İp Adresleme / Alt Ağlara Bölme

IP Adresleme / Alt Ağlara Bölme






Internet Protokolü (IP) vasıtasıyla haberleşmek durumunda olan tüm cihazlar bu haberleşmeyi sağlayabilmek için dinamik ya da statik mutlaka bir ip adresine sahip olmalıdırlar Cihazlar ip adresleri vasıtasıyla diğer cihalarla kolayca iletişim kurabilirler, ancak herşey filmlerdeki gibi kolay olmaz, bunu bir örnek ile basitce izah edelim; bir okul düşünelim, siz bu okulun tüm öğrencilerini tek bir sınıfta toplayıp ders verebilir misiniz? Oldukça güç olur değil mi, herkes konuşacak ama çok fazla gürültü olmayacakMevcut network yapısı genişleyince broadcast etki alanı da büyüyecek ve tüm networkeki bilgisayarlar yoğun bir broadcast trafiğinin ortasında sıkışıp kalacaktır Bu da ağ performansını olumsuz yönde ciddi şekilde etkileyecektir

IP adreslerini de yine aynı şekilde ortamda gürültü(broadcast trafiği) olmaması ve iletişimin daha sağlıklı yapılabilmesi için ya da gereksinimden kaynaklanan çeşitli network senaryoları için alt sınıflara ayırırız, bu alt sınıflara bölme işlemine Alt ağlara(subnet) bölme denilir

Herhangi bir sınıf IP ağ adresinin uç bitlerinden bir kısmını alt ağ için ayırarak alt ağlar oluşturabiliriz, Alt ağlara ayırma işlemi yaparken;

Gerek duyulan kullanıcı sayısı

Gerek duyulan alt ağ sayısı

Olmak üzere iki farklı kriter kullanılabilir, biz örneklerimizde gerek duyulan alt ağ sayısından yola çıkacağız Örneklere geçmeden önce bir kaç temel bilgiyi vermekte fayda olacak

IP adresi 4 oktet(kısım) ten oluşur ve her bir oktet 8 bitliktir Her bir oktetin değeri minimum 0, maksimum 255 olabilmektedir

İkilik Sayı Sistemi

Sizlere burada onluk sayı sistemin nasıl ikilik sayı sistemine çevrildiğini matematiksel olarak anlatmayı gözüm pek kesmedi diyebilirim, bunun için matematik kaynaklarına bir göz atmanızda büyük yarar olacaktır

Ancak size güzel bir ipucu vereceğim:

İkilik :0 0 0 0 0 0 0 0 (ip adresindeki oktetlerden herhangi biri, toplam 8 bit)

Onluk:128 64 32 16 8 4 2 1 (yukarıdaki her bit’in onluk sistemdeki karşılığı yazıldı)

IP Adres Sınıfları

A sınıfı:1-126

B sınıfı:128-191

C Sınıfı:192-223

D sınıfı:224-239

E sınıfı:240-254

17216122204 ip adresi için;

Oktet ayrımı;

1Oktet:172 (Onluk)=10101100(İkilik)

2Oktet:16 (Onluk)=00010000(İkilik)

3Oktet:122 (Onluk)=01111010(İkilik)

4Oktet:204 (Onluk)=11001100(İkilik)

Network ID(Ağ Adresi):172161220 yukarıdaki ip için ağ adresidir; Bir grup bilgisayarı temsil eden ve o grupta bulunan bütün bilgisayarlarda aynı olan bölümdür

Broadcast Adresi:17216122255 yukarıdaki ip için broadcast adresidir; Herhangi bir ağda bütün adresleri temsil etmek için kullanılan adreslere Broadcast adres denir Bu adresler de ağ adresi gibi ağdaki herhangi bir bilgisayara IP adresi olarak atanamaz

C Sınıfı İçin çalışmalarımız;

Örnek1:19216800/24 ip aralığını 2 subnet(alt ağ) olacak şekilde ayıralım

2^n: iki üzeri en

>= : Büyük eşit

* 2^n>=alt ağ sayısı formulü ile n değeri bulunur, bu değer alt ağ bitini verecektir

* 2^n-2 formulü ile bir aralığa atanabilecek ip sayısı bulunur

2^n >=2 (subnet sayısı) formulü ile n değerini 1 olarak buluruzN değeri aynı zamanda artan bit değeridir Yukarıdaki ip adresi C sınıfı bir ip adresi olduğundan öngörülen Ağ maskesi:2552552550 olacaktır

Yeni(ortak) subnet mask:25525525510000000 (128) şeklinde olacaktır

Sondaki sıfır sayısı bize host id yi verir, toplam 7 sıfır vardır ve bu durumda 2^7-2=126 tane ip tanımlanabilir

Tek subnette 126, 2 subnet olduğundan toplam 252 ip tanımlanabilir

İlk subnet: 19216801 – 1921680126 (arttırım 2^n-2 kadar yapılır) 19216800 Netwok ID olur ve kullanılamaz 1921680127 Broadcast adresi olur ve kullanılamaz

İkinci Subnet:1921680129 – 1921680254 1921680128 Netwok ID olur ve kullanılamaz 1921680255 Broadcast adresi olur ve kullanılamaz

Örnek2:

19216800/24 ip aralığını 5 subnete bölelim

2^n>=5 formülü ile n=3 bit olarak bulunur Fakat iki üzeri üç =8 yapar ve 8 subnete bölmemiz gerekir

Ortak subnet mask=255255255224 (11100000) host id=5 (sondaki sıfır sayısı)

224 nereden geldi: 1 1 1 0 0 0 0 0 128 + 64 + 32

Bu durumda 2^5-2=30 ip atanabilir

19216801 – 192168030

192168033 – 192168062

192168065 – 192168094

192168097 – 1921680126

1921680129 – 1921680158

1921680161 – 1921680190

1921680193 – 1921680222

1921680225 – 1921680254

1-33-65-97-129-161-193-225 ; bu sıraya dikkat ederseniz aralarındaki fark 2^n (n=host id) kadardır ve ilk sayı tek olduğu için diğerleride tek olarak devam etmiştir

30-62-94-126-158-190-222-254; bu sırada da aradaki fark 2^n kadardır ve çift değer ile başlayıp çift değer ile devam etmiştir

Örnek3:

19216850/24 ip aralığı için 6 subnet belirleyelim

2^n>=6 n=3 bit olarak bulunur Ve toplam 8 subnet yapmamız gerekir

255255255224(11100000)0 host id=5 bit bulunur

2^5-2=30 ya da en sağdaki bit değeri – 2 =30

19216851 – 1921685 30

192168533 – 192168562

192168565 – 192168594

192168597 – 1921685126

1921685129 – 1921685158

1921685161 – 1921685190

1921685193 – 1921685222

1921685225 – 1921685254

Örnek4:

192168250/24 networku için 6 subnet belirleyelim

2^n>=6 n=3 bit olarak bulunur, host id=5 bit olarak bulunur 2^5-2=30 tek subnette tanımlanabilecek ip sayısıdır 2^3=8 toplam tanımlamamız gereken subnet sayısıdır

Yeni subnet mask:255255255224 (11100000)

192168251 – 1921682530

1921682533 – 1921682562

1921682565 – 1921682594

1921682597 – 19216825126

19216825129 – 19216825158

19216825161 – 19216825190

19216825193 – 19216825222

19216825225 – 19216825254

B Sınıfı İçin;

Örnek1:

1596500/16 ip aralığını 2 subnet olacak şekilde bölelim

2^n>=2 n=1 bit değeri bulunur

255255128(10000000)0

Host id=15 sıfır 2^15-2 tane ip tanımlanabilir

1596501 – 15965127254159651281 – 15965255254

0 ile 127 arasında 128 sayı fark vardır ve bu değer Subnet Mask’ın en sağındaki bit değeridir!

Örnek2:

1596500/16 ip aralığı için 3 subnet yaratalım

2^n>=3 n=2 bit 2^2=4 toplam subnet

255255192 (11000000)0

1596501 – 1596563254

15965641 – 15965127254

159651281 – 15965191254

159651921 – 15965255254

0 ile 63 arasında 64 sayı fark vardır, ve bu fark subnet mask taki en sağdaki bitten gelir!*** A sınıfında ve B sınıfında aradaki fark 2^n kadardır (n=host id için sıfır sayısı) C sınıfında ise 2^n-2 kadar fark vardır

Örnek3:

1596540 /16 ip aralığını 3 subnete bölelim

2^n>=3 n=2 bit olarak bulunur Ve toplam 4 subet olmak zorundadır

255255192(11000000)0 host id =6 sıfır olarak görülmektedir

1596541 – 15965464

15965465 – 159654128

159654129 – 159654192

159654193 – 159654254

Burada farklı bir durum vardır, B sınıfı olmasına karşın 3 oktet yerine 4 oktette ağ bölümlemesi yapılmıştır, çünkü ağ maskesinde hepsi sıfır olan ilk oktet hangisi ise o oktetten itibaren yazılmaya başlanır ve bu oktet son oktettir

Örnek4:

1596500 /16 ip aralığı için 2 subnet belirleyelim

2^n>=2 n=1 bit olarak bulunur

255255128(1000000)0

1596501 – 15965127254

159651281 – 15965255254

Örnek5:

1546500/16 networku için 14 subnet belirleyelim

2^n >=14 n=4 bit olarak bulunur Host id=4 bit bulunur

New subnet mask: 2552552400

1546501 – 1546515254

15465161 – 1546531254

15465321 – 1546547254

15465481 – 1546563254

15465641 – 1546579254

15465801 – 1546595254

15465961 – 15465111254

154651121 – 15465127254

154651281 – 15465143254

154651441 – 15465159254

154651601 – 15465175254

154651761 – 15465191254

154651921 – 15465207254

154652081 – 15465223254

154652241 – 15465239254

1541652401 – 15465255254

A Sınıfı İçin;

Örnek1:

10000 / 8 ip aralığı için 2 subnet oluşturalım

2^n>=2 n=1 bit olarak bulunur

255128(10000000)00

10001 – 10127255254

1012801 – 10255255254

Örnek2:

15000/8 networkünü 2 subnete bölelim

2^n>=2 n=1 bit olarak bulunur Ve toplam 2 subnetimiz olacaktır

255128(10000000)00

15001 – 15127255254

1512801 – 15255255254

Bir sonraki makalede görüşmek üzere

Yararlandığım Kaynak: Ağ Teknolojilerine Giriş:Hulusi Turgut