İstanbul'daki Enerji Ve Maden Kaynakları Nelerdir?

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-25-2012

İstanbul'daki Enerji ve Maden Kaynakları Nelerdir?

Türkiye'nin sanayisinin büyük bir kısmının bulunduğu İstanbul ili neredeyse Kocaeli ve Çorlu ile birleşmiş durumdadır

Türkiye'de yapılan ticaretin merkezi konumundadır

İstanbul ili özellikle endüstriyel hammadde kaynakları bakımından önemli potansiyellere sahiptir

İlde belirlenen tek metalik maden oluşumu % 30-32 Mn tenörlü Çatalca-Binkılıç-İnceğiz sahası olup

300

000 ton görünür+muhtemel rezerv belirlenmiş saha geçmiş yıllarda işletilmiştir

Zeytinburnu ? Halkalı - İkitelli çimento hammaddesi sahasında 35

200

000 ton kireçtaşı ve 15

000

000 ton killi şist rezervi mevcuttur

Şile - Ağva dolomit sahasında %15 -19 Mg0

%31-38 Ca0 içerikli 11

682

000 ton görünür+muhtemel rezerv mevcuttur

Çatalca ? Kalfaköy - Domuzderesi sahasında %30 C (Domuzderesi) %0

29 C (Kalfaköy sahası) içerikli grafit oluşumları belirlenmiştir ancak rezerv çalışmaları yapılmamış olup

eskiden işletilen önemsiz bir grafit sahasıdır

Arnavutköy - Aktoprak kaolen sahası

%23-25 Al2O3 tenör ve 95

925 ton görünür+muhtemel rezerve sahip olmasına rağmen bugün yerleşim alanının altında kalmış bir sahadır

Kilyos - Kanlıbostan sırtı - Kısırkaya

Demirciköy

Uskumru ve Ağlamışkaya seramik kili sahası %33-60 Al2O3 tenörle ve 22 532

470 ton görünür+muhtemel rezerve sahip iken bir kısmı seramik şirketlerince alınmıştır

Bu sahaların bir kısmı üniversitelere tahsis edilmiş

büyük bir kısmı yerleşim alanları altında kalmıştır

Eyüp Çiftalan ? Kısırmandıra kil sahasında %25

6 ? 41 Al2O3 ve %1-5 Fe2O3 tenörlü 1

120

130 ton görünür ve 5

102

265 ton muhtemel rezerv

kömür ile birlikte bulunmakta iken bu sahaların büyük bir kısım kömür işletmecileri tarafından pasaya atılmıştır

Kalan kil rezervleri ise 80?120 metre derinlikte

olup ekonomik işletmecilik yapmak mümkün değildir

Boğazın doğusunda ise Ömerli köyü ile Şile arasında bulunan bölge gerek seramik kili gerek silis kumu açısından Türkiye'nin seramik ve döküm sanayisinin hammaddesi açısından kalbi durumundadır

Bu malzemeler bitinceye kadar bu alanlarda madencilik devam etmelidir

Bununla birlikte istifin en altında bulunan kaba taneli kumlar yıkanarak inşaat kumu olarak İstanbul'a sunulmaktadır

Aynı istifte yer alan bu işletmelerinde korunarak hammadde temini sağlanmalıdır

Şile ? Karakiraz ? Avcıkoru ? Üveyli seramik kili sahasında % 26 ? 40 Al2O3 ve %1

4 ? 6

19 Fe2O3 tenörlü 193

942

435 ton görünür

85

564

166 ton muhtemel ve 57

789

393 ton mümkün rezerv mevcuttur

Kartal

Paşaköy

Samandıra

Sultanbeyli sahasındaki % 93

19 ? 93

98 SiO2

%2

2 ? 3

3 Al2O3 ve %1

8 ? 2

6 Fe2O3 tenörlü 16

465

884 ton görünür ve 31

881

768 ton muhtemel rezerve

sahip kuvarsitler yerleşim altında kalmıştır

Bununla birlikte Ömerli

Büyükdere ve Sarıyer sahalarında da iyi kalitede 15

175

000 ton jeolojik rezerve sahip tuğla-kiremit toprağı belirlenmiştir

İstanbul ili enerji hammaddelerinden kömür oluşumları bakımından önemlidir

Genel

Müdürlüğümüzün 1919-2001 yılları arasında il sınırları içerisinde kömüre yönelik yaptığı çalışmalar sonucunda Silivri-Sinekli

Kemerburgaz-Ağaçlı ve Şile-Kirazlıyataktepe-Avcıkoru-Üvezli linyit sahaları ortaya çıkarılmıştır

Silivri-Sinekli sahasında 114

000

000 ton görünür ve 76

000

000 ton muhtemel olmak üzere toplam 190

000

000 ton kömür rezervi tespit edilmiştir

Kömür kapalı işletme yönetimi ile işletilebilir ancak üretim yapılmamaktadır

Teshin ve Termik santrallerde kullanılabilir

Kemerburgaz-Ağaçlı linyit sahasındaki kömürün alt ısı değeri 3200 Kcal/kg olup

Kömür açık işletme yöntemi ile işletilmektedir

Şile-Kirazlıyataktepe-Avcıkoru-Üvezli linyit sahalarında orijinal kömürde alt ısıl değeri 2915 Kcal/Kg?dır

Sahaların toplam rezervi 12

273

000 ton görünür+muhtemel olarak tespit edilmiştir

ÇİMENTO HAMMADDELERİ (Çmh)

Zeytinburnu-Halkalı

İkitelli Sahası

Kalite : Orta

Rezerv : 35

200

000 ton kireçtaşı

15

000

000 ton killi şist rezervi

DOLOMİT (Dol)

Şile ?Ağva dolomit Sahaları

Tenör :% 15-19 MgO

% 31-38 CaO

Rezerv : 11

682

000 ton görünür + muhtemel rezerv rezerv

GRAFİT (Grf)

Çatalca-Kalfaköy-Domuzdere Sahası

Tenör : % 30 C (Domuzdere sahası); % 0

29 C (Kalfaköy sahası)

Rezerv : Sahalarda rezerv çalışmaları yapılmamıştır

Domuzdere sahası Türkiye'nin eskiden işletilen önemli grafit yataklarından biridir

KAOLEN (Kao)

Arnavutköy-Aktoprak Sahası

Tenör : % 23-25 Al2O3

Rezerv : 95

925 ton görünür+muhtemel rezerv

KİL (Kil)

Kilyos-Kanlıbostan Sırtı

Kısırkaya

Demirciköy

Uskumruköy

Ağlamışkaya Sahaları

Tenör : % 33-60 Al2O3

Rezerv : 22

532

470 ton görünür+muhtemel rezerv vardır

Şile-Karakiraz-Avcıkoru-Üvezli Sahası

Tenör : % 26-40 Al2O3 ve % 1

4-6

19 Fe2O3

Rezerv : 193

942

436 ton görünür

85

564

166 ton muhtemel

57

789

393 ton mümkün

Eyüp-Çiftealan-Kısırmandıra Sahası

Tenör :% 25

6-41 Al2O3

% 1-5 Fe2O3

Rezerv : 1

120

130 ton görünür

5

102

265 ton görünür+muhtemel rezerv

Yataklar

işletilmektedir

Arnavutköy-Öpümce Köyü

Aktoprak Sahaları

Tenör : % 23-25 Al2O3

Rezerv : 208

300 ton görünür+muhtemel rezerv

KUVARSİT (Qz)

Kartal ilçesi(Paşaköy

Samandıra

Sultanbeyli

(Teferrüç Tepe

Kelepe) kuvarsit Sahaları

Tenör :% 93

19-93

98 SiO2

% 2

2-3

3 Al2O3

% 1

8-2

6 Fe2O3

Rezerv : 16

465

884 ton görünür ve 31

881

768 ton muhtemel

Sahadaki kuvarsitler gazlı

beton imalinde kullanılabilir özelliktedir

Kurnaköy (Karakolbayır-Kocabayır) Kuvarsit Sahaları

Tenör :% 93

17-98

20 SiO2

% 0

03-3

73 Al2O3

% 0

30-1

4 Fe2O3

Rezerv : 1

918

477 ton görünür

3

836

947 ton muhtemel Kuvarsitler cam

silika refrakter

tuğla ve gazlı beton imalinde kullanılabilir niteliktedir

KUVARS KUMU (Qzk)

Şile- Avcıkoru

Yeşilada

Sofular Sahası

Tenör : % 76-99 SiO2

Rezerv : 6

620

533 ton görünür+muhtemel rezerv

Çatalca (Binkılıç

İhsaniye

Kalfaköy

Belgrad Köy

Karamandere) Sahaları

Tenör : % 83

22-99

58 SiO2

Rezerv : 5

358

132 ton görünür

4

032

607 ton muhtemel

Yataklardan bir kısmı

işletilmektedir

MANGANEZ (Mn)

Çatalca-Binkılıç-Inceğiz Sahası

Tenör : % 30-32 Mn

Rezerv : 300

000 ton görünür+muhtemel

Geçmiş yıllarda işletilmiştir

MERMER (Mr)

Çatalca (Karamandere) Sahası

Kalite : Pembe-beyaz renkli kötü kaliteli kalkşistlerden oluşmuştur

Rezerv : Antik bir mermer ocağıdır

TUĞLA-KİREMİT (TğKi)

Ömerli

Büyükdere ve Sarıyer Sahası

Kalite : İyi

Rezerv :15

175

000 ton jeolojik rezerv

Kaynak: mta

gov

tr

08-25-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	İstanbul'daki Enerji Ve Maden Kaynakları Nelerdir? İstanbul'daki Enerji ve Maden Kaynakları Nelerdir? Türkiye'nin sanayisinin büyük bir kısmının bulunduğu İstanbul ili neredeyse Kocaeli ve Çorlu ile birleşmiş durumdadır Türkiye'de yapılan ticaretin merkezi konumundadır İstanbul ili özellikle endüstriyel hammadde kaynakları bakımından önemli potansiyellere sahiptir İlde belirlenen tek metalik maden oluşumu % 30-32 Mn tenörlü Çatalca-Binkılıç-İnceğiz sahası olup 300000 ton görünür+muhtemel rezerv belirlenmiş saha geçmiş yıllarda işletilmiştir Zeytinburnu ? Halkalı - İkitelli çimento hammaddesi sahasında 35200000 ton kireçtaşı ve 15000000 ton killi şist rezervi mevcuttur Şile - Ağva dolomit sahasında %15 -19 Mg0 %31-38 Ca0 içerikli 11682000 ton görünür+muhtemel rezerv mevcuttur Çatalca ? Kalfaköy - Domuzderesi sahasında %30 C (Domuzderesi) %029 C (Kalfaköy sahası) içerikli grafit oluşumları belirlenmiştir ancak rezerv çalışmaları yapılmamış olup eskiden işletilen önemsiz bir grafit sahasıdır Arnavutköy - Aktoprak kaolen sahası %23-25 Al2O3 tenör ve 95925 ton görünür+muhtemel rezerve sahip olmasına rağmen bugün yerleşim alanının altında kalmış bir sahadır Kilyos - Kanlıbostan sırtı - Kısırkaya Demirciköy Uskumru ve Ağlamışkaya seramik kili sahası %33-60 Al2O3 tenörle ve 22 532470 ton görünür+muhtemel rezerve sahip iken bir kısmı seramik şirketlerince alınmıştır Bu sahaların bir kısmı üniversitelere tahsis edilmiş büyük bir kısmı yerleşim alanları altında kalmıştır Eyüp Çiftalan ? Kısırmandıra kil sahasında %256 ? 41 Al2O3 ve %1-5 Fe2O3 tenörlü 1120130 ton görünür ve 5102265 ton muhtemel rezerv kömür ile birlikte bulunmakta iken bu sahaların büyük bir kısım kömür işletmecileri tarafından pasaya atılmıştır Kalan kil rezervleri ise 80?120 metre derinlikte olup ekonomik işletmecilik yapmak mümkün değildir Boğazın doğusunda ise Ömerli köyü ile Şile arasında bulunan bölge gerek seramik kili gerek silis kumu açısından Türkiye'nin seramik ve döküm sanayisinin hammaddesi açısından kalbi durumundadır Bu malzemeler bitinceye kadar bu alanlarda madencilik devam etmelidir Bununla birlikte istifin en altında bulunan kaba taneli kumlar yıkanarak inşaat kumu olarak İstanbul'a sunulmaktadır Aynı istifte yer alan bu işletmelerinde korunarak hammadde temini sağlanmalıdır Şile ? Karakiraz ? Avcıkoru ? Üveyli seramik kili sahasında % 26 ? 40 Al2O3 ve %14 ? 619 Fe2O3 tenörlü 193942435 ton görünür 85564166 ton muhtemel ve 57789393 ton mümkün rezerv mevcuttur Kartal Paşaköy Samandıra Sultanbeyli sahasındaki % 9319 ? 9398 SiO2 %22 ? 33 Al2O3 ve %18 ? 26 Fe2O3 tenörlü 16465884 ton görünür ve 31881768 ton muhtemel rezerve sahip kuvarsitler yerleşim altında kalmıştır Bununla birlikte Ömerli Büyükdere ve Sarıyer sahalarında da iyi kalitede 15175000 ton jeolojik rezerve sahip tuğla-kiremit toprağı belirlenmiştir İstanbul ili enerji hammaddelerinden kömür oluşumları bakımından önemlidir Genel Müdürlüğümüzün 1919-2001 yılları arasında il sınırları içerisinde kömüre yönelik yaptığı çalışmalar sonucunda Silivri-Sinekli Kemerburgaz-Ağaçlı ve Şile-Kirazlıyataktepe-Avcıkoru-Üvezli linyit sahaları ortaya çıkarılmıştır Silivri-Sinekli sahasında 114000000 ton görünür ve 76000000 ton muhtemel olmak üzere toplam 190000000 ton kömür rezervi tespit edilmiştir Kömür kapalı işletme yönetimi ile işletilebilir ancak üretim yapılmamaktadır Teshin ve Termik santrallerde kullanılabilir Kemerburgaz-Ağaçlı linyit sahasındaki kömürün alt ısı değeri 3200 Kcal/kg olup Kömür açık işletme yöntemi ile işletilmektedir Şile-Kirazlıyataktepe-Avcıkoru-Üvezli linyit sahalarında orijinal kömürde alt ısıl değeri 2915 Kcal/Kg?dır Sahaların toplam rezervi 12273000 ton görünür+muhtemel olarak tespit edilmiştir ÇİMENTO HAMMADDELERİ (Çmh) Zeytinburnu-Halkalı İkitelli Sahası Kalite : Orta Rezerv : 35200000 ton kireçtaşı 15000000 ton killi şist rezervi DOLOMİT (Dol) Şile ?Ağva dolomit Sahaları Tenör :% 15-19 MgO % 31-38 CaO Rezerv : 11682000 ton görünür + muhtemel rezerv rezerv GRAFİT (Grf) Çatalca-Kalfaköy-Domuzdere Sahası Tenör : % 30 C (Domuzdere sahası); % 029 C (Kalfaköy sahası) Rezerv : Sahalarda rezerv çalışmaları yapılmamıştır Domuzdere sahası Türkiye'nin eskiden işletilen önemli grafit yataklarından biridir KAOLEN (Kao) Arnavutköy-Aktoprak Sahası Tenör : % 23-25 Al2O3 Rezerv : 95925 ton görünür+muhtemel rezerv KİL (Kil) Kilyos-Kanlıbostan SırtıKısırkaya Demirciköy Uskumruköy Ağlamışkaya Sahaları Tenör : % 33-60 Al2O3 Rezerv : 22532470 ton görünür+muhtemel rezerv vardır Şile-Karakiraz-Avcıkoru-Üvezli Sahası Tenör : % 26-40 Al2O3 ve % 14-619 Fe2O3 Rezerv : 193942436 ton görünür 85564166 ton muhtemel 57789393 ton mümkün Eyüp-Çiftealan-Kısırmandıra Sahası Tenör :% 256-41 Al2O3 % 1-5 Fe2O3 Rezerv : 1120130 ton görünür 5102265 ton görünür+muhtemel rezerv Yataklar işletilmektedir Arnavutköy-Öpümce Köyü Aktoprak Sahaları Tenör : % 23-25 Al2O3 Rezerv : 208300 ton görünür+muhtemel rezerv KUVARSİT (Qz) Kartal ilçesi(Paşaköy Samandıra Sultanbeyli (Teferrüç Tepe Kelepe) kuvarsit Sahaları Tenör :% 9319-9398 SiO2 % 22-33 Al2O3 % 18-26 Fe2O3 Rezerv : 16465884 ton görünür ve 31881768 ton muhtemel Sahadaki kuvarsitler gazlı beton imalinde kullanılabilir özelliktedir Kurnaköy (Karakolbayır-Kocabayır) Kuvarsit Sahaları Tenör :% 9317-9820 SiO2 % 003-373 Al2O3 % 030-14 Fe2O3 Rezerv : 1918477 ton görünür 3836947 ton muhtemel Kuvarsitler cam silika refrakter tuğla ve gazlı beton imalinde kullanılabilir niteliktedir KUVARS KUMU (Qzk) Şile- Avcıkoru Yeşilada Sofular Sahası Tenör : % 76-99 SiO2 Rezerv : 6620533 ton görünür+muhtemel rezerv Çatalca (Binkılıç İhsaniye Kalfaköy Belgrad Köy Karamandere) Sahaları Tenör : % 8322-9958 SiO2 Rezerv : 5358132 ton görünür 4032607 ton muhtemel Yataklardan bir kısmı işletilmektedir MANGANEZ (Mn) Çatalca-Binkılıç-Inceğiz Sahası Tenör : % 30-32 Mn Rezerv : 300000 ton görünür+muhtemel Geçmiş yıllarda işletilmiştir MERMER (Mr) Çatalca (Karamandere) Sahası Kalite : Pembe-beyaz renkli kötü kaliteli kalkşistlerden oluşmuştur Rezerv : Antik bir mermer ocağıdır TUĞLA-KİREMİT (TğKi) Ömerli Büyükdere ve Sarıyer Sahası Kalite : İyi Rezerv :15175000 ton jeolojik rezerv Kaynak: mtagovtr