Torba Yasa Sonrası Ev Hizmetlerinde Çalışanların Sigortalılığı

Torba Yasa Sonrası Ev Hizmetlerinde Çalışanların Sigortalılığı

6552 sayılı İş Kanunu ve Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması İle Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılmasına Dair Kanun ile iş hukukundan sosyal güvenliğe, iş sağlığı ve güvenliğinden vergi hukukuna çeşitli alanlarda önemli değişiklikler yapılmış bulunmaktadır Torba Yasa ile gelen önemli değişikliklerden biri de ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığına dair önemli düzenlemeleri getirmesi


Öncelikle belirtmeliyiz ki ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı için uygulama 1 Nisan 2015'ten itibaren başlayacak Bu süre içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) konuyla ilgili yönetmelikleri çıkaracak ve bildirimlerin nasıl olması gerektiği konusunda yeni düzenlemeler yapacaktır Beklentiler SGK’ nın anlaşmalı bankalar aracılığıyla ödeme kuponları bastırıp düzenlemeye yeni bir boyut kazandırması yönündedir Ev hizmetlileri çalıştıranlar başvurularını ikamet adreslerinin (hizmetin görüldüğü ikamet yerinin) bağlı bulunduğu Sosyal Güvenlik Merkez Müdürlüğüne/İl Müdürlüğüne giderek ya da internet ortamından yapabilecekler
SGK' dan veya Kurumun internet sitesinden alınacak form doldurularak, gündelikçi ile gündelikçi çalıştıran kişi
tarafından imzalanacak

1 Nisan 2015 tarihinden geçerli olmak üzere; Ev hizmetlerinde çalışanlar 10 günden az ve 10 günden çok çalışanlar olarak 2'ye ayrılmıştır 10 günden fazla ev hizmetlerinde çalışanlar tüm sigorta kollarına tabi tutularak zorunlu sigortalı sayılırken; 10 günden az çalışanlar sadece kısa vadeli sigorta kollarına tabi tutulmuştur


10 günden az çalıştıranlar günlük asgari ücretin sadece yüzde 2'si oranında iş kazası ve meslek hastalığı primi öderken, 10 günden fazla çalıştıranlar günlük brüt asgari ücretin yüzde 325'i oranında prim ödeyecek


İlgili madde Torba Yasa’ da şu şekilde yer almıştır;


“Ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığı


EK MADDE 9- Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 gün ve daha fazla olan sigortalılar hakkında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılara ilişkin hükümler uygulanır Bunların bildirimi, işverenler tarafından örneği Kurumca hazırlanan belgeyle en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar yapılır Süresinde yapılmayan bildirim için işverene 102 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin (1) numaralı alt bendi hükmü uygulanır


Ev hizmetlerinde bir veya birden fazla gerçek kişi tarafından çalıştırılan ve çalıştıkları kişi yanında ay içinde çalışma saati süresine göre hesaplanan çalışma gün sayısı 10 günden az olanlar için ise, çalıştırıldıkları süreyle orantılı olarak çalıştıranlarca 82 nci maddeye göre belirlenen prime esas günlük kazanç alt sınırının %2’si oranında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası primi ödenir Bu şekilde çalışanların sigortalılık tescili, çalışan ve çalıştıran imzalarını da ihtiva eden ve en geç çalışmanın geçtiği ayın sonuna kadar Kuruma verilmesi gereken örneği Kurumca hazırlanacak belgenin Kuruma verilmesi ile sağlanır Sigortalılık başlangıcında bu belge üzerinde çalışma başlangıcına dair kayıtlı en eski tarih esas alınır



Bunlar hakkında hastalık sigortası hükümleri uygulanmaz Bu fıkra kapsamına girenler, adlarına ödenen priminin ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar aynı kazancın otuz katının %32,5 oranında prim ödeyebilir Bunun %20’si malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları, %12,5'i genel sağlık sigortası primidir Bu süre içinde ödenmeyen primin ödenme hakkı düşer Ödenen primler 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık sayılır”

Ali Tezel

Ev hizmetlerinde çalışanınız için sadece SGK primi ödersiniz


Ev hizmetlerinde çalışanlar da SGK sigortalısı olurlar ve onlar için de sigorta primi ve işsizlik sigortası primi ödenir, ama bu çalışanlar için gelir vergisi ödenmediğinden normal çalışanlara göre cebinizden çıkacak para daha az olur
Ali Bey, annem benim yeni doğan bebeğime, evimde bakıcılık yapıyor ve ben de ona bunun karşılığında belli bir ücret ödüyorum Şimdi annemin emekli olabilmesi için çalışıp prim ödemesi yapması lazımmış Benim evimden annemi SSK’lı yapabilir miyim? İsmi Saklı
Sayın okurum tabii ki yapabilirsiniz hatta yasa gereği yapmanız da lazım zaten Çünkü
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu gereğince (madde 6) aşağıda sayılanlar için SGK primi ödenmesi gerekmez:


SÜREKLİ ÇALIŞMAYAN İÇİN DURUM NE?


“a) İşverenin işyerinde ücretsiz çalışan eşi,
b) Aynı konutta birlikte yaşayan ve üçüncü derece dahil bu dereceye kadar hısımlar arasında ve aralarına dışardan başka kimse katılmaksızın, yaşadıkları konut içinde yapılan işlerde çalışanlar,
c) Ev hizmetlerinde çalışanlar (ücretle ve sürekli olarak çalışanlar hariç) ”
Madde metninden de görüldüğü üzere ücretle ve sürekli olarak çalışan ev hizmetleri görevlileri SGK’lı olmalı ama ücretsiz veya ücretli olup da süreksiz çalışanlar için SGK primi ödenmesi gerekmemektedir
Öte yandan, sürekli ve ücretle çalıştığı için 5510 sayılı kanun gereğince de SGK’ya her ay bildirilmeli ve adına prim ödenmelidir


İŞE GİRİŞ İŞLEMLERİ YAPILMALIDIR


5510 sayılı kanun gereğince sürekli ve ücretle çalışan ev hizmetlilerini SGK’ya bildirmenin de bir usulü-esası vardır Mevzuat gereğince, bir işçiyi (hizmetçiyi-kapıcıyıbahçıvanı) işe alan ev sahibi,
1- Aynı gün Sosyal Güvenlik Kurumu’na işyeri bildirgesi doldurup gönderecektir (Bildirgelerin örnekleri wwwsgkgovtr web sayfasında “Formlar ve Dilekçeler” bölümünde var)
2- Ardından, e-bildirge için şifre talep edip, internet üzerinden işe aldığı ev hizmetlisi için bir ay içinde işe giriş bildirgesi doldurup SGK’ya vereceklerdir
3- Öte yandan her ay bir önceki ayda ev hizmetlisi için (asgari ücretten az olmamak şartıyla) ayda kaç lira ücret ödendiğini belirten Aylık Prim ve Hizmet Bildirgesi’ni de SGK’ya verecektir
SGK’nın yeni uygulaması gereğince işverenlerin, evde bir kişi dahi çalıştırıyor olsalar, aylık bildirgeleri de elden değil e-bildirge sistemiyle internet üzerinden SGK’ya gönderme zorunluluğu vardır


ÇALIŞANLAR İŞSİZLİK SİGORTASINA DAHİL



Ev hizmetlerinde çalışanların tamamı ile kapıcılar, “İşsizlik Sigortası” kapsamı içindedirler Yani ev hizmetlerinde çalışanlara İş Kanunu kapsamında ihbar, kıdem tazminatı, yıllık izin gibi haklar verilmemiştir ama işsiz kalırlarsa işsizlik sigortasından para da alabilirler Tabii bunun için 4447 sayılı kanun gereğince en az 600 gün (20 ay) sigortalı çalışmak birinci şarttır


EV HİZMETLİLERİ İÇİN VERGİ ÖDENMEZ



193 Sayılı Gelir Vergisi Kanunu’nun 23’üncü maddesi gereğince, “ Hizmetçilerin ücretleri (Hizmetçiler özel fertler tarafından evlerde, bahçelerde, apartmanlarda ve ticaret mahalli olmayan sair yerlerde orta hizmetçiliği süt ninelik, dadılık, bahçıvanlık, kapıcılık gibi özel hizmetlerde çalıştırılanlardır)” Gelir Vergisi’nden muaftır Bu durumda aylık 1000 TL kazanç bildirilen bir kapıcılık-hizmetçilik işyerinden SGK’ya eski adıyla SSK’lı yeni adıyla 4/A’lı gibi bildirilirse işsizlik sigortası dahil yüzde 365 oranıyla 365 TL prim ödenecek ama hiç gelir-damga vergisi ödenmeyecektir


ANNENİZİ SGK’LI YAPIN



SSK’nın isteğe bağlısı sona erdikten sonra SSK’lı bir işe girip çalışmak zorunda olanların tercih ettiği ev hizmetlileri sigortasında sadece Sosyal Güvenlik Kurumu ve işsizlik sigortası primi ödenir, ama gelir vergisi ödenmediğinden diğer işçilere göre daha az para vermiş olursunuz Siz de annenizi, sürekli ve ücretle çalıştırıyorsanız Sosyal Güvenlik Kurumu’na her ay internet üzerinden e-bildirge vermeli ve primlerini de ödemelisiniz