Karaman Kalesi

Karaman KalesiKaraman il merkezinde, Hisar Mahallesi’nde bulunan Karaman Kalesi’nin XIIyüzyılda Selçuklular döneminde yapıldığı sanılmaktadır Kale XIVyüzyılın ortalarında Karamanoğulları, XIIIyüzyılda İlhanlılar, XVyüzyılın sonunda da Osmanlılar tarafından onarılmıştır

Karaman Kalesi dış, orta ve iç kale olarak yapılmış, irili ufaklı birbirlerinden farklı olarak dokuz burç ile takviye edilmiştir Burçların alt yapılarının XIII- XIVyüzyıllarda yapıldığı, XVyüzyılda da üst kısımlarının tamamlandığı sanılmaktadır Bunun da nedeni taşlar arasındaki renk farklarıdır

İç kale köşelerinde silindirik veya pirizmatik şekilli büyük burçlarla sınırlandırılmış, muntazam olmayan dikdörtgen bir plana sahiptir Burada büyük bir burç ve bununla kuzeydoğu köşe kulesi arasında yine dikdörtgen planlı küçük bir burç bulunmaktadır İç kalenin doğu cephesinde kaidesi dörtgen üzeri üçgen pahlarla bağlanmış, yarım sekizgen planlı küçük bir burç, batısında da yine dikdörtgen planlı küçük bir burç onları tamamlamaktadır Kalenin güneyindeki dikdörtgen planlı büyük burç ta iç kalenin girişini meydana getirmektedir Basık kemerli giriş kapısının üzerinde sivri kemerli bir alınlık içerisinde dikdörtgen şekilde yazısız bir kitabelik bulunmaktadır Bu kapının çevresi pahlı bir profille çerçevelenmiştir Bu çerçevenin üzerinde birer kabaraların bulunduğu, içerisi rumilerle süslenmiş bir alınlık yerleştirilmiştir Bu alınlığın çevresindeki duvarların taş örgüsünde de antik ve Bizans çağına ait malzemelerin kullanıldığı da görülmektedir Giriş kulesinin il yapılışında iki katlı olduğu duvarlardaki izlerden anlaşılmaktadır Girişin solunda Karamanoğulları döneminde, XIVyüzyılda yapılmış ikinci bir giriş kapısı da dikkati çekmektedir Bu kule güney ve doğu yönüne açılan mazgal pencerelerle aydınlatılmıştır Buradan zamanla moloz ve toprak dolmuş ve bunun sonucu zemini yükselmiş bir iç avluya geçilmektedir Bu avluda kulelerin alt katlarına girişleri sağlayan ve bugün toprağa gömülmüş kapılar ile burçlara çıkışı sağlayan merdivenler bulunmaktadır Kalenin burçları ahşap döşemelerle katlara ayrılmış ve duvar içerisine yerleştirilmiş merdivenlerle iniş ve çıkışlar sağlanmıştır Bu ahşap bölmelerden günümüze hiçbir iz gelememiştir Ayrıca kalenin üst kısmındaki seyirdim yolları mazgal ve siperler de kısmen yıkılmıştır

yüzyılda gezmiş olan Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde bir takım bilgiler vermektedir:

“…ve Kal’a-i Karaman hamunun ortasında havalesiz üç kat, bir kat şaddadi bina, sarp ve metin ve kavî kal’adır İç Kal’ası bir mürtefi topraklı bayır üzre, şekl-i murabba, şeddadi iri iri taşlı kal’adır Ve bu iç kal’anın cürmü altıyüz adımdır Ve sekiz kule-i azimdir Ve cevani bir erbaası amik ve ariz hendektir Ve garba nazır ancak bir kapısı var, ağaç cisir ile geçilir Üç kat demir kapılardır Ve bu kapının iki tarafında olan dıvar taşlarının her birinde celi hat ile esma-ül hünsa tastir olunmuştur Ve dizdar bunda sakin olur Cümle kırkaltı hürde toprak örtülü evlerdir Ve bir camiden gayri bir şey yoktur Ve bu kal’adan taşra bir kat kal’a dahi çevrilmiştir Orta Hisar derler Şekl-i ile müdevver bir metin kal’adır Ve başka hendeği vardır Ve dairenmadar cürmü bin yediyüz adımdır Ve cümle kırk kuledir Ve iki kapıdır Garp tarafından yol kapısı, kıble tarafından Pazar kapısıdır Bu şehr-i azimi ihata eder, taşra baru kal’ası üçüncü katıdır Çepçevirme yedi bin adım, kal’ayı kebirdir Ve cümle yüzkırk kuledir Ve cümle dokuz kapıdır Evvele Paşa Camiinde kıbleye nazır emildenli kapısı ve şarka nazır şam kapısı ve garba nazır sekiçeşmesi kapısı ve yine şarka nazır şam kapısı ve garba nazır sekiçeşmesi kapısı ve yine garba nazır şam kapısı ve garba nazır kör soğuk kapısı ve Hazret-i Mevlana validesi türbesi dibinde parmakkapı ve cenuba toplar kapısı Kıbleye imaret kapısı ve cenube Emir Ahmet kapısı ve kıbleye tekke kapısı ve cürümde olan ribat-ı azimin içinde cümle otuziki mahalle ve elliüç mihraptır”

Evliya çelebi’nin değindiği gibi iç surun güneye bakan Pazar Kapısı ile bunun çevresindeki burçlar ve duvarlar ayakta durmaktadır Pazar Kapısının kemeri ve üst kısmı yıkılmıştır Kalenin orta suruna girişte sol tarafta duvara açılmış büyük mazgal pencerelerinden bir tanesi günümüze ulaşabilmiştir Orta surdaki bazı duvar ve burçlar evler arasında kalmıştır