Termometre Nasıl Yapılır

Termometre Yapımı Konusunda Değişik Deneyler

Termometre Yapımı Nasıl Olur




Termometre Nasıl Yapılır?


1 – Yapılacak Projenin Adı:

Basit bir Gazlı Termometrenin Yapılması ve Çalışması


2 – Malzeme :

Bir deney tüpü veya ilaç tüpü,

1 – 2 mm çaplı ince,

Tüp boyutunda cam boru,

Mantar tıpa


3 – Yapılışı:

Tüp içerisinde 4 – 5 cm renkli su konur

İnce boru üzerinde kağıt şerit veya bölmeli karton yapıştırılır

İnce boru mantar arasından geçirilir

Tüpe yerleştirilir

Bu havalı veya gazlı bir termometredir

Derecelemek için mantara kadar buza batırılır

3 – 5 dakika beklenir, renkli sıvının ince boruda geldiği yere (0° C) yazılır

Sonra tüp su buharına 3 – 5 dakika tutulur, renkli suyun geldiği yere (100° C) yazılır

Bu sıcaklık böyle bir termometre için çok olabilir

Bu nedenle buhar yerine sıcaklığı 25° C – 30° C olan suya diğer bir termometre ile birlikte daldırılır

Diğer termometreden okunan rakam, yapılan tüp termometreye de yazılır

Diğer termometre 30 rakamını göstermiş ise 0° C ile bu rakam arası 30 eşit bölmeye ayrılır

Bir kağıt veya kartona çizilerek ince boru üzerine yapıştırılır


4 – Çalışması ve Bilgi:

Bütün cisimler ısı ile genişler ve hacimlerini artırırlar Soğuma ile de büzülür ve hacimlerini küçültürler Termometreler çoğunlukla metallerin ve sıvıların sıcaklıkla orantılı olarak genleşmelerinden yararlanılarak yapılır AB arasındaki hava ısınma ile genleşir Tüpteki su yüzeyine basınç yapar Bu basınç, renkli sıvıyı ince boruda yükseltir veya tam tersi hava soğursa, tüpteki hava da büzülür su yüzeyine basıncı azalır ve ince borudaki renkli su seviyesi düşer, termometre küçük rakamlar gösterir Burada havanın (gazın) genleşme ve büzülme miktarları sıcaklıkla orantılıdır


Deney Tüpü ile Termometre Yapımı


Deney tüpünün içine çeşme suyu koyup mavi mürekkep damlattın Tek delikli tıpadan cam boru geçirip deney tüpünü kapattın Sırasıyla soğuk ve sıcak sulara daldırın Soğuk suda az miktarda alçalma olurken sıcak suda belirgin şekilde yükselme olmaktadır


Termometrenin Duyarlılığı Nelere Bağlıdır?


Küçük sıcaklık değişimlerinden etkilenen termometrelerin duyarlılığı daha fazladır Bunun için termometrenin haznesinde daha fazla sıvı ve sıcaklıkla daha çok genleşen sıvı olmalıdır Cıvanın tercih edilmesi bundan dolayıdır Ayrıca kılcal boru dar olmalı ki genleşen sıvının hareketi rahat gözlenebilsin

Yerçekim kuvvetinin sıfır olduğu bir yerde termometre çalışır Çünkü genleşme yerçekimine bağlı değildir



BİR SU TERMOMETRESİ YAPALIM


Deneyin Amacı :

Termometrenin yapılışını ve çalışma prensibini görmek


Kullanılan Araç ve Gereçler:

1cam balon(250mllik) 5tüp maşası 9sacayağı 13döküm ayak

2tek delikli lastik tıpa 6beherglas (500mllik) 10mürekkep 14statif çubuk

3uzun cam boru 7bağlama parçası 11su 15buz parçaları

4karton parçası( 220cm) 8ispirto ocağı 12damlalık 16cetvel ve kalem


Deney Düzeneği:


DENEYİN YAPILIŞI:

1-Cam balonu su ile doldurDamlalık ile birkaç damla mürekkep damlat ve mürekkebin karışmasını sağla

2- Tek delikli lastik tıpaya uzun cam boruyu geçir

3- Cam boru geçirilmiş lastik tıpayı cam balona takınız

4- 220 cm ebadındaki karton parçasını cetvelle işaretleyerek derecelendiriniz ve iki ucunu bükerek cam boruya

geçiriniz

5- Cam balonu , içinde buzlu su bulunan beherglas içine batırınız ve 5-6 dak bekleyiniz Cam borudaki su seviyesinin son durumunu tespit ederek işaretleyiniz

6- Cam balonu buzlu-su bulunan beherglasdan çıkarınız ve kaynamakta olan diğer beherglasdaki suya batırınız

5-6 dak bekledikten sonra cam borudaki su seviyesinin son durumunu tespit ediniz ve işaretleyiniz


VERİLERİ DEĞERLENDİR:

1- Cam balonu buzlu su ve kaynar sıcak su dolu beherglaslara koyduğunda cam borudaki su seviyesi nasıl değişti?

2- Yaptığın termometre ile gerçek termometrenin benzer ve farklı yönleri nelerdir?


Deney Sonucu:

Yaptığınız termometre ile gerçek bir termometrenin çalışmasını nasıl açıklarsınız?


Teorik Bilgi:

Termometre ile sıcaklık ölçülür Yapıldıkları maddeye göre metal, sıvılı ve gazlı olmak üzere 3 çeşit termometre vardır Sıvılı termometrelerde hazne ve kılcal borudan oluşmuştur Hazne içine civa ya da renklendirilmiş alkol konur Hazne ısıtılırsa içindeki sıvı, kılcal boru içinde yükselir Soğuduğu zaman büzülerek yeniden hazneye döner Sıvı seviyesinin karşısındaki sayılar ölçülen sıcaklığı Celcius ( Selsiyus) olarak gösterir

Termometrelerde her aralık bir derece olarak adlandırılır

Laboratuarlarda, duvar ve hastalarda kullanılan termometreler sıvılı termometrelerdir

Hasta termometresiyle ölçüm yapıldıktan sonra cıva düzeyinin hemen düşmemesi için civanın toplandığı haznenin üzerinde bir boğum bulunur Tekrar ölçüm yapmak için termometreyi silkelemek gerekir

Malzeme ve Yapılışı

- Alt kısmı balonlu ve balonsuz 30 cm kadar ince boru alınır
- Civalı için daha ince kanallı, ispirtolu termometre için biraz daha geniş kanallı daha uygundur
- İki ucu açıksa bir ucu ispirto ocağı alevinde kapatılır
- Boru içine 10 - 15 cm yüksekliğinde civa veya ispirto konur
- Termometre buza daldırılır 10 dakika kadar bekletilir

Civa veya ispirtonun geldiği düzeye 0° işaretlenir
- 100° için : deniz seviyesinde iseniz kaynar suyun buharı üzerinde termometrenin haznesini 10 dakika kadar tutunuz
- Sıvının geldiği yere 100 rakamını işaretleyiniz
- 0 ile 100 arasını 100 eşit parçaya bölünüz
- Her iki bölme 1°C sıcaklığı gösterir
- Termometrenizin derecelenmeside tamamdır
- Aynı bölmeleri 0'ın altında ve 100'ün üstünde de devam ettirebilirizÇünkü civa ve ispirto eşit sıcaklık değişmelerinde eşit miktarda yükselir ve alçalır