İmla Yanlışları, İmla Hataları

İmla Yanlışları, İmla Hataları (Açıklamalı Cevaplarla)
*Omuzundaki ağrı geçti mi ki koşabiliyorsun? (1)
Açıklama: omuzundaki –omzundaki: ses düşmesi olur
Doğrusu: Omzundaki ağrı geçti mi ki koşabiliyorsun?

*Bir takım insanlar iki şiir yazmakla şair olunur zan ediyorlar(2)
Açıklama: bir takım: birleşik yazılır; zan ediyorlar –zannediyorlar: birleşik yazılır ve sessiz türemesi vardır
Doğrusu: Birtakım insanlar iki şiir yazmakla şair olunur zannediyorlar

*Cumhuriyet 29X1923’de kuruldu(2)
Açıklama: 1923 okununca sert sessiz olan –ç ile biter gelen ek de benzeşerek –te olur
Doğrusu: Cumhuriyet 29101923’te kuruldu

*Dün akşam ki televizyon filimini beğenmiyen varmı? (4)
Açıklama: akşam ki: aitlik eki olan –ki bitişik yazılır; filim- film; beğenmiyen: ses daralması yazıda gösterilmez –beğenmeyen olmalı; mı soru eki kesinlikle ayrı yazılır
Doğrusu: Dün akşamki televizyon filmini beğenmeyen var mı?

*Size bu mektupla birlikte bir hikayede gönderiyorum (1)
Açıklama: bağlaç olan de ayrı yazılır hikâye de şeklinde olmalı;
Doğrusu: Size bu mektupla birlikte bir hikâye de gönderiyorum

*Her zaman Dünya bir yana çocuğum bir yana derdi (1)
Açıklama: Dünya gezegen adı olarak kullanıldığı zaman büyük yazılır
Doğrusu: Her zaman dünya bir yana çocuğum bir yana derdi

*Ay, dünyanın çevresini yirmidört saatte dolanır (2)
Açıklama: Dünya gezegen adı olarak kullanıldığı zaman büyük yazılır; sayılar ayrı yazılır
Doğrusu: Ay, Dünya’nın çevresini yirmi dört saatte dolanır

*Kipriklerine kadar toza toprağa bulanmışdı (2)
Açıklama: kiprik: bazı yörelerde bu şekilde söylenir ama yazıda kirpik şekli geçerlidir;
bulanmışdı: sert sessizden sonra sert sessizin gelmesi gerektiğinden bulanmıştı şeklinde yazılır
Doğrusu: Kirpiklerine kadar toza toprağa bulanmıştı

*Dışarda o kadarda soğuk yok canım (2)
Açıklama: dışarda: dışarıda, ünlü düşmesi yazıda uygulanmaz; bağlaç olan de ayrı yazılır
Doğrusu: Dışarıda o kadar da soğuk yok canım

*Anka kuşu Şehzade’yi sırtına bindirip uçtu (2)
Açıklama: Şehzade’yi- şehzadeyi: özel isim olmadığından büyük harf kullanılmaz ve dolayısıyla kesme işareti de kullanılmaz
Doğrusu: Anka kuşu şehzadeyi sırtına bindirip uçtu

*Bugün ki toplantı 1500’de yapılacakmış (2)
Açıklama:bugün ki: birleşik ve bugünkü şeklinde yazılır; 1500 okununca sert sessiz olan –ş ile biter gelen ek de benzeşerek –te olur
Doğrusu: Bugünkü toplantı 1500’da yapılacakmış

*Bu konu TBMM’nde yeniden 15 mayısta görüşülecekdir (3
Açıklama: Kısaltmalardan sonra ek açık şekline göre getirilmez kısa halinin okunuşuna göre getirilir, bilinen tarihlerin ay adları büyük harfle yazılır, görüşülecekdir: ünsüz benzeşmesi gereği görüşülecektir şeklinde yazılır
Doğrusu: Bu konu TBMM’de yeniden 15 Mayıs’ta görüşülecektir

*Türkiye’nin Kuzeydoğusu daha yağışlıdır (1)
Açıklama: Kuzeydoğu yön belirttiği için küçük harfle yazılmalıdır
Doğrusu: Türkiye’nin kuzeydoğusu daha yağışlıdır

*Yarın ki nesilleri çok büyük görevler bekliyor (1)
Açıklama: yarın ki: aitlik eki olan –ki bitişik yazılır
Doğrusu: Yarınki nesilleri çok büyük görevler bekliyor

*Yine de bu konuyu tekrarlamak da fayda var (1)
Açıklama: -de hal eki olduğu zaman bitişik yazılır ve duruma göre sessiz benzeşmesine uyularak –te, -ta şeklinde de kullanılır
Doğrusu: Yine de bu konuyu tekrarlamakta fayda var

*Halbu ki bize gele bileceğini söylemişdi (3)
Açıklama: halbu ki: bitişik yazılır; söylemişdi: : ünsüz benzeşmesi var
Doğrusu: Halbuki bize gelebileceğini söylemişti

*Mustafa Abi, ODTÜ’nin maden mühendisliği fakültesini kazandı (4)
Açıklama: abi: ağabey şeklinde ve küçük harfle yazılır; kısaltmalardan sonraki ek açık şekline göre getirilmez; kurum adları büyük harfle yazılır
Doğrusu: Mustafa ağabey, ODTÜ’nün Maden Mühendisliği Fakültesi’ni kazandı

*Sakarya köprüsü, yılların yorgunluyla bitgin gibidir (2)
Açıklama: köprüsü: büyük harfle yazılır; bitgin: ünsüz benzeşmesi var
Doğrusu: Sakarya Köprüsü, yılların yorgunluyla bitkin gibidir

*Bağzı arkadaşlarında toplantıya katılması gerekirdi (2)
Açıklama: bağzı: bazı; bağlaç olan de ayrı yazılır
Doğrusu: Bazı arkadaşların da toplantıya katılması gerekirdi

*Sınıfını geçmesine ramen yinede mutlu görünmüyordu (2)
Açıklama: ramen: rağmen; bağlaç olan de ayrı yazılır
Doğrusu: Sınıfını geçmesine rağmen yine de mutlu görünmüyordu

*Bilinmiyen numaraları öğrene bilir mi sin? (3)
Açıklama: Bilinmiyen – bilinmeyen: ses daralması yazıda gösterilmez; öğrene bilir: kurallı birleşik fiiller bitişik yazılır; mi soru ekinden sonra gelen ek bitişik yazılır
Doğrusu: Bilinmeyen numaraları öğrenebilir misin?

*Bu arkadaş ev de yanlız kalıyormuş (2)
Açıklama: hal eki olan –de bitişik yazılır; yanlız: yalın-ız: - ı düşer
Doğrusu: Bu arkadaş evde yalnız kalıyormuş

*İstersen dışarı çıkıp ta biraz hava alalım (1)
Açıklama: de bağlacı yazıda ta, te şeklinde yazılmaz ama telaffuzda bu şekilde kullanılabilir
Doğrusu: İstersen dışarı çıkıp da biraz hava alalım

*Nihad’ın bundan haberi varmı? (2)
Açıklama: özel isimler ünsüz yumuşamasına uğrarsa yazıda gösterilmez; mı soru eki kesinlikle ayrı yazılır
Doğrusu: Nihat’ın bundan haberi var mı?

*Ona bunu anlatmanın alemi yokdu (2)
Açıklama: alem:âlem; yokdu- yoktu: ünsüz benzeşmesi var
Doğrusu: Ona bunu anlatmanın âlemi yoktu

*Sigarayı yasaklıyan padişah Dördüncü Murad’dı (2)
Açıklama: yasaklıyan- yasaklayan: ses daralması yazıda gösterilmez; Dördüncü: IV Eskiden Murat kelimesi Murad şeklinde yazılırdı
Doğrusu: Sigarayı yasaklayan padişah IV Murad’dı

*XIII Yüzyılın en önemli olaylarından birinin tarihini yalnış söyledi (2)
Açıklama: rakamdan sonraki kelime ikinci kelime sayıldığı için büyük harf kullanılmaz; yanlış: yanıl-ış
Doğrusu: XIII yüzyılın en önemli olaylarından birinin tarihini yanlış söyledi

*Gözümün içine bakabaka yalan söylüyor (1)
Açıklama: ikilemeler ayrı yazılır
Doğrusu: Gözümün içine baka baka yalan söylüyor

*O yemeğin tadını hala unutamam (1)
Açıklama: hala: hâlâ farklı anlama gelmektedir ama bu şekilde de kullananlar vardır
Doğrusu: O yemeğin tadını hâlâ unutamam

*Bu yıl ki yarışmada Ağrı’lı bir Atlet 1 oldu (4)
Açıklama: yıl ki: yılki ; Ağrı’lı: Ağrılı ek kesme işaretiyle ayrılmaz; Atlet: atlet; 1 :birinci
Doğrusu: Bu yılki yarışmada Ağrılı bir atlet birinci oldu

*Onunla oturup uzun uzun okul günlerinden sözettik (1)
Açıklama: sözettik: ayrı yazılır
Doğrusu: Onunla oturup uzun uzun okul günlerinden söz ettik

*Bu iki konu arasında ki farkı ayırdedelim artık (2)
Açıklama:arasında ki: aitlik eki olan –ki bitişik yazılır; ayırdedelim: ayırt edelim: ayrı yazılır
Doğrusu: Bu iki konu arasındaki farkı ayırt edelim artık

*Onurun yaptığı espirilere bayılıyorduk (2)
Açıklama: Onurun: Onur’un; espiri: espri yabancı dilden bazı kelimeler Türkçenin yazıldığı gibi okunmak kuralına uymayabilir
Doğrusu: Onur’un yaptığı esprilere bayılıyorduk

*Labarotuvarda çok başarılı bir deney gerçekleştirdik (1)
Açıklama: Labarotuvarda :Laboratuvarda
Doğrusu: Laboratuvarda çok başarılı bir deney gerçekleştirdik

*Köşe başında tırafik kontrolu yapılıyor (3)
Açıklama: Köşe başında: bitişik yazılır; tırafik: trafik; kontrolu: kontrolü –l sesi ince olduğu için ek ince gelir, yabancı dilden bazı kelimeler Türkçenin yazıldığı gibi okunmak kuralına uymayabilir
Doğrusu: Köşebaşında trafik kontrolü yapılıyor

*Koca Mustafa Paşa da oturuyordu eskiden (1)
Açıklama: Koca Mustafa Paşa da : Kocamustafapaşa’da
Doğrusu: Kocamustafapaşa’da oturuyordu eskiden (du eki eksik diil mi?)

*Cumhuriyetimizin 75inci yıl dönümünü coşkuyla kutladık (2)
Açıklama: Cumhuriyetimizin: Cumhuriyetimiz’in 75inci: 75 Veya 75’inci şeklinde yazılır
Doğrusu: Cumhuriyetimiz’in 75 yıl dönümünü coşkuyla kutladık
*İki arkadaş matbanın üsdündeki odada kalıyordu (2)
Açıklama: matbanın: matbanın; üsdündeki- üstündeki:ünsüz yumuşaması yapılmaz
Doğrusu: İki arkadaş matbaanın üstündeki odada kalıyordu

*Şiirin 2 mısraında hangi edebi sanat vardır? (2)
Açıklama: 2: ikinci yazıyla; edebi: edebî düzeltme işareti kullanılır ama bu şekilde yazanlar da bulunmaktadır
Doğrusu: Şiirin ikinci mısrasında hangi edebî sanat vardır?

Montaigne’nin “denemeler” adlı kitabını okuyorum (2)
Açıklama: Montaigne (Monteyn)’den son eki Türkçedeki okunuşuna göre getirilir; eser adları büyük harfle başlar
Doğrusu: Montaigne’in “Denemeler” adlı kitabını okuyorum

*25 / mart / 1985’de Bursada ikâmet ediyordum (5)
Açıklama: tarihlerin ayları yazıyla belirtildiği zaman araya herhangi bir noktalama işareti konulmaz; 1985 okununca sert sessiz olan –ş ile biter gelen ek de benzeşerek –te olur; özel isimlerden sonra gelen ekler kesme işareti ile ayrılır; ikâmet: düzeltme işareti kullanılmazforumsinsinet
Doğrusu: 25 Mart 1985’te Bursa’da ikâmet ediyordum

*Nufus artışına parelel olarak artan istekleri karşılaya bilmek gerekir (3)
Açıklama: nufus: nüfus; parelel: paralel; karşılaya bilmek: kurallı birleşik fiiller bitişik yazılır
Doğrusu: Nüfus artışına paralel olarak artan istekleri karşılayabilmek gerekir

*Onu bu konuda hiç kimse kale bile almamışdı (2)
Açıklama: kale: kaale şeklinde yazılır; almamışdı: ünsüz benzeşmesi var
Doğrusu: Onu bu konuda hiç kimse kaale bile almamıştı

*Sanatcı realizim olarak adlandırılan akımın öncülerindendi (2)
Açıklama: sanatcı: ünsüz benzeşmesi var; realizim:realizm
Doğrusu: Sanatçı realizm olarak adlandırılan akımın öncülerindendi

*Gelecek yıl kazanacağını ümidediyor, ama sabır etmek lazım (2)
Açıklama: ümidediyor: ayrı yazılır ve sessiz yumuşaması yazıda gösterilmez; sabır etmek: ünlü düşer ve birleşik yazılır
Doğrusu: Gelecek yıl kazanacağını ümit ediyor, ama sabretmek lazım

*Senden çok eylenen başka birini tanımıyorum (1)
Açıklama:eylenen şeklinde söylenen bu kelime yazıda eğlenen şeklinde kullanılır
Doğrusu: Senden çok eğlenen başka birini tanımıyorum

*3 Katta doktor Erman oturuyor (2)
Açıklama:Unvan sıfatları büyük harfle yazılır; rakamdan sonraki kelime ikinci kelime sayıldığı için büyük harf kullanılmaz
Doğrusu: 3 katta Doktor Erman oturuyor

*20 mart Salı günü Saframbolu Gezisi yapılacakmış (3)
Açıklama: bilinen tarihlerin ay adları büyük harfle yazılır; Safranbolu: özel isimlerde dudak ünsüzlerinin benzeşmesi yazıda uygulanmaz “Gezisi” küçük harfle yazılmalıdır
Doğrusu: 20 Mart Salı günü Safranbolu gezisi yapılacakmış