|
Prof. Dr. Sinsi
|
1981-2003 Arası Öss'de Çıkmış Anlatım Bozukluğu Soruları Ve Çözümleri
82 Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Yetkililer, bu konuda uluslararası işbirliği yapılmasına karar verdiler
B) Siyasi, askeri ve ekonomi alanlarında görüştüler
C) Üye olan ülkelere toplantı konusunda bilgi verilmesini gerekli gördüler
D) Toplantıda, herkesin tartışmalara katılması gerektiğini söylediler
E) Gelecek toplantıda ele alınacak konuyu belirlediler
(1998 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu B’de yapılmıştır Bu cümlede isim ve sıfat tamlamalarında ortak tamlanan kullanılması anlatım bozukluğuna neden olmuştur “siyasi, askeri ve ekonomi alanları” söz öbeğinde “siyasi, askeri” sıfat; “ekonomi” isimdir, “alanları” sözcüğünü ortak kullanamaz Cümle şu şekilde düzeltilebilir: “Siyasi, askeri ve ekonomik alanlarda görüştüler”
Cevap B
83Yanlış bir şey yapsam da kızmaz; ama inanılmayacak kadar anlayışlıdır
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Yüklemin geniş zamanlı olmasından
B) Cümleciklerin ortak özneli olmasından
C) Yanlış ilgeç kullanılmasından
D) Gereksiz yere bağlaç kullanılmasından
E) “bile” yerine “da” bağlacı kullanılmasından
(1998 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlatım bozukluğu “ama” sözcüğünün cümleye anlamca uymamasından kaynaklanmaktadır Bu sözcük anlamca birbirine karşıt durumları bağlar Oysa örnek cümlede birbirini destekleyen durumlar anlatılmıştır İki yargı arasında bir bağlaç kullanmaya gerek yokturforumsinsinet
Cevap D
84Festival süresince her gün düzenli olarak çıkacak olan
I II III IV
“İlk Çekim” adlı siyah-beyaz dergi sinema severlere ücretsiz
V
dağıtılacak
Bu cümledeki altı çizili sözlerden hangisi çıkarılırsa cümlenin anlamında daralma olmaz?
A) I B) II C) III D) IV E) V
(1998 - ÖSS)
Parçada sözü edilen dergi festival süresince her gün çıkacağına göre elbette “düzenli olarak” çıkacaktır Bu yüzden III numaralı söz öbeğinin atılması cümlenin anlamında herhangi bir daralma oluşturmaz
Cevap C
85Yineleme dediğimiz anlatım kusuru, aynı anlama gelen birden çok sözcüğün gereksiz yere bir arada kullanılmasıdır Bir kavramın Türkçesiyle yabancısının birlikte kullanılması bu tür kusurlardandır
Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu açıklamada belirtilen türde bir anlatım kusuru vardır?
A) Bunlar, belgesel özellikler taşıyan, birbirinden ilginç yazılardır
B) Bugün işyerinde tebrik ve kutlama ziyaretlerinde bulunduk
C) Eskiden, musikiyle uğraşan kişilere musikişinas denirdi
D) Dil, varlığımızın en güçlü dayanağı, kimliğimizin en anlamlı kanıtıdır
E) Günümüz insanının vazgeçemediği araçların başında televizyonla bilgisayar gelmektedir
(1999 - ÖSS)
Seçeneklere baktığımızda, açıklamaya uygun türden bir anlatım bozukluğu B’de görülmektedir “tebrik” ve “kutlama” aynı anlamı karşılamaktadır Cümledeki anlatım bozukluğunun giderilmesi için iki sözcükten birinin cümleden çıkarılması gerekir
Cevap B
86Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcüğün kullanılması uygun değildir?
A) Onun, büroda çalışanlara ayak uyduramayan, uyumsuz biri olduğunu düşünüyordu
B) Eş dost demeden herkesi kıyasıya eleştiriyordu
C) Arkadaşına sürekli olarak, o kişilerle ilişkilerini kesmesini öneriyordu
D) Beğenmediği sözcüğü ya da cümleyi çizip yerine etkili sözler uyduruyordu
E) Yıllardır tasarladığı romanına başlayamamanın sıkıntılarını yaşıyordu
(1999 - ÖSS)
D’deki altı çizili sözcük kullanıldığı cümleye uygun değildir “Uyduruyordu” sözcüğü olumlu ifadeler için değil, genellikle olumsuz ifadeler için kullanılır
Cevap D
87Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Olağanüstü kişiliği ve sıradışı dostluğuyla, tanıdık tanımadık herkesi bir sevgi çemberinin içine alırdı
B) Tek başına gerçekleştirebileceği birçok tasarıya gençleri de katarak bilgisini onlarla paylaşmak isterdi
C) Gerek özgün çalışmaları, gerekse yetkin çeviri ve derlemeleriyle, bu alandaki araştırmacılara ışık tutmuştur
D) Onun düşünceleri, bilimle ilgilenen, yapıtlarını okuyan, anlayan ya da anlamaya çalışanlar aracılığıyla yaşıyor
E) Gençlerin deneyimsizlikten, bilgi eksikliğinden kaynaklanan sorularını yanıtlayarak yönlendirirdi
(1999 - ÖSS)
E’de nesne eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır Yüklemden önce “gençleri” ya da “onları” sözcüğü getirilmelidir
Cevap E
88Alınan bu karar, savaşta askerin daha çok ölmesine yol açtı
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir?
A) “bu” sözcüğü atılarak
B) “daha çok” sözü “askerin” sözcüğünden önce kullanılarak
C) “yol açtı” sözü yerine “neden oldu” sözü getirilerek
D) “alınan” sözcüğü atılarak
E) “savaşta” sözcüğü “askerin” sözcüğünden sonra kullanılarak
(1999 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlatım bozukluğu “daha çok” sözcüğünün yanlış yerde kullanılmasından kaynaklanmaktadır Dolayısıyla cümle şu şekilde olmalıdır:
Alınan bu karar, savaşta daha çok askerin ölmesine yol açtı
Cevap B
89I Onun da görüşlerini öğrenmek, yararlanmak istediler
II Herkes birbirine zarar vermeden yaşamayı başarabiliyorlar
III Onun aramızdan ayrılması yalnız bizim için değil, tüm toplum adına büyük bir kayıptır
IV Arkadaşının sıkıntı çektiğini biliyor, sezdirmeden yardım ediyordu
Yukarıdaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde anlatım bozukluğu, tümleç eksikliğinden kaynaklanmaktadır?
A) I ve II B) I ve III C) I ve IV
D) II ve IV E) III ve IV
(1999 - ÖSS)
Tümleç eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğunun olduğu cümle I ve IV cümledir Her ikisinde de dolaylı tümleç eksikliğinden kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır
Cevap C
90Söz konusu yazarla benim düşüncelerimiz hatta duygularımız birbirine benziyor
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) İyelik eki almış kişi zamirinin gereksiz kullanılmasından
B) Özneyle yüklem arasında uyuşmazlık olmasından
C) Gereksiz yere bağlaç kullanılmasından
D) Yüklemde anlam kayması olmasından
E) Belirteç eksikliğinden
(1999 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni “benim” sözcüğünün gereksiz kullanılmasıdır
Cevap A
91Sergide tanıtılan antika eşyalar, geçmişte insanların inançlarını ve beğenilerini de yansıtıyor
Bu cümledeki anlam karışıklığı, aşağıdaki değişikliklerden hangisiyle giderilebilir?
A) “tanıtılan” sözcüğünden sonra “çok değerli” getirilerek
B) “geçmişte” sözcüğünden sonra “yaşamış” getirilerek
C) “antika” sözcüğü atılarak
D) “inançlarını” sözcüğü yerine “geleneklerini” getirilerek
E) “de” sözcüğü atılarak
(1999 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlam karışıklığı “geçmişte” sözcüğünün “yansıtıyor” eylemine bağlıymış gibi anlaşılmasından kaynaklanıyor Oysa bu söz sergilenen eşyaların ait olduğu insanların yaşadığı zamanı karşılamalı Bunu gidermek için B’de önerilen değişiklik yapılmalıdır
Cevap B
92Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Çalışma yaşamınızda bu tür güçlüklerle sık sık karşılaşacaksınız
B) Bizim için önemli olan, görevinizi en iyi biçimde yerine getirmenizdir
C) Bir sorunla karşılaştığınızda bizlerden yardım isteyebilirsiniz
D) Bu, sizlere verebileceğimiz en önemli ödül ve en önemli hedeftir
E) Bu işte de başarılı olacağınızdan hiç kuşkumuz yoktur
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu D’de yapılmıştır Bu cümlede “ödül” ve “hedef” sözcükleri “verebileceğimiz” sözüne bağlanmıştır Ancak ödül vermek anlamca doğru olsa da hedef vermek denmez, hedef göstermek denir Sözcüklerin yanlış eyleme bağlanmasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu yapılmıştırforumsinsinet
Cevap D
93Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Hava kirliliğine karşı çeşitli önlemler alınabilir
B) Çevre sorunlarıyla ilgili toplantılar yapılmalıdır
C) Bu gaz, havada yoğun oranda bulunur
D) Akarsularımız sanayi atıklarıyla kirleniyor
E) Gençler, doğanın korunması konusunda bilinçleniyor
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu C’de yapılmıştır Bu cümlede geçen “oranda” sözü anlatım bozukluğuna neden olmuştur Bunun yerine “olarak” sözü getirilmelidir
Cevap C
94Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Makinenizi, arkadaki açma-kapama düğmesine basarak kapatmanız gerekmektedir
B) Daha fazla bilgi edinmek için yetkili satıcınıza başvurabilirsiniz
C) Bilgisayarınızın bozuk olup olmadığını öğrenebilmek için onu bir teknisyene göstermelisiniz
D) Bu bölümde, bilgisayarınızı nasıl kuracağınız ve nasıl kullanacağınız açıklanmaktadır
E) Bu kılavuzda sizi belli türdeki bilgilere uyarmak için bazı özel işaretler kullanılmıştır
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu E’de yapılmıştır “Uyarmak” sözü anlatım bozukluğuna neden olmuştur Bunun yerine “ulaştırmak” sözü kullanılmalıdır
Cevap E
95Gürültüden uzak, doğal güzelliklerle dolu parkın bir
I
köşesinde, yaşlı bir hanım masanın üstüne koyduğu
II
romanını bir karış uzaktan okumaya çalışıyor; bir
III IV
şişman, spor giyimli bir adam da dalgın dalgın uzak
V
lara bakıyordu
Bu cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için altı çizili sözcüklerden hangisi atılmalıdır?
A) I B) II C) III D) IV E) V
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu IV numaralı sözcüğün gereksiz yere kullanılmasından kaynaklanmaktadır “Adam” ismine ait olan iki tane “ bir” sözü kullanılmıştır IV numaralı olanı atılmalıdır
Cevap D
96Oraya gidersen, Etnografya ya da Kurtuluş Savaşı müzelerini gezmelisin
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerden hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Yanlış bağlaç kullanılmasından
B) Koşul cümlesi olmasından
C) Nesnenin yanlış yerde bulunmasından
D) Yüklemin gereklilik kipinde olmasından
E) Ad tamlamasının gereksiz kullanılmasından
(1999 - ÖSS)
Anlatım bozukluğu “ya da” sözcüğünden kaynaklanmaktadır Bu bağlaç bağladığı öğelerden birinin seçildiğini anlatır Oysa müzeler sözcüğü çoğul olduğundan gezilen yerlerin birden fazla olması gerekir Bu anlamı veren bağlaç ise “ve” bağlacıdır Dolayısıyla “ya da” yerine “ve” gelmelidir Yani yanlış bağlaç kullanılmıştır
Cevap A
97Fiyatlar çok pahalı olduğu için satışlar çok durgun
Bu cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için aşağıdaki değişikliklerden hangisi yapılmalıdır?
A) “çok” sözcükleri atılmalı
B) “durgun” yerine “az” sözcüğü getirilmeli
C) “olduğu için” yerine “olduğundan” sözcüğü getirilmeli
D) “satışlar” yerine “alışveriş” sözcüğü getirilmeli
E) “pahalı” yerine “yüksek” sözcüğü getirilmeli
(2000 - ÖSS)
Örnek cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni “pahalı” sözcüğünün yanlış kullanılmasıdır “Fiyatlar” kavramı için “pahalı” sözcüğü kullanılmaz “Fiyatlar” ancak “yüksek” olabilir Bu cümledeki anlatımı bozukluğunu gidermek için “pahalı” sözcüğü yerine “yüksek” sözcüğü getirilmelidir
Cevap E
98Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Bu konuda nasıl bir çalışma yapılması gerektiği, uzmanlarca tartışılacak
B) Olaydan büyük bir üzüntü duyduğunu, suçluların cezalandırılmasını istedi
C) Yeni binaların ne zaman hizmete açılacağını, basın aracılığıyla duyuracaklarını belirtti
D) Sorunlara sağduyuyla yaklaşmanın, onların çözümünü kolaylaştıracağı sonucuna varıldı
E) Bölgede, kış mevsiminin uzun sürmesi nedeniyle alınması gerekli önlemler yetkililere bildirildi
(2000 - ÖSS)
Seçeneklere baktığımızda, B’de birden fazla nesne aynı yükleme bağlandığından anlatım bozukluğu vardır “suçluların cezalandırılmasını istedi” diyebiliriz, ama “Olaydan büyük bir üzüntü duyduğunu istedi” diyemeyiz Ancak “Olaydan büyük bir üzüntü duyduğunu söyledi” diyebiliriz Birinci cümlede yüklem eksik olduğu için anlatım bozukluğu olmuştur
Cevap B
99Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Ozan, 1940 yıllarında yeni şiirimizin başta gelen adlarından biriydi
B) O, 1946 yılında düzenlenen bir yarışmada birinci olmuştu
C) Aradan yıllar geçmesine karşın şiir anlayışında bir değişiklik olmadı
D) Onun ilgi çekici yanlarından biri de konuları abartarak anlatmasıdır
E) Toplumsal ve bireysel olaylara, yan tutmadan bakar
(2000 - ÖSS)
A seçeneğinde çoğul ekinin gereksiz kullanılmasından doğan bir anlatım bozukluğu vardır Tek bir yıl için “yıllarında” sözcüğü değil “yılında” sözcüğü kullanılır
Cevap A
100Yaptıklarını kendi ağzıyla itiraf etti
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Yüklemin III tekil kişi olmasından
B) Nesnenin çoğul eki almasından
C) Gereksiz söz kullanılmasından
D) Yüklemin di’li geçmiş zamanlı olmasından
E) Nesnenin yanlış yerde kullanılmasından
(2000 - ÖSS)
Örnek cümlede gereksiz sözcük kullanılmasından doğan bir anlatım bozukluğu vardır “İtiraf etmek” zaten kişinin “kendi ağzıyla” yapabileceği bir iştir “kendi ağzıyla” sözü gereksiz kullanılmıştır
Cevap A
101O kurumda eğitim görmüş herkes, saygılı, hoşgörülü ve esnek olmak gibi çok önemli erdemler kazanmışlardır
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdakilerin hangisinden kaynaklanmaktadır?
A) Gereksiz yere sıfat kullanılmasından
B) Gereksiz yere bağlaç kullanılmasından
C) Yükleme ekfiil getirilmesinden
D) Öznenin sözcük öbeği olmasından
E) Özne - yüklem uyuşmazlığından
(2000 - ÖSS)
Şekilce tekil olup anlamca çoğul olan “herkes” gibi sözcükler özne olduğu zaman yüklem tekil olmalıdır Örnek cümlenin öznesi “herkes” sözcüğüdür Bu cümlenin yükleminin tekil olması gerekir Ancak yüklem olan “kazanmışlardı” sözcüğü ise çoğuldur O halde bu cümlede özne-yüklem uyuşmazlığından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır
Cevap E
102Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Uzun süre ayakta kalabilmesi için bu yapı, neme dayanıklı cam, kireç ve tuğla tozundan oluşan harçla yapılmıştır
B) Bir kamu kuruluşuna ait sevimli konukevinin önünde fotoğraf çektirdikten sonra oradan ayrıldık
C) Oraya gitmeye karar verirseniz, bu gezi için en az iki gün ayırmanız gerekir
D) Her sabah erkenden kalkarak açık havada yürüyüş yapmanın kalp sağlığını olumlu yönde etkilediğini öğrendik
E) Adaylar yirmi beş yaşından büyük olmalı ve sağlık kontrolünden geçmiş olması gerektiğini söyledi
(2001 - ÖSS)
Seçeneklere baktığımızda E’de, “ve” bağlacından önce kullanılan “olmalı” sözcüğü gereksiz kullanıldığı için anlatım bozukluğu söz konusudur
Cevap E
103Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) İlk karşılaşmamızda bana bu kadar yakınlık göstermesine çok şaşırmıştım
B) Bu kadar yetenekli bir çocuğu, sanata yönlendirmekle çok iyi bir iş yaptığını düşünüyorum
C) Geçirdiğim rahatsızlığı, büyük bir başarıyla ameliyat ederek sağlığıma kavuşturdu
D) Bu aşamada, olayları doğal akışına bırakmanın doğru olacağı kanısındaydı
E) Aralarındaki sorunların görüş farklılıklarından kaynaklandığını biliyordu
(2001 - ÖSS)
Seçenekleri incelediğimizde C’de sözün yanlış anlamda kullanılmasından doğan anlatım bozukluğu olduğunu görüyoruz “Geçirdiğim rahatsızlığı” sözü yanlış anlamda kullanılmıştır Çünkü “raharsızlık” ameliyat edilmez, bir kişi ameliyat edilebilir “Geçirdiğim rahatsızlığı” sözü yerine “beni” sözcüğü getirilmelidirforumsinsinet
Cevap C
104Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Takımlardan biri, ötekinin bitmek bilmeyen karşılıklı saldırılarına daha fazla dayanamadı
B) Maçlarda, taraftarların çıkardığı olaylar spora gölge düşürüyor
C) Sağlıklı kalabilmenin temel koşullarından biri de spor yapmaktır
D) Son yıllarda kimi takımlar, Avrupa takımlarıyla yaptıkları maçlarda yüzümüzü ağartıyor
E) Ancak düzenli olarak yapılan spor yararlı olur
(2001 - ÖSS)
A’da anlatım bozukluğu vardır “karşılıklı” sözcüğü gereksizdir Ayrıca “saldırı” sözcüğü de yanlış anlamda kullanılmıştır, bu sözcük yerine “atak” sözcüğü kullanılmalıdır
Cevap A
105Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Bu anlaşmazlıkların giderilmesi için zamana gerek var
B) Bu konunun, öncelikle ve ayrıntılı bir biçimde ele alınması gerekiyor
C) Üyeler, onunla ilgili görüşlerini daha sonra açıklayacaklarını belirttiler
D) Mimar ya da mimarlıkla ilgileniyorsanız bu kitabı okuyun
E) Herkesin yaşamında birtakım sorunlar olduğunu hepimiz biliriz
(2001 - ÖSS)
D’de “Mimar” sözcüğünün gereksiz kullanılmasından doğan anlatım bozukluğu söz konusudur Bununla birlikte “ya da” bağlacı da gereksiz kullanılmıştır
Cevap D
106Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Sanayide gelişmiş ülkelerde, bu tür sorunlar hızla çözülüyor
B) Düzenlenen toplantı ve törenlerde bütün öğrenciler görev alıyor
C) Bu konuda yapılan açıklamaların anlaşılmayacak bir yanı bulunmuyor
D) Kurumda çalışanların başarısının, bu koşullara bağlı olduğu düşünülüyor
E) Teknoloji ne kadar artarsa da el emeğinin önemi azalmıyor
(2002 - ÖSS)
Seçenekleri incelediğimizde E’de anlatım bozukluğunun olduğunu görüyoruz Buradaki “artarsa” sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır Teknoloji artmaz, ancak sayılabilecek şeyler artar; teknoloji için “gelişmek, ilerlemek” ifadeleri kullanılabilir
Cevap E
107Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Buluştukları zaman sanattan, edebiyattan konuşuyor, kimi sanatçıları eleştiriyorlardı
B) Ortada, karamsar olmayı gerektirecek bir durum yoktu
C) Bu kitapları okumak, çocuğun ufkunu genişletiyor, ona farklı dünyaların kapılarını açıyordu
D) Bu, kendi resimleri için açtığı ilk kişisel sergisi olacağı için çok heyecanlıydı
E) Çok yorgun olduğu için o akşam erkenden yatmak istedi
(2002 - ÖSS)
D’de gereksiz söz kullanımından doğan anlatım bozukluğu vardır “kişisel sergi” zaten bir kişinin “kendi resimlerinin” yer aldığı bir sergidir Bu durumda “kendi resimleri için” sözü gereksiz kullanılmıştır
Cevap D
108Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Burada, tiyatro salonundan internet kafeye kadar birçok etkinlik bulunuyor
B) Kentteki yaşam, öğretim kurumlarının sayısı arttıkça hareketleniyor
C) Öğrencilerin sporla ilgili gereksinimlerinin karşılanması için girişimlerde bulunuluyor
D) Kütüphaneden yararlanacak öğrencilerin önce kütüphaneye üye olmaları gerekiyor
E) Bilimsel araştırma yapacaklara her türlü olanak sağlanıyor
(2002 - ÖSS)
Seçenekleri incelediğimizde A’da anlatım bozukluğu olduğunu anlıyoruz Burada “etkinlik” sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır Çünkü “tiyatro salonu, internet kafe” bir etkinlik değil yer adıdır
Cevap A
109Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Gazetelerde bu tür haberlere hemen her gün rastlanıyor
B) Yazar, yaşadıklarını etkili bir biçimde anlatmakta başarılı olamıyor
C) Yemeğini erken yemesi gerektiği halde, hasta bu yasağa uymuyor
D) Bu alandaki çalışmaların hâlâ yeterli bir düzeye ulaşamadığı söyleniyor
E) Trafikle ilgili sorunların çözümü için, geniş kapsamlı bir toplantı düzenleniyor
(2002 - ÖSS)
C seçeneğinde “yasak” sözcüğü yanlış anlamda kullanılmıştır Bir hastanın yemek saatini aksatmaması “yasak” değil, “kural” sözcüğüyle anlatılmalıdır
Cevap C
110Hiç kimse ona gerçeği anlatmamış; onu yalan yanlış sözlerle oyalamıştı
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerden hangisiyle giderilebilir?
A) “gerçeği” yerine “doğruyu” sözcüğü getirilerek
B) “anlatmamış”tan sonra “herkes” sözcüğü getirilerek
C) “anlatmamış” yerine “söylememiş” sözcüğü getirilerek
D) “onu” sözcüğü atılarak
E) “oyalamıştı” yerine “kandırmıştı” sözcüğü getirilerek
(2002 - ÖSS)
Örnek cümlede özne-yüklem uyumsuzluğundan doğan anlatım bozukluğu vardır Birinci cümlenin öznesi olan “Hiç kimse” sözü ile ikinci cümlenin yüklemi olan “oyalamıştı” arasında uyumsuzluk vardır Bu durumda cümledeki anlatım bozukluğunu gidermek için ikinci cümleye özne görevindeki “herkes” sözcüğünü getirmek gerekir
Cevap B
111Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Dünyada en çok yağış alan bölge burası
B) Ürettiklerinin çoğunu komşu ülkelere satıyorlar
C) Bu toprakların büyük bir bölümü ormanlarla kaplı
D) Ülkenin kuzeyinde elde edilen ürünlerin yarıdan fazlasını elma oluşturuyor
E) Ekonomileri daha çok, yetiştirdikleri hayvancılığa dayalı
(2003 - ÖSS)
Seçenekleri incelersek, E’de anlatım bozukluğu olduğunu görüyoruz “yetiştirdikleri hayvancılığa” ifadesinde bir bozukluk vardır Çünkü hayvancılık yetiştirilmez “yetiştirdikleri” sözcüğü çıkarılarak cümledeki anlatım bozukluğu giderilebilir
Cevap E
112Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Yol kenarındaki çöp kutuları kaldırılarak bunların yerine çiçekler dikiliyor
B) Yeni fidanlar dikilerek kent yeşillendiriliyor
C) Kaldırımların kırık taşları, yenileriyle değiştiriliyor
D) İçinde oturulamayacak derecedeki binaların yıktırılması gerekiyor
E) Eski yapılar boyanarak daha güzel bir görünüme kavuşturuluyor
(2003 - ÖSS)
Seçenekleri incelersek anlatım bozukluğunun D’de olduğunu görürüz Bu cümlede “içinde” sözcüğü gereksiz kullanılmıştır Ayrıca “yıktırılması” sözcüğünün “yıkılması” biçiminde söylenmesi gerekirdi
Cevap D
113Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Deneyimli bir yönetici, değerli bir bilim adamıydı
B) Maddi durumu yetmediği için eğitimini yarıda bırakmak zorunda kaldı
C) Kültürel varlıklara sahip çıkıp onları korumaya çalışan insanlardan biriydi
D) Geleceğe umutla bakan ve zorluklar karşısında yılmayan bir gençti
E) Ele aldığı her işi, başkalarından daha iyi, daha güzel yapmak isterdi
(2003 - ÖSS)
B seçeneğinde “yetmediği” sözcüğü anl***** ve işlevine uygun kullanılmadığı için anlatım bozukluğu vardır “Maddi durumu yetmediği için” sözü yerine “Maddi durumu kötü olduğu için” ifadesi kullanılabilir
Cevap B
114Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?
A) Çevremizdeki kişilerle kuracağımız ilişkilerde özenli olmalıyız
B) Sorunların, bütün yönleriyle ele alınması iyi olur
C) Bu alanda başarıya ulaşanların sayısı oldukça azdır
D) Araştırmalar, eldeki bilgilerin doğru olmadığını kanıtlıyor
E) Bu konudaki iftiralar tamamen uydurmadır
(2003 - ÖSS)
Seçenekleri incelediğimizde E’de gereksiz sözcük kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu olduğunu görüyoruz Çünkü “iftiralar tamamen uydurmadır” sözünde “iftiralar” sözcüğü “uydurma” anlamını da içerir
Cevap E
115Bu kararların uygulanıp uygulanmayacağının, yöneticilerin seçeceği tutuma bağlı olduğu bildirildi
Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir?
A) “seçeceği tutuma” yerine “tutumuna” sözcüğü getirilerek
B) “yöneticilerin” yerine “ilgililerin” sözcüğü getirilerek
C) “bu kararların” yerine “bunların” sözcüğü getirilerek
D) “bağlı” yerine “yönelik” sözcüğü getirilerek
E) “bildirildi” yerine “biliniyordu” sözcüğü getirilerek
(2003 - ÖSS)
Cümlede “seçeceği tutuma” ifadesi anlatım bozukluğuna neden olmuştur Çünkü “tutum” seçilecek bir şey değildir O halde bu cümledeki anlatım bozukluğunun giderilmesi için “seçeceği” sözcüğünün cümlenden çıkarılıp, “tutum” sözcüğünün “tutumuna” şeklinde değiştirilmesi gerekir Bunu öngören değişikliği A’da görüyoruz
Cevap A
|