Osmanlı Saray Halkı Hakkında Bilgi

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-02-2012

Askeri sınıfın zirvesinde şüphesiz ki osmanlı devletinn idari sisteminde en yüksek otorite gibi görünen padişah bulunmaktadır

Burada padişah için "görünen" ifadesini kullandık

Zira Osmanlı devletinde padişahlar her istediklerini yapan kişiler değilerdi

Binaenaleyh görünüşte yegane söz sahibi gibi mütalaa edilseler de gerçekte onlarda belli kural ve kayıtlara bağlıydılar

Tarihin uzak dönemlerinden itibaren kurulmuş bulunan bütün türk devletlerindeki töreye göre ülke, hanedan ailesinin müşterek malı sayılıyordu

Bu eski ve kökleşmiş bulunan töreye göre Osmanlı padişahı memleketin sahibi sayılırdı

Bu sebeple tebaasının(vatandaşının) malı ve canı üzerinde tasarruf yetkisi vardı

vasıtalı veya vasıtasız bunu kullanabilirdi

Her türlü güç ve kuvvet onun elindeydi

Fakat o, bunu keyfi olarak değil, kanun, nizam ve gelenkelere dayanarak muamelatın icaplarına göre yürütürdü

Nitekim fatih kanunnamesi (S

16

)'nde, padişahın yetkilerini nasıl kullandıklarını işaretle şöyle denilmektedir: é ve tuğra-yı şerifim ile ahkam buyrulmak üc canibe mufavvazdır

Umur-i alemee mütealik ahkam, vezir-i a!zam buyruldusu ile yazıla ve malıma mütealik olan ahkam defterdarlarım buyruldusu ile yazalar

ve şer-i şerif üzre deavi hükünükadıaskerlerim buyrulduds ile yazalaré Bu ifadelerden anlaşıldığına göre dini ve dünyevi bütün yönetim padişah adına yapılmaktadır

Buna dayanılarak padişahın, dünyevi ve toplumla ilgili yetkilerinin kullanılmasında sadrazamları,dini yetkilerin idaresinde ise önceleri Kadıaskerleri, daha sonra da şeyhü'lislamları vekil tayine ettiği söylenebilir

09-02-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlı Saray Halkı Hakkında Bilgi Askeri sınıfın zirvesinde şüphesiz ki osmanlı devletinn idari sisteminde en yüksek otorite gibi görünen padişah bulunmaktadır Burada padişah için "görünen" ifadesini kullandık Zira Osmanlı devletinde padişahlar her istediklerini yapan kişiler değilerdiBinaenaleyh görünüşte yegane söz sahibi gibi mütalaa edilseler de gerçekte onlarda belli kural ve kayıtlara bağlıydılar Tarihin uzak dönemlerinden itibaren kurulmuş bulunan bütün türk devletlerindeki töreye göre ülke, hanedan ailesinin müşterek malı sayılıyordu Bu eski ve kökleşmiş bulunan töreye göre Osmanlı padişahı memleketin sahibi sayılırdıBu sebeple tebaasının(vatandaşının) malı ve canı üzerinde tasarruf yetkisi vardı vasıtalı veya vasıtasız bunu kullanabilirdi Her türlü güç ve kuvvet onun elindeydi Fakat o, bunu keyfi olarak değil, kanun, nizam ve gelenkelere dayanarak muamelatın icaplarına göre yürütürdü Nitekim fatih kanunnamesi (S16)'nde, padişahın yetkilerini nasıl kullandıklarını işaretle şöyle denilmektedir: é ve tuğra-yı şerifim ile ahkam buyrulmak üc canibe mufavvazdır Umur-i alemee mütealik ahkam, vezir-i a!zam buyruldusu ile yazıla ve malıma mütealik olan ahkam defterdarlarım buyruldusu ile yazalarve şer-i şerif üzre deavi hükünükadıaskerlerim buyrulduds ile yazalaré Bu ifadelerden anlaşıldığına göre dini ve dünyevi bütün yönetim padişah adına yapılmaktadır Buna dayanılarak padişahın, dünyevi ve toplumla ilgili yetkilerinin kullanılmasında sadrazamları,dini yetkilerin idaresinde ise önceleri Kadıaskerleri, daha sonra da şeyhü'lislamları vekil tayine ettiği söylenebilir