Tanıma Ve Tenfiz

Tanıma Ve Tenfiz
Küreselleşme deviminin içinde, küresel ısınma gibi problemlerin yanında Uluslararası hukuk camiasında da bireye özgü problemlerin çözümlenebilmesi, özgürlükler alanına dair etkin ve uygulanabilir düzenlemelerin getirilmesi çabası içinde yasal düzenlemeleri de küreselleştiriyoruz



Bireyler; tüm bu özgürlükler çerçevesinde serbest dolaşım imkanları, çalışma ve yerleşme izinleri ile ilişkilerini ve yaşantısını tüm dünyada kurabiliyor Bir Türk Vatandaşı, Bir Alman Vatandaşı ile küçük bir Yunan Adasında evlenebiliyor Çift Çin`de bir şirkette çalışarak ve
dolayısıyla Çin`de yaşayarak hayatını idame ettirebiliyor Sonra Alman Eş Alman Mahkemesinde bir boşanma davası açtığında bu sorunun çözümünde Türk Hukuku'nun mu, Alman Hukuku'nun mu yoksa eşlerin yerleşim yeri olan Çin Hukuku'nun mu, hatta evlilik merasiminin gerçekleştirildiği devlet olan Yunan Hukuku`nun mu uygulanabileceği sorunu ile karşılaşılabiliyor



Alman Mahkemesinin verdiği boşanma kararının Türkiye'de de geçerli olup olamayacağı sorusu akla geliyor? Eğer geçerli değilse çiftler her bir yerde ayrı ayrı boşanma davası ikame etme, bunun maddi ve manevi yükümlülüklerini omuzlama baskısı altında kalabiliyor Çift, Almanya`da boşanmış sayıldığından Alman eş yeniden evlenebilme imkanına sahip iken, aynı çifte Türk makamları nezdinde evli gözüyle bakılabiliyor Bu sorunları aşmak, sistemin aynılaştırılabilmesini sağlamak gayesi ile bizim hukukumuz da pek çok dünya devletinde olduğu gibi, YABANCI MAHKEME KARARLARININ ŞARTLARINA GÖRE TÜRK MAHKEMELERİ TARAFINDAN TANINMASI ya da TENFİZ EDİLMESİ imkanını getirmiştir Böylece Yabancı Mahkemede verilmiş bir karar Türk Mahkemeleri tarafından tanındığında ya da tenfiz edildiğinde artık o karar Türk Hukuk aleminde de var olmuş demektir



İcrai düzenlemeler içermeyen bir Yabancı Mahkeme kararının Türk Hukuk aleminde var olabilmesi için salt tanınması yeterli iken, aynı zamanda verilen kararın içerisinde icrai
düzenlemeler de mevcut ise bu durumda kararın Türk Hukuk aleminde var olabilmesi için salt tanıma yeterli ve mümkün değildir, bu kararın tenfiz edilmesi gereklidir Örnek vermek gerekirse salt boşanma kararı içeren bir hükmün tanınması yeterli iken,eğer bu boşanma kararının içinde velayet ve nafaka ödemelerine ilişkin düzenlemeler de var ise bu kararın tenfiz edilmesi gerekirTanıma ve tenfize ilişkin şartlar kısaca aşağıdaki gibidir;



Tenfiz Şartları



Türkiye Cumhuriyeti ile ilamın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devletle Türk Mahkemelerinden verilmiş ilamların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiili uygulamanın bulunması,



•İlamın Türk Mahkemesinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş
olması,

•Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması

•O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyapta hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine Türk Mahkemesinde itiraz etmemiş olması

•Türklerin kişi hallerine ilişkin ilamda Türk Kanunlar ihtilafı kuralları gereğince yetkili kılınan hukukun uygulanmamış ve Türk Vatandaşı olan davalının tenfize bu yönden itiraz etmemiş olması bir yabancı mahkeme kararının Türkiye de tenfiz edilmesi için zorunlu olan unsurlardır



Tanıma



Yabancı mahkeme ilamının kesin delil veya kesin hüküm olarak kabul edilebilmesi yabancı ilamın tanıma şartlarını taşıdığının mahkemece tespitine bağlıdır Yabancı mahkeme kararının tanınması için İlamın Türk Mahkemesinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması, Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması Türklerin kişi hallerine ilişkin ilamda Türk Kanunlar ihtilafı kuralları gereğince yetkili kılınan hukukun uygulanmamış ve Türk Vatandaşı olan davalının tanımaya bu yönden itiraz etmemiş olması gerekli ve yeterlidir Tenfiz için zorunlu olan yukarıda saydığımız diğer şartlar tanıma için aranmayacaktır



Çok uluslu ancak problemsiz günler dileklerimle,



AvBurcuMUTLUGİL

wwwburcumutlugilavtr

Kaynak: Bebek