İzolatör Ne Demektir

İzolatör Ne Demektir

İzolatörler: izolatör nedir Tanımı ve Görevleri

Enerji nakil hatlarını, şalt sahaları ve dağıtım merkezlerinde baraları, tespit edildikleri yerden yalıtan ve taşıyan elemanlara izolatör denir

Enerji iletim ve dağıtım şebekelerinde kullanılan izolatörlerin iki ana görevi vardır:

Ø Elektriksel bakımdan iletkenleri topraktan ayırmak
Ø İletken ağırlığını ve iletkenlere gelen ek yükleri karşılamak

İzolatörler, elektrik akımına karşı büyük direnç gösteren, sıcak ve soğuk hava şartlarına dayanıklı malzemeler olan porselen ve camdan imal edilir Bunlara ilaveten, silikon ve epoksi reçineli izolatörler de yapılmakta, ancak maliyeti yüksek olduğundan pek kullanılmamaktadır

İzolatörlerin, iletkenlere gelebilecek yükleri emniyetli bir şekilde taşıyabilmeleri için mekaniki dayanımlarının da iyi olması gerekir

İzolatör başlıca beş kısımdan oluşur:

1 Gövde: İletkenin ve mesnet demirinin tutturulduğu kısımdır
2 Tutturma yuvası: İzolatör demirinin izolatöre tespit edilebilmesi için açılan
düz veya vidalı kısımdır
3 Siper veya etek (damlalık): İzolatörün elektriksel direncini artırmak için
gövdeye yapılmış bir veya birden fazla kanatlardır
4 İletken yuvası: İzolatöre bağlanacak olan iletkenlerin yerleştirilmesi için
yapılmış yuvalardır
5 Tutturma demiri (izolatör demiri): İzolatörü direk veya konsol (travers)
üzerine tespit etmeye yarayan demir aksamdır

Yapıldığı Malzemenin Cinsine Göre İzolatör Çeşitleri

Ø Porselen izolatörler
Ø Cam izolatörler
Ø Epoksi reçineli izolatörler
Ø Silikon izolatörler

1 Porselen İzolatörler
Isıl ve mekaniki dayanımlarının yüksek olmasından dolayı çok eskiden beri kullanılan izolatörlerdir

Sert porselenden yapılan izolatörlerin yapı maddeleri %50 kaolin, % 25 feldspat ve %25 kuvarstır İzolatörün dielektrik dayanımını artırmak için ince bir sır (porselen) tabakasıyla kaplanarak yüzeyinin pürüzsüz (deliksiz) olması sağlanır Yüzeyin pürüzsüz olması, kirlenen izolatörlerin yağmur sularıyla kolayca temizlenmesine yardımcı olur Porselenin dielektrik dayanımı (60-70 kV/cm), cama göre daha azdır

2 Cam İzolatörler
Yapım malzemesi, cam olan izolatörlerdir Dielektrik dayanımlarının (140 kV / cm) porselene göre daha fazla, maliyetlerinin ise ucuz olması, kullanım alanlarını artırmıştır
Saydam olduklarından kırık ve çatlakları kolayca görülebilir Ortam ısısının değişmelerinde üzerlerinde nem toplamaları, atlamalara neden olur Bu, istenmeyen bir durumdur

Epoksi Reçineli İzolatörler
Mekaniki dayanımı çok iyi olan bu izolatörler, pahalı olmaları nedeniyle özel durumlar haricinde şimdilik kullanılmamaktadır

Silikon İzolatörler
Silikon izolatörlerin, diğer adıyla kompozit izolatörlerin, cam ve porselen izolatörlere karşı birçok üstünlükleri olmakla beraber pahalı olmaları dolayısıyla kullanım alanları azdır
Ancak gelişmiş güvenlik ortamı sağlaması sebebiyle yakın gelecekte daha geniş bir kullanım alanı bulacağı kesindir Silikon izolatörlerin üstünlüklerini şu şekilde sıralayabiliriz:

Ø Darbelere karşı dayanıklıdır
Ø Hafif olduğundan tesise ek bir yük getirmez
Ø Gerilme vb kuvvetlere karşı dayanımı çok yüksektir
Ø Üzerinde yağmur suyu, kar suyu tutunamadığından ark gibi önemli bir elektriksel olumsuzluk olmaz
Ø Çatlama ve kırılma riski çok azdır
Ø Çok soğuk ve çok sıcak havalarda bile özelliğini kaybetmez
Ø Güneşin ultraviyole ışınlarından etkilenmez
Ø Kurulumu kolaydır