kopar ve kendisini ikisinin ihanetine uğramış hisseder
  1883- "Böyle buyurdu Zerdüşt: Herkes ve Hiç Kimse İçin Bir Kitap" adlı çalışmasının birinci ve ikinci kitaplarını yazar
  13 Şubat: Wagner'in ölümü
  1884- Nice'de Zerdüşt'ün üçüncü kısmını yazar
  1885- Zerdüşt'ün dördüncü ve son bölümünü sınırlı sayıda ve kendi başına yayımlatır
  1886- "İyinin ve Kötünün Ötesinde: Geleceğin Felsefesine Giriş"
  1887- "Yeraltından Notlar"ın Fransızca baskısı tesadüfen eline geçer ve böylece Dostoyevsky'i keşfeder
  10 Kasım: "Ahlakın Soykütüğü Üstüne: Bir Polemik"
  1888- Mayıs/Ağustos: Wagner olayı; Dionysos Dithyrambosları'nı bitirir (1891'de yayımlanır )
  "Gücün İradesi" yayımlanır
  Eylül: "Deccal" (1894'de yayımlanır )
  Ekim/Kasım: "Ecce Homo"yu yazar (Kitabın yayımlanması Elisabeth Förster Nietzsche tarafından 1908'e dek ertelenir )
  Aralık: "Nietzsche Wagner'e Karşı" (1895'te yayımlanır )
  1889- "Putların Alacakaranlığı" (Özgün adı: Bir Psikoloğun Atıllığı )
  3 Ocak: Nietzsche, Torino'da Piazza Carlo'da sinir krizi geçirir ve sahibi tarafından kırbaçlanan yaşlı bir atın boynuna sarılarak ağlar
  18 Ocak: Jena Üniversitesindeki psikiyatri kliniğine kaldırılır Doktorlar "ileri yeti yitimi" teşhisi koyarlar
  1890- Nietzsche'nin annesi oğlunu alır ve bakmak üzere Naumburg'taki evine getirir
  1897- 20 Nisan: Annesinin ölümü Kız kardeşi Nietzsche'yi alarak beraberinde Naumburg'tan, 1894'de Nietzsche arşivini taşımış olduğu Weimar'a götürür
  1900- 25 Ağustos: Nietzsche Weimar'da ölür Röcken'de babasının mezarının yanına gömülür
  1901- 1880'lerde kaleme alınan Nachlass'tan 500 bölüm Güç istemi adıyla yayımlanır 1906'da kitabın ikinci baskısı bu sefer 1067 bölümlük bir çalışma olarak piyasaya çıkar
|
|
|