Edebiyat Ve Gerçeklik Arasındaki İlişki

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-01-2012

Edebiyat ve Gerçeklik Arasındaki İlişki
Edebiyatla gerçeklik ilişkisi, edebiyat bilimcilerin hep tartıştıkları bir konudur

Gerçeklikle ilişkisi açısından en uç metinlerde bile bir gerçek duygusu uyandırılmaya çalışılır

Bu bağlamda Umberto Eco, inançsızlığın askıya alınmasından söz ederken haksız sayılmaz

Edebiyattaki gerçeklik, kurmaca gerçekliktir, belki buna edebiyatın gerçekliği de denebilir

Gerçekten de bizim iklimimiz içinde edebiyat gerçekliğinin hem tartışılmaya hem de vurgulanmaya epey ihtiyacı vardır

Edebiyat gerçekliği bambaşka bir gerçekliktir

Edebiyat ve sanat gerçeğin üstünü büsbütün örtüp onu yok etmese de onu yerinden etmeyi, onu bozmayı ve başkalaştırmayı dener

Edebiyattaki benzetmelerin amacı da gerçekten uzaklaşmak veya gerçeği başkalaştırmak olarak görülebilir

Yazarın ve şairin yapması gereken yalnızca gerçeğe ayna tutup onu olduğu gibi yansıtmak değildir, “gerçeğe gerçek dışı bir ana kara eklemektir

Yazar (Latince) auctor, yani "artıran kimse" sözcüğünden türemiştir

Latinler yeni toprak fethederek yurduna katan komutanlara böyle derlerdi

" O zaman genel olarak sanatçılar bildik dünyayı genişletip güzelleştirirler

Tanpınar’ın Bursa’da Zaman şiirini veya Beş ﬁehir’ini okuyup o beş şehirde dolaşmak herhalde oradaki bildik yapıları, Ulucami’nin şadırvanını başka bir gözle görmeye yarar

"Monet Ile de France’ın nilüferlerini resmedince nilüferler daha da büyümüş ve güzelleşmiştir

" O zaman sanatın ve edebiyatın bildik dünyaya estetik bir boyut kazandırdığını ve onu güzelleştirdiğini söylemek mümkündür

Sanatın ve edebiyatın sağladıklarından biri de farkındalık duygusudur

Sanat ve edebiyat bize farkına varamadığımız güzellikleri gösterir

Edebiyat metni, gerçekten ne kadar kopmaya çalışırsa bir yandan gerçekle ilişkisini sürdürür

Ama bu ilgiyi doğru anlamak gerekir

Gerçekten büsbütün kopuk bir metnin anl***** hiç kimse ulaşamaz

Kimsenin anl***** ulaşamadığı bir metin tasarlamak güçtür

Her metin sonuçta bir dil ürünüdür ve dil ürünlerinin de bir anlamı vardır

Ancak insanın dünya bilgisinden kopuk anlam yoktur

Anlamın insanın dünya bilgisiyle mutlaka bağlantısı vardır

09-01-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Edebiyat Ve Gerçeklik Arasındaki İlişki Edebiyat ve Gerçeklik Arasındaki İlişki Edebiyatla gerçeklik ilişkisi, edebiyat bilimcilerin hep tartıştıkları bir konudur Gerçeklikle ilişkisi açısından en uç metinlerde bile bir gerçek duygusu uyandırılmaya çalışılır Bu bağlamda Umberto Eco, inançsızlığın askıya alınmasından söz ederken haksız sayılmaz Edebiyattaki gerçeklik, kurmaca gerçekliktir, belki buna edebiyatın gerçekliği de denebilir Gerçekten de bizim iklimimiz içinde edebiyat gerçekliğinin hem tartışılmaya hem de vurgulanmaya epey ihtiyacı vardır Edebiyat gerçekliği bambaşka bir gerçekliktir Edebiyat ve sanat gerçeğin üstünü büsbütün örtüp onu yok etmese de onu yerinden etmeyi, onu bozmayı ve başkalaştırmayı dener Edebiyattaki benzetmelerin amacı da gerçekten uzaklaşmak veya gerçeği başkalaştırmak olarak görülebilir Yazarın ve şairin yapması gereken yalnızca gerçeğe ayna tutup onu olduğu gibi yansıtmak değildir, “gerçeğe gerçek dışı bir ana kara eklemektir Yazar (Latince) auctor, yani "artıran kimse" sözcüğünden türemiştir Latinler yeni toprak fethederek yurduna katan komutanlara böyle derlerdi" O zaman genel olarak sanatçılar bildik dünyayı genişletip güzelleştirirler Tanpınar’ın Bursa’da Zaman şiirini veya Beş ﬁehir’ini okuyup o beş şehirde dolaşmak herhalde oradaki bildik yapıları, Ulucami’nin şadırvanını başka bir gözle görmeye yarar "Monet Ile de France’ın nilüferlerini resmedince nilüferler daha da büyümüş ve güzelleşmiştir" O zaman sanatın ve edebiyatın bildik dünyaya estetik bir boyut kazandırdığını ve onu güzelleştirdiğini söylemek mümkündür Sanatın ve edebiyatın sağladıklarından biri de farkındalık duygusudur Sanat ve edebiyat bize farkına varamadığımız güzellikleri gösterir Edebiyat metni, gerçekten ne kadar kopmaya çalışırsa bir yandan gerçekle ilişkisini sürdürür Ama bu ilgiyi doğru anlamak gerekir Gerçekten büsbütün kopuk bir metnin anl*** hiç kimse ulaşamaz Kimsenin anl*** ulaşamadığı bir metin tasarlamak güçtür Her metin sonuçta bir dil ürünüdür ve dil ürünlerinin de bir anlamı vardır Ancak insanın dünya bilgisinden kopuk anlam yoktur Anlamın insanın dünya bilgisiyle mutlaka bağlantısı vardır