Sui (581-618) ve tang (618-907) hanedanları dönemleri

**Şengül Şirin** · 09-04-2012

SUİ (581-618) VE TANG (618-907) HANEDANLARI DÖNEMLERİ

Sui hanedanının ülkeyi birleştirmesinden sonra yönetime gelen Tang hanedanının ilk 130 yılı Çin uygarlığını en görkemli dönemlerinden biri oldu

Çin kültürü Kore ve Japonya"ya taşarken,başkent Chang"an,yabancı dinlerden yabancı insanlarla dolu,,dünyanın en büyük kenti haline geldi

Başkenttin bu kendinden emin ,kozmopolit havası sanata da yansıdı

8

yüzyılın ortalarındaki An Lushan Ayaklanmasından sonraki gerileme döneminde ise yabancı düşmanlığı ve dinsel hoşgörüsüzlük tapınak ve manastırların kapatılmasına,Buda heykellerinin eritilmesine kadar vardı

Çin"deki örnekleri yok edildiğinden bugün Tang üslubundaki en yetkin Budacı sanat ürünlerine ancak Japonya"daki Nara tapınaklarında rastlanmaktadır

7

yüzyılın sonlarıyla 8

yüzyılın başlarında yapılan Buda heykellerinde kusurz bir Çin-Hint sentezine varıldı

Hindistan"a özgü kütlesellikle Çin"e özgü ritmik çizgiler çok başarılı bir biçimde birleştirildi

Resimde heykel etkisi yaratmasıyla ünlenen büyük usta Wu Daoxuan da ( Wu Dauzi) 8

yüzyılda yetişti

Zhang Xuan ve Zhou Fang gene ünlü figür ressamlarıydı

Üç yüzyılı aşan Sui ve Tang hanedanları döneminde manzara resmide gelişti

8

yüzyıl şair ve bilgini Wang Wei öncülüğünde amatör aydınların Wenren manzara resmi okulu ortaya çıktı

( bak

Wenren ressamları)

Wang Wei"ye göre,iyi eğitimli ve üst sınıftan olmayan biri,ressam da olamazdı

Sui ve Tang dönemlerinde Çin porseleninde büyük gelişmeler görüldü

7

yüzyılın başlarında Hebei"de Dingzhou yakınlarında ince beyaz porselen Kuzey Çin"de "üç renkli" ( yeşil ,sarı,kahverengi)seramik,gene Kuzey Çin"de Shaanxi yakınlarında siyah sırlı sert seramik ile bir tür seladon yapılıyordu

Tang hanedanı dönemindeki güneye yönelik nüfus hareketi burada da birçok fırının kurulmasına yol açtı

Bu dönemde beyaz porselen ve seladonun üretilmeye başladığı Jingdezhen,Ming ve Qing ( Mançu)hanedanları dönemlerinde dünyanın en büyük çanak çömlek imalatçısı haline gelecekti

Yue ve birkaç başka merkezde üretilen seladonlar ise yüzyıllar boyunca Çin"in başlıca ihraç malları arasında kaldı

Tang üslubunda yapılmış dekoratif sanat ürünlerinden oluşan en büyük koleksiyon Japonya"dadır

Nara"daki Şoso-in"de bulunan bu koleksiyondaki birçok parça,,Japonya"da yapıldığı sanılmakla birlikte,üslup ve bezeme açısından Tang özellikleri taşır

Kaynak:AnaBritannica cilt 10 frmsinsi

net için derlenmiştir

09-04-2012	#5
Şengül Şirin	Sui (581-618) ve tang (618-907) hanedanları dönemleri SUİ (581-618) VE TANG (618-907) HANEDANLARI DÖNEMLERİ Sui (581-618) ve tang (618-907) hanedanları dönemleriSui hanedanının ülkeyi birleştirmesinden sonra yönetime gelen Tang hanedanının ilk 130 yılı Çin uygarlığını en görkemli dönemlerinden biri olduÇin kültürü Kore ve Japonya"ya taşarken,başkent Chang"an,yabancı dinlerden yabancı insanlarla dolu,,dünyanın en büyük kenti haline geldiBaşkenttin bu kendinden emin ,kozmopolit havası sanata da yansıdı8yüzyılın ortalarındaki An Lushan Ayaklanmasından sonraki gerileme döneminde ise yabancı düşmanlığı ve dinsel hoşgörüsüzlük tapınak ve manastırların kapatılmasına,Buda heykellerinin eritilmesine kadar vardıÇin"deki örnekleri yok edildiğinden bugün Tang üslubundaki en yetkin Budacı sanat ürünlerine ancak Japonya"daki Nara tapınaklarında rastlanmaktadır 7yüzyılın sonlarıyla 8yüzyılın başlarında yapılan Buda heykellerinde kusurz bir Çin-Hint sentezine varıldıHindistan"a özgü kütlesellikle Çin"e özgü ritmik çizgiler çok başarılı bir biçimde birleştirildiResimde heykel etkisi yaratmasıyla ünlenen büyük usta Wu Daoxuan da ( Wu Dauzi) 8yüzyılda yetiştiZhang Xuan ve Zhou Fang gene ünlü figür ressamlarıydıÜç yüzyılı aşan Sui ve Tang hanedanları döneminde manzara resmide gelişti8yüzyıl şair ve bilgini Wang Wei öncülüğünde amatör aydınların Wenren manzara resmi okulu ortaya çıktı( bakWenren ressamları)Wang Wei"ye göre,iyi eğitimli ve üst sınıftan olmayan biri,ressam da olamazdı Sui ve Tang dönemlerinde Çin porseleninde büyük gelişmeler görüldü7yüzyılın başlarında Hebei"de Dingzhou yakınlarında ince beyaz porselen Kuzey Çin"de "üç renkli" ( yeşil ,sarı,kahverengi)seramik,gene Kuzey Çin"de Shaanxi yakınlarında siyah sırlı sert seramik ile bir tür seladon yapılıyorduTang hanedanı dönemindeki güneye yönelik nüfus hareketi burada da birçok fırının kurulmasına yol açtıBu dönemde beyaz porselen ve seladonun üretilmeye başladığı Jingdezhen,Ming ve Qing ( Mançu)hanedanları dönemlerinde dünyanın en büyük çanak çömlek imalatçısı haline gelecektiYue ve birkaç başka merkezde üretilen seladonlar ise yüzyıllar boyunca Çin"in başlıca ihraç malları arasında kaldı Tang üslubunda yapılmış dekoratif sanat ürünlerinden oluşan en büyük koleksiyon Japonya"dadırNara"daki Şoso-in"de bulunan bu koleksiyondaki birçok parça,,Japonya"da yapıldığı sanılmakla birlikte,üslup ve bezeme açısından Tang özellikleri taşır Kaynak:AnaBritannica cilt 10 frmsinsinet için derlenmiştir __________________ Arkadaşlar, efendiler ve ey millet, iyi biliniz ki, Türkiye Cumhuriyeti şeyhler, dervişler, müritler, meczuplar memleketi olamaz En doğru, en hakiki tarikat, medeniyet tarikatıdır