Emrivaki Yapmak

Sual: Emrivaki ile birine bir şey yaptırmak uygun olur mu?
CEVAP
Emrivaki yapmak, bir işi oldubittiye getirmek, karşı tarafı mecbur bırakarak, yapacağı işi onaylatmak demektir Emrivaki yapılan kişi, o işten razı olmasa bile, kendisini o işi onaylamak zorunda hisseder Hele âmire yapılırsa, hiç uygun olmaz Emrivaki olabilecek işlere birkaç örnek:
1- Yolculuk için bilet alıp,(Şu iş için memlekete gitmek zorundayım Bileti de aldım Eğer izin verirseniz, memlekete gideceğim) demek Önceden, durumunu anlatıp izinle gitmelidir

2- Biriyle evlenmeye kesin karar verip gerekli hazırlıkları da yaptıktan sonra, danışması gereken büyüğüne gidip de, (Falancayla evlenmemiz gerekiyor Siz de uygun görürseniz muradıma kavuşmak istiyorum) demek İki tarafın da durumunu bildirip, önceden izin istemelidir

3- El öptürmeyen birisinin, zorla elini öpmek

4- İnternet üzerinde online olduğunu gördüğümüz ve meşgul olduğunu bildiğimiz bir büyüğümüze selam verip hal hatır sormak da emrivakiye girer Onun zamanını çalmış oluruz Bir şey sormamız gerekiyorsa, âcil değilse maille sormalı, müsait olunca zaten cevap verir

5- Bir kitabı yazıp âmirine bastırayım mı demek, bir internet sitesi hazırlayıp yayınlayayım mı demek Bunun yerine, şu konuları içeren bir kitap veya site hazırlamak uygun olur mu diye sormak gerekir İzin almadan kitabı veya siteyi hazırladıktan sonra sormak, emrivakiye girer

Sual: El öptürmek istemiyorum, ama bazı kimseler, emrivaki yaparak aniden elimi tutup öpüyorlar Namahrem bir kimse, yine emrivaki ile tokalaşmak için elini uzatıyor veya bayram diye sarılıp öpüyor Böyle emrivaki yapmak uygun mu?
CEVAP
Emrivaki, oldubittiye getirmektir Zorlama ile bir işi yapmaya mecbur bırakmaktır Bir kimse, elini veya yanağını öptürmek istemiyorsa, onu öpmeye çalışmak en azından edepsizlik olur, saygısızlık olur Namahremle tokalaşmaya zorlamak da, böyledir

Gencin biri, ihtiyar bir amcanın elini öpmeye zorluyordu Genç olduğu için, elini büküp zorla öptü Gence, (Niye zorla elimi öptün?) dedi Genç, (Yaşlısın, saygıdan dolayı, mübarek bir amcanın elini öpmüş olmak için öptüm) dedi İhtiyar amca, (Beni zorlamak saygısızlıktır Üstelik beni cahil yerine koymak demektir “Amca sen eli öpülecek adamsın ama değerini bilmiyorsun, onun için zorla öpüyorum” demektir bu Beni cahil yerine koymak, istemediğim halde, isteğime zıt iş yapmak saygı mıdır, saygısızlık mıdır?) dedi Bu olay, bir menkıbeyi hatırlattı:

Bir mürşid-i kâmilin talebelerinden biri, arkadaşları ile mürşidinin evine, sohbete katılır Hocasının kimseye el öptürmediğini bilir Bu genç, elini çekmesine fırsat vermeden, ani bir hareketle hocasının elini öper Hocası bu emrivakiye üzülür Oradaki iki talebeye emir verir; (Bunu iki kişi tutup kapının dışına bıraksın) buyurur Emrivaki yapmanın saygısızlık olduğunu bildirir

Bu menkıbe de gösteriyor ki, elini öptürmeyen kimselerin elini öpmeye çalışmamalı, tokalaşmak istemeyene el uzatmamalıdır