Antikor,immünoglobülin

ANTİKOR




Antikor,İMMÜNOGLOBÜLİN olarak da bilinirVücudun bağışıklık sisteminde,kan ve lenf sisteminde dolaşarak vücuda giren bir antijene (yabancı bir parçacık ya da mikrop) yanıt verilmesini sağlayan koruyucu molekülAntikorlar globülin sınıfından proteinlerdirLenf dokusunda B lenfositleri ya da B hücreleri tarafından yapılırlarBu hücreler yüzeylerindeki alıcı moleküller aracılığıyla vücuda giren antijenleri tanıyan akyuvarlardırBu alıcılar antijen belirleyicilerine bağlanırbunlar antijenin yüzeyinde bulunan ve yapıları B hücresi alıcılarınkine uyan moleküllerdirB hücrelerinin antijenlere bağlanmasıyla B hücreleri klonlar halinde çoğalır ve saniyede binlerce antikor molekülünün üretildiği bir etkinlik başlarÜretilen antikorlar daha sonra yabancı antijenlere saldırarak onları etkisizleştirirAntikor üretimi antijenlerinin (örnsoğuk algınlığı virüsü)temizlenmesine değin sürerBundan sonra da birkaç ay boyunca intikorlar dolaşımda kalır ve antijene karşı uzun süreli bir bağışıklık sağlar



Antikorlar antijenleri onlara bağlanarak yıkıma uğratırÖrneğin bir antikor vücuda giren bir toksine bağlanarak zehrin kimyasal yapısını değiştirebilirve böylece onu etkisizleştirirbu tür antikorlara antitoksin denirBazı antikorlar vücuda giren mikroplara bağlanarak bu mikroorganizmaları hareketsizleştirir ve vücut hücrelerine girmelerini engellerBazı durumlarda ise üzeri antikorlarla kaplanmış anjiten,kan plazmasında bulanan bir protein dizisi olan komplemanla zincirleme tepkimeye girerKompleman tepkimesi vücuda giren mikrobun patlamasına ya da yabancı hücreleri yutarak sindiren fagositlerin bölgeye toplanmasına yol açabilir


Kaynak:AnaBritannica cilt 29 frmsinsinet için derlenmiştir

Her antikor molekülü kendisini üreten B hücresinin alıcı molekülüyle aynı yapıdadırİki çift polipeptit zincirinin (peptit bağlarıyla birleştirilmiş aminoasit zincirleri ) oluşturduğu esnek Y biçimli bir moleküldürY"nin çatallarının ucunda antijen bağlanma bölgeleri bulunurBunların atom yapısı,belli antijen belirleyicilerin atom yapısına tam olarak uyarHer alıcının antijen bağlanma bölgesi yalnızca bir tek antijen belirleyicisine uyarak bağlanabilirDolayısıyla a alacının bağlanmasıyla üretilen antikorlar yalnızca o belirleyicinin bulunduğu antijene karşı bağışıklık sağlayabilirYani her antikor belirli bir mikrop türene özgüdürBu olgu belirli bir virüs enfeksiyonunun niçin yalnız o virüs türüne karşı bağışıklık bıraktığını ve başka bir virüs enfeksiyonundan korunma sağlamadığını açıklarBirçok değişik türden enfeksiyon etkenlerine ve toksinlere karşı bağışıklık vücutta bulunan on milyonlarca değişik B hücresi alıcısı aracılığıyla sağlanır

Antijen bağlanma bölgeleri çeşitli antikorlarda çok değişik biçimlerde olabilirama antikor moleküllerinin öbür bölümleri fazla değişiklik göstermezAntikorlar,fazla değişmeyen bu bölümleri temelinde beş sınıfta toplanır ve her sınıf immünoglebülin sözcüğü için kullanılan Ig kısaltmasının arkasına bir harf getirilerek belirtilirBöylece antikorlar IgG,IgM,IgA,IgD ve IgE olmak üzere beş grupta sınıflandırılırlarAntikor gruplarının etkinlikleri birbirinden değişiktirÖrneğin,en yaygın antikor olan IgG daha çok kanda ve vücut sıvılarında,buna karşılık IgA solunum ve sindirim sisteminin iç yüzeyini döşeyen mukozada bulunur

Daha önce enfeksiyonu geçirmiş insan ya da hayvanların kan serumundan alınan hazır antikorlar genellikle bir antiserum içinde bir başkasına verilerek yılan sokması ya da tetanos enfeksiyonu gibi durumlarda hastada hızlı ve pasif bir bağışıklık sağlanır



Kaynak:AnaBritannica cilt 29 frmsinsinet için derlenmiştir

1975"te labovatuvar koşullarında monoklonal antikorların üretilmesi antikorların tanı ve tedavi aracı olarak kullanımında bir dönüm noktası oluşturulduAraştırmacılar daha önce B hücrelerini uyararak belirli antikorların üretimini sağlayabilmiş,ama bu B hücrelerini laboratuvarda kültür ortamında korumayı başaramamışlardıBu araştırmalar sırasında miyelomatoz hastalığında üretilen kanser yapıcı B hücrelerinin kültür ortamında sonsuza değin yaşayabildiği de bulunmuş,ama bu hücrelerin hangi antikoru üretebildiği belirlenememiştiAraştırmacılar miyeloma hücreleri ile seçilmiş sağlıklı B hücrelerini genetik olarak birleştirerek melez hücreler (hibridoma) elde ettilerbu hücreler neredeyse sınırsız miktarlarda özgül antikorlar üretebiliyorduBu monoklonal antikorlar belirli antijenlere tepki gösterdikleri ve büyük miktarlarda üretilebildikleri için tıpta geniş bir kullanım bulacakları düşünülmektedirÖrneğin belirli kanser antijenlerine bağlanma özelliğindeki monoklonal antikorlar düşük dozda radyasyonla işaretlenip vücuda verildiğinde ve izledikleri yol,vücut dışından radyasyon algılayıcı bir aygıtla belirlendiğinde vücutta tümörün yerleştiği bölgenin ayrıntılı bir haritası elde edilebilirAyrıca bu antikorlara tümör hücrelerini öldürecek ilaçlar ya da öldürücü dozda radyasyon yerleştirilerek tedavi de sağlanabilirAntikorlar yalnızca kanserli tümör hücrelerine bağlanacağından sağlıklı vücut dokuları bundan zarar görmeyecektirAyrıca bakantijenözantikor


Kaynak:AnaBritannica cilt 29 frmsinsinet için derlenmiştir