Prof. Dr. Sinsi
|
Milli Mücadele Dönemi Baş Kahramanları
MİLLİ MÜCADELE DÖNEMİ BAŞ KAHRAMANLARI
Mareşal
Mustafa Kemal ATATÜRK
(1881-1938)
Başkomutan
Selânik'te doğdu 1902'de Harp Okulunu, 1905'te de Harp Akademisini bitirdi Trablusgarp, Balkan, I Dünya Savaşlarına katıldı Çanakkale cephesinde büyük başarı kazandı 1915'te Albay, 1916'da Tümgeneralliğe yükseldi Mondros Mütarekesi sonrası yurdun işgali üzerine 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkıp Milli Mücadele'yi yönetti 23 Nisan 1920'de Ankara'da TBMM'yi kurdu I ve II İnönü Zaferlerinin kazanılmasını sağladı 5 Ağustos 1921 'de Başkomutanlığa getirildi Sakarya ve Başkomutan Meydan Muharebelerini zaferle sonuçlandırdı 19 Eylül 1921'de Mareşal oldu, Gazi unvanını aldı 29 Ekim 1923 günü TBMM'de cumhuriyetin ilânını sağladı İlk Cumhurbaşkanı seçildi Devrimler yaparak Türkiye Cumhuriyeti'ni lâik, güçlü, modern bir devlet haline getirdi 10 Kasım 1938 tarihine değin Cumhurbaşkanlığı yaptı
Mareşal
Mustafa Fevzi ÇAKMAK
(1876-1950)
İstanbul'da doğdu 1896'da Harp Okulunu, 1898'de de Harp Akademisini bitirdi Trablusgarp, Balkan, I Dünya Savaşlarında görev aldı 1918'de Genelkurmay Başkanı, 1920'de Harbiye Nazırı (Bakanı) oldu Milli Mücadele'ye katılmak üzere 1920 yılında Ankara'ya geldi Milli Savunma Bakanlığına getirildi 1921'de Genelkurmay Başkanı oldu Aynı yıl Orgeneralliğe, 1922'de de Mareşalliğe terfi etti 1924-1944 yılları arasında Genelkurmay Başkanlığı yaptı Yaş haddinden emekliye ayrıldı TBMM'de 14 Ağustos 1923'e kadar Kozan Milletvekili olarak görev yaptı Daha sonra İstanbul Milletvekili seçildi 31 Ekim 1924'te milletvekilliğinden istifa etti 1946-1947 yılları arasında İstanbul Bağımsız Milletvekili olarak TBMM'de görev yaptı İstanbul'da öldü
Orgeneral
Cevat ÇOBANLI
(1871-1938)
İstanbul'da doğdu 1891'de Harp Okulunu, 1894'te de Harp Akademisini bitirdi Trablusgarp, Balkan ve I Dünya Savaşları'nda görev aldı Çanakkale Deniz Muharebeleri'nde üstün başarı kazandı Harbiye Nazırlığı (1918), Genelkurmay Başkanlığı (1919) görevlerinde bulundu 16 Mart 1920'de İstanbul işgal edilince tutuklanarak Malta'ya sürüldü 1921 yılında yurda dönünce, Elcezire Cephesi Komutanı olarak Istiklal Savaşı'na katıldı Büyük Zafer'den sonra bir süre 3'ncü Ordu Komutanlığı yaptı 1923-1924 yılları arasında Elazığ Milletvekili olarak TBMM'de görev aldı Orgeneral rütbesine yükseldi (1926) Askerî Şura Üyeliği, Generaller Askerî Mahkemesi Başkanlığı görevlerinden sonra 1935 yılında emekliye ayrıldı İstanbul'da öldü
Orgeneral
Yakup Şevki SÜBAŞI
(1876-1939)
Harput'ta doğdu 1896'da Harp Okulunu, 1900'de de Harp Akademisini bitirdi Balkan ve I Dünya Savaşları'nda görev aldı 1916 yılında Tümgeneralliğe terfi etti 16 Mart 1920 günü İstanbul işgal edilince tutuklanarak Malta'ya sürüldü 1921 yılı sonbaharında İnebolu'ya geldi 2'nci Ordu Komutanı olarak istiklal Savaşı'na katıldı 1922'de Korgeneral, 1926'da da Orgeneral rütbesini aldı 1924 yılında Yüksek Askerî Şûra üyeliğine atandı Bu görevde iken 20 Aralık 1939 tarihinde İstanbul'da öldü
Orgeneral
Fahrettin ALTAY
(1880-1974)
İşkodra'da doğdu 1900'de Harp Okulunu, 1902' de de Harp Akademisini bitirdi Balkan ve I Dünya Savaşları'nda görev aldı İstiklal Savaşı'na Süvari Grup Komutanı, Süvari Kolordusu Komutanı olarak katıldı Cumhuriyet'in ilanından sonra 2'nci Ordu, 1933'ten itibaren de l'nci Ordu Komutanlığı görevlerinde bulundu 1921'de Tümgeneral, 1922'de Korgeneral ve 1926'da da Orgeneralliğe terfi etti 14 Ekim 1945'te Yüksek Askerî Şûra Üyesi iken emekliye ayrıldı TBMM'de I Dönem Mersin, II Dönem İzmir ve VIII Dönem Burdur Milletvekili olarak yasama çalışmalarına katkıda bulundu İstanbul'da öldü
Orgeneral
Kazım Fikri ÖZALP
(1882-1968)
Makedonya'da Köprülü'de doğdu 1902'de Harp Okulunu, 1905'te de Harp Akademisini bitirdi Balkan ve I Dünya Savaşlarında görev aldı 61 Tümen Komutanı iken İstiklal Savaşı'na katıldı Kocaeli Bölge Komutanı, Mürettep Kolordu Komutanı ve 3'ncü Kolordu Komutanı olarak yararlı hizmetler yaptı 1921'de Tümgeneral, 1922'de Korgeneral rütbeleri verildi 1922 yılı başında Millî Savunma Bakanı oldu 1926'da Orgeneralliğe terfi ettikten bir yıl sonra askerlikten emekliye ayrıldı TBMM 'de I-VIII, Dönem Balıkesir, IX Dönem Van Milletvekili olarak görev yaptı 1924-1935 yılları arasında TBMM Başkanlığı görevinde bulundu 1935'te tekrar Milli Savunma Bakanı oldu Ankara'da öldü
Orgeneral
Abdurrahman Nafiz GÜRMAN
(1882-1966)
Bodrum'da doğdu 1903'te Harp Okulunu, 1906'da da Harp Akademisini bitirdi Trablusgarp; Balkan ve I Dünya Savaşlarında görev aldı 8 Şubat 1921 tarihinden itibaren İstiklâl Savaşı'na katıldı 1926'da Tümgeneral 1930'da Korgeneral ve 1940 yılında da Orgeneralliğe terfi etti 2'nci Ordu Komutanlığı (1940-1945) Yüksek Askeri Şûra Üyeliği (1945-1949) yaptıktan sonra Genelkurmay Başkanlığına getirildi (1949) Bu görevinden 6 Temmuz 1950'de emekliye ayrıldı 27 Mayıs 1960 hareketinden sonra oluşturulan Kurucu Meclise üye seçildi İstanbul'da öldü
Orgeneral
Mustafa İsmet İNÖNÜ
(1884-1973)
İzmir'de doğdu 1903'te Mühendishane-i Berrî-i Hümayunu(Topçu Okulu), 1906'da da Harp Akademisini bitirdi Balkan ve I Dünya Savaşlarında görev aldı 1920 yılı başlarında Ankara'ya gelip İstiklâl Savaşı'na katıldı Genelkurmay Başkanlığı, Batı Cephesi Komutanı olarak başarılı hizmetler yaptı I ve II İnönü Muharebelerini zaferle sonuçlandırdı 1921'de Tümgeneral, 1922'de de Korgeneralliğe yükseldi Mudanya ve Lozan Konferanslarında TBMM Hükûmetini temsil etti Cumhuriyet ilan edilince Başbakanlığa getirildi 1926'da Orgeneralliğe yükseldi Ertesi yıl askerlikten emekliye ayrıldı TBMM'de 40 yıldan fazla milletvekilliği yaptı Başbakanlık (1923-1924, 1925-1937, 1961-1965), Cumhurbaşkanlığı (1938-1950) görevlerinde bulundu Ankara'da öldü
Korgeneral
Nurettin (SAKALLI)
(1873-1932)
Bursa'da doğdu 1893'te Harp Okulunu bitirdi 1897 Osmanlı-Yunan, Trablusgarp, Balkan ve I Dünya Savaşlarında görev aldı Irak Cephesi'nde Basra ve Bağdat Valiliği görevlerini de üstlendi 1918'de Tümgeneralliğe terfi etti Mondros Ateşkes Anlaşması'ndan sonra 1919 yılında kısa süre Aydın ve izmir Valiliği görevlerinde bulundu Temmuz 1920'de Anadolu'ya geçerek Merkez Ordusu Komutanlığı, l'nci Ordu Komutanlığı görevleriyle İstiklâl Savaşı'na katıldı 31 Ağustos 1922'de rütbesi Korgeneralliğe yükseltildi 1924'te Yüksek Askeri Şûra Üyeliğine atandı Bursa Milletvekili seçilmesi üzerine 1925 yılında askerlikten emekliye ayrıldı İstanbul'da öldü
Korgeneral
Nihat ANILMIŞ
(1878-1954)
Filibe'de doğdu 1896'da Harp Okulunu, 1900'de de Harp Akademisini bitirdi Balkan ve I Dünya Savaşlarında görev aldı 1915 yılında Tümgeneralliğe terfi etti Elcezire Cephesi Komutanı olarak İstiklâl Savaşı'na katıldı Zaferden sonra Askerî Yargıtay Başkanlığına atandı 1928'de rütbesi Korgeneralliğe yükseltildi 1942 yılında emekli oldu Ankara Milletvekili seçilerek 1942-1943 yılları arasında TBMM'de de görev yaptı İstanbul'da öldü
Korgeneral
Ali Fuat CEBESOY
(1882-1968)
İstanbul-Salacak'ta doğdu 1902'de Harp Okulunu, 1905'te de Harp Akademisini bitirdi Trablusgarp, Balkan ve I Dünya Savaşları'nda görev aldı 1917 yılında Tümgeneralliğe terfi etti İstiklâl Savaşı'nın başlangıcında, Batı Anadolu Genel Kuvâ-yi Milliye Komutanı ve Batı Cephesi Komutanı olarak savaşa katıldı 1920 yılı sonunda Moskova Büyükelçiliğine atandı 1922'de TBMM ikinci Başkanı oldu Korgeneral (1923) rütbesiyle 1927 yılına kadar Ordu Komutanlığı ve Milletvekilliği yaptı TBMM'de I-II Dönem Ankara, IV-VIII Dönem Konya, IX Dönem Eskişehir, X -XI Dönem İstanbul Milletvekili olarak görev aldı TBMM Başkanı (1948), Bayındırlık Bakanı (1939-1943), Ulaştırma Bakanı (1943-1946) olarak devlete hizmet etti İstanbul'da öldü
Korgeneral
Musa Kâzım KARABEKİR
(1882-1948)
İstanbul'da doğdu 1902'de Harp Okulunu, 1905'te de Harp Akademisini bitirdi Balkan ve I Dünya Savaşları'nda görev aldı 1918 yılında Tümgeneralliğe terfi etti 15 Kolordu Komutanı iken Mustafa Kemal Paşayı ve Milli Mücadele'yi destekledi Doğu Cephesi Komutanlığı sırasında Kars, Ardahan, Artvin'in işgalden kurtarılmasını sağladı 1920 yılında, rütbesi Korgeneralliğe yükseltildi l'nci Ordu Komutanlığı yaptı (1923-1924) 1927 yılında askerlikten emekliye ayrıldı TBMM'de I ve II Dönem Edirne, V ve VIII Dönem İstanbul Milletvekili olarak görev aldı 1946-1948 yılları arasında TBMM'nin başkanlığını yaptı Ankara' da öldü
Halide Edip ADIVAR
(1882-1964)
İstanbul'da doğdu 1901'de Üsküdar Amerikan Kız Kolejini bitirdi Öğretmenlik ve müfettişlik görevlerinden sonra İstanbul Darülfünununda(Üniversitesinde) Batı Edebiyatı dersleri okuttu (1918-1919) İstiklâl Savaşı başlayınca Ankara'ya geçti "Halide Onbaşı" olarak savaşa katıldı Kadınların savaşa katkısını artırdı 1926-1938 yılları arasında Avrupa ve Amerika'da yaşadı Yurda döndükten sonra on yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi İngiliz Edebiyatı kürsüsünü yönetti 1950-1954 yılları arasında İzmir Milletvekilliği yaptı Roman, hikâye, oyun, anı türlerinde eserler verdi Türk'ün Ateşle imtihanı, Ateşten Gömlek, Vurun Kahpeye, Dağa Çıkan Kurt adlı kitaplarında İstiklal Savaşı'nın olaylarını işledi İstanbul'da öldü
|