|
Prof. Dr. Sinsi
|
Güneydoğu Anadolu Bölgesi Halk Oyunları
Güneydoğu Anadolu Bölgesi Halk Oyunları
Ağır halay, Düz halay, Ağır Malatya, Berde, Deriko (derino), Galüç, Üçayak, Ağır hava, Dik hava, Hasandağlı, Lorke, Pekme-zo, Dokuzlu, Dokuzokkalı, Tırpano, Kudaro halayı, Ağır Govcuk Tırge, Simsimi, Sevda,
Gaziantep ilinde en çok sevilip oynanan oyunlar
Dokuzlu, Oğuzlu, Çepikli -Çibikli (Havarişko da denir), Fatige demune , Mani, Şirin Nar, Mendilli, Leylim
Oyunlara eşlik eden müzik aletleri
Davul, Zurna, Kaval, Bağlama, Tef, Iklığ, Darbuka, Cümbüş, Leğen, Cura
Diyarbakır’da halk oyunları; kına geceleri, düğün, bayram ve özel zamanlarda oynanır Bazen sohbet ve eğlenme amaçlı gidilen yerlerde halk oyunları da oynanır Bazen de yöreye özgü eyvanlı evlerde eğlence amaçlı bir araya gelinir ve bu muhabbetlerin açılışı halk oyunlarıyla yapılır ve ardından müzik ile devam eder, hatta bu güzel sohbetler için özel davul zurna bile temin edilir
Bazı kırsal kesimlerde ise çeşitli biçimde diziler oluşturulur ve sözlü sözsüz ezgiler eşliğinde oynanır Oyunlar serçe parmaklar, kollar ve avuç içlerinin birleşmesiyle oynanmaktadır Bazı oyunlarda kollar serbest bir halde seyir gösterir
Örneğin Çepik oyunu gibi Yörede bazı oyunlar belli araçlar eşliğinde oynanır Bu araçlar genelde;
Teşi,
Bakraç,
Tüfek,
Sopa,
Tırpan,
Kepenek ‘tir
Seyirlik oyunları geçmişte gerçekleşen olaylar, doğadan etkileşim, dini inançlar ve hikayelerden derlenip belli bir formda ve uygun müzikle sahneleme olayıdır Bu oyunlar yörede halen eski canlılığını koruyarak oynanmaktadır
DİYARBAKIR’DAKİ HALK OYUNLARI
KEŞE – O
DELİLE (DELİLO)
GOVEND (HALAY)
HARRANİ (ESMERİM)
ŞUŞANE (TEK AYAK)
DU – NIG (ÇİFT AYAK)
ÇAÇAN
ÇEPİK
MERYEMO
PAPURE
DÜZO
KADIN DELİLOSU
KADIN HALAYI
TEŞİ
BERİ
TEŞİ (ERKEK)
GUR – U PEZ (KURT KUZU)
HASAT
KELEK
ŞUR – U MERTAL (KILIÇ KALKAN)
ÇÖMÇE GELİN
|