Zihin Engelli Çocuklar Ve Özellikleri

Zihin Engelli Çocuklar Ve Özellikleri



Erdi Kanbaş

ekanbas@mynetcomZihin engellilik, gelişimsel dönemde ortaya çıkan, uyumsal davranışlarda görülen yetersizliğe ilaveten genel zeka fonksiyonları açısından normalin altında olma durumudur Zihinsel engellilikte, gelişimsel dönem olarak kastedilen dönem 18 yaşına kadar olan süreçtir Zeka fonksiyonlarında normalin altında olma durumu ise zeka testlerinde elde edilen zeka bölüm puanının belirlenen zeka bölüm puanından aşağıda olma durumudur Zihinsel engelli çocuklarda uyumsal davranışlarda görülen yetersizlik ise çocuğun kendi yaşından beklenen ve içinde bulunduğu toplumun bireylerinden beklediği sosyal davranışları gösterememe durumudurZihinsel engellilik hastalıkların tıbbi sınıflanmasında yer almakla birlikte tıbbi bir hastalık değildir Psikiyatrik bir bozukluk olarak sınıflandırılabilmekle birlikte ruhsal bir bozukluk değildir Zihinsel engellilik çocukluk döneminde başlayan işlevlerdeki belirli bir durumu tanımlamaktadırBu durum zekadaki sınırlılıklar ile bununla birlikte görülen uyumsal becerilerdeki sınırlılıklardır


Zihinsel engelli çocukların gelişimi hangi düzeyde olursa olsunlar normal çocuklardan farklıdırlar Ancak bu çocukların gelişim ihtiyaçları onlarınkinden farklı değildir Bu çocuklarda yemeğe,içmeye,sevilmeye,başarmaya,kabul edilmeye ve toplumun bir üyesi gibi yaşamaya gereksinimleri vardır Zihinsel engelli bireylerin sosyal çevrede yaşamlarını sürdürmeleri için gereken kişilik olgunluğuna erişmeleri sözü edilen ihtiyaçların karşılanması ile mümkündür


Zihinsel engelli çocukların fiziksel görünümleri ve sağlık durumları engelin ağırlık derecesine göre değişmektedir Hafif derecede zihinsel engelli olan çocukların görünüş ve motor becerileri genelde normal yaşıtlarından farklı değildirOrta ve ağır derecede zihinsel engelli olan çocuklarda ise bu durum farklı olabilirZihinsel engelli çocuklar, yaşıtlarına oranla daha sık hasta olurlarKendilerini korumayı normaller gibi bilemezlerZihinsel engelli çocuklarda psiko-devinimsel alanlarda belirli derecede gerilik gösterirler Büyük ve küçük kaslarını kullanmada yetersizlik gösterirlerEl-göz koordinasyonunu sağlamada zorluk çekerlerGörme ve işitme gibi ek bedeni özürlere daha sık rastlanmaktadırZihinsel engelli çocukların konuşma ve dil gelişimleri normal yaşıtlarınkine benzer aşamaları izlemektedirKonuşmayı normal çocuklar gibi öğrenirler,ancak zihinsel yetersizliğe bağlı olarak konuşmaları daha geç gelişmekte ve daha fazla konuşmada bozukluk göstermektedirlerZihinsel yetersizlik arttıkça dil ve konuşma problemleri de artmaktadırDikkat süreleri kısa ve dağınıktırDevamlı izleme,ödül ve değişiklik isterlerKısa süreli bellekteki bilgileri uzun süreli belleğe aktarmada çeşitli güçlükleri vardır Zihinsel engelli çocuklarda pek çok beceriyi normal yaşıtları gibi öğrenirAncak öğrenmeleri daha yavaş ve güç olmaktadır Zihinsel engelin ağırlık derecesi arttıkça öğrenmeleri yavaşlamakta ve zorlaşmaktadırSoyut terim,tanım ve kavramları çok güç anlamakta ve kavramaktadırlarSomut kavramları daha kolay ve iyi kavrarlarKavramların somutlaştırılması bu çocukların anlamalarını kolaylaştırmaktadırHafif derecede zihinsel engelliler grubuna çocukların okuma-yazma,matematik gibi temel akademik becerileri öğrenebilecekleri kabul edilmektedirOrta derecede zihinsel engelliler grubuna giren çocukların ise; akademik becerilerde eğitilemezlerse de,gündelik yaşamın gerektirdiği sosyal uyum,pratik iletişim ve özbakım becerileri (giyinme,yemek yeme,kişisel temizlik becerileri vb)gibi becerileri öğrenebilecekleri beklenmektedirAğır ve çok ağır derecede zihinsel engelli çocuklar ise yaşamları boyunca sürekli bakım ve yardıma gereksinim duymaktadırlarZihinsel engelli çocuklar sosyal hayatın gereklerini yerine getirmede yetersiz beceriler sergilerler(kendilerini ifade etme,sosyal uyumluluk,sosyal ihtiyaçlarını karşılama)Okul ve meslek yaşamlarında sık sık başarısız yaşantılar yaşamaktadırlarOyun ve toplum kurallarına uymakta zorluk çekerlerKuralları güç oyunlara ve sosyal faaliyetlere katılamazlarKendilerinden küçükler ile ilişki kurmayı ve oynamayı tercih ederler


Zihinsel engelli çocukları yetersizliklerinin ağırlıklarına göre hafif,orta,ağır ya da buna paralel olarak eğitilebilir,öğretilebilir,ağır ve çok ağır şeklinde sınıflandırabileceğimiz gibi zihin engelli çocukların gereksinim duydukları yardımın yoğunluk düzeylerine göre de sınıflandırabiliriz Zihin engelli çocukların sınıflandırılması çocuğun eğitim gereksinimlerinin belirlenmesi,bu gereksinimleri en iyi ve uygun şekilde karşılayacak şekilde eğitim programlarının hazırlanması ve çocuk için en uygun eğitim ortamının bulunması amacıyla yapılmaktadır

Hazırlayan: Özel Eğitim Uzmanı Erdi Kanbaş
Sorularınız İçin: ekanbas@mynetcom


Kaynak: Bebek