Gebelik muayeneleri esnasında sezaryen kararı verilmesi

Doğumu sezaryenle gerçekleştirme kararı henüz doğum eylemi başlamadan önce, gebelik muayenelerinin herhangi birinde verilebilir Elektif (acil olmayan) sezaryen adını alan ve randevu verilerek gerçekleştirilen bu uygulama aşağıdaki durumlarda tercih edilir


Placenta Previa (plasentanın doğum kanalını kapatması)

Plasentanın, yani bebeğin “eşinin” rahimağzını tümüyle ya da kısmen kapatmasıdır Kısmi kapatma durumlarında doğum eylemi esnasında rahimağzı açılırken aşırı kanama olabileceğinden, tümüyle kapatma durumunda ise bebek hiçbir şekilde kanala giremeyeceğinden doğum mutlaka sezaryenle gerçekleştirilir Tanı 36 gebelik haftasından sonra yapılan ultrason incelemesiyle konur Bazı anne adaylarında gebeliğin erken dönemlerinde yapılan ultrasonlarda plasentanın rahimağzına yakın yerleştiği, bazen de rahimağzını tümüyle kapattığı gözlenebilir Bu dönemlerde sezaryen kararının hemen verilmesi doğru değildir, zira gebeliğin sonlarına doğru (36 gebelik haftasına kadar) plasenta rahimin büyümesiyle yukarı çıkarak normal yerleşimine ulaşabilir


Bebeğin "ters" ya da "yan" durması

Bebekler gebeliğin erken dönemlerinde sıklıkla yan ya da makat pozisyonunda (baş yukarıda) dururlar ve pozisyonlarını sık sık değiştirirler Belli bir gebelik haftasından sonra, özellikle de 36 gebelik haftasından sonra bebek, yeri daraldığından pozisyonunu değiştirmesi zorlaşır 36 gebelik haftasından sonra bebeğin rahim içinde enlemesine durması sezaryen için mutlak bir neden teşkil eder Makat ile gelen fetusların dikkatli bir inceleme sonrasında vajinal doğumuna izin verilebilir Ancak önde gelen kısım (yani doğum kanalına ilk giren kısım) ayak ise doğum mutlaka sezaryen ile gerçekleştirilir İlk doğumunu yapacak anne adaylarında makat gelişi ile doğum mümkün olmakla beraber bebeğin doğumu esnasında oluşabilecek muhtemel riskler yüzünden sezaryen ile doğum sıklıkla uygulanmaktadır


İribebek

Doğumu yakın olan bir bebeğin ultrason ve klinik incelemelerle 4000 gramdan daha ağır olduğunun saptanması durumunda sezaryen ile doğum tercih edilir Ortalama bir boyda ve kiloda olan bir anne adayında iri bebekte doğum eyleminin birinci ya da ikinci evresinde anne adayı ya da bebekte istenmeyen bazı durumlar oluşabilir Bunlar arasında en sık görülenler doğumun ilerlememesi ve ikinci evrenin sonunda omuz takılmasıdır Bu risklerin gerçekleşmesini önlemek için sezaryenle doğum tercih edilebilir


Pelvis Darlığı (çatı darlığı)

Bu duruma genellikle anne adayının çocukluk çağında geçirdiği ve kemik pelvis yapısını bozan hastalıklarda rastlanır Gebelik döneminde yapılan dikkatli bir pelvik muayene ile tanı koyulur Pelvis yapısı rahim içindeki bebeği doğurmaya uygun değilse sezaryen ile doğum kararı verilir


Herpes Simpleks Enfeksiyonu

Herpes simpleks virüsü, yani genital uçuk hastalığı (HSV) enfeksiyonunun bulaştırıcılığının devam ettiği dönemde anneden bebeğe doğum esnasında virüs bulaşma riski vardır HSV bebekte ciddi santral sinir sistemi enfeksiyonuna neden olabileceğinden doğum sezaryen ile gerçekleştirilir


Daha önce sezaryenle doğum yapmış olanlar

Sezaryen esnasında rahime bir kesi yapılır Bu kesi bebek çıkarıldıktan sonra usulüne uygun bir şekilde dikilerek kapatılır Ne kadar iyi kapatılırsa ve ne kadar mükemmel iyileşirse iyileşsin kesi bölgesinde rahim kasının bütünlüğü bozulmuştur Daha sonraki gebeliklerde rahim ve bebek tekrar büyümeye başladığında bu eski kesi yerinde bir gerginlik oluşur Bu gerginlik kesi bölgesinin kendi kendine açılmasıyla ("dehisans") ya da bölgede yırtık oluşmasıyla ("uterus rüptürü") sonuçlanabilir Böyle bir durum kanamaya yol açarak ve plasentanın işlevlerini bozarak anne adayı ve bebek için ciddi bir tehlike oluşturabilir Bazı durumlarda, özellikle de doğum yapılacak hastane ve ekibin koşullarının uygun olduğu durumlarda daha önce sezaryen ile doğum yapmış anne adayları dikkatli bir değerlendirme ve takiple normal doğum yapabilirler


Dr Kağan Kocatepe