Paralel Ve Meridyenlerin Özellikleri Nelerdir?

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-25-2012

Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri Nelerdir?

Paralel ve Özellikleri

Ekvator’a paralel olarak geçtiği düşünü*len dairelere paralel denir
Başlangıç paraleli (0°) ve en büyük para*lel dairesi Ekvator‘dur
Kutup noktalarına eşit uzaklıktaki noktalarınbirleştirilmesiyle elde edilen ve Dünya’yı
ortasından çevreleyen en geniş paralel dairesine Ekvator denir
Ekvator’un kuzeyindeki paralellere kuzey paralelleri güneyindekilere ise güney paralelleri denir
Ekvator yıl boyunca gece ile gündüz eşit*liğinin yaşandığı çizgisel hızın en fazla yer çeki*minin en az olduğu paralel dairesidir
Paraleller Ekvator’dan kutuplara doğru birer derece aralıklarla çizilir
90 tane Kuzey Yarım Küre’de 90 tane Güney Yarım Küre’de olmak üzere toplam 180 ta*ne paralel dairesi vardır
Dünya’nın şeklinden dolayı Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe paralellerin boyları kı*salır ve kutuplarda nokta şeklini alır

Bazı paralel dairelerinin özel isimleri var*dır

0° paraleli
Ekvator
23°27′ kuzey paraleli
Yengeç Dönencesi
23°27′ güney paraleli
Oğlak Dönencesi
66°33′ kuzey paraleli
Kuzey Kutup Dairesi
66°33′ güney paraleli
Güney Kutup Dairesi
90° kuzey paraleli
Kuzey Kutup Noktası
90° güney paraleli
Güney Kutup Noktası

Birbirini takip eden iki paralel arasındaki uzaklık her yerde eşittir ve yaklaşık 111 km‘dir

Meridyen ve Özellikleri

Bir kutup noktasından diğer kutup nokta*sına uzanan Ekvator ve paralelleri dik olarak ke*sen yarım çemberlere meridyen denir Meridyen*ler 360° olan Ekvator çemberinin birer derecelik aralıklara ayrılmasıyla oluşturulmuştur
Başlangıç meridyeni (0°) İngiltere’ni başkenti Londra yakınlarındaki Greenwich Gözlem Evi’nden geçer
Başlangıç meridyeninin doğusunda kalan meridyenlere doğu meridyenleri batısında kalan meridyenlere batı meridyenleri denir
180 tane doğuda 180 tane batıda olma üzere toplam 360 tane meridyen yayı vardır
Dünya’nın şeklinden dolayı tüm meridyenler kutup noktalarında birleşirler ve birbirlerini kesmezler Buna bağlı olarak tüm meridyenleri uzunlukları aynıdır
İki meridyen arasındaki uzaklık sadece Ekvator üzerinde 111 km’dir Bu uzaklık Dürya’nın şeklinden dolayı kutuplara gidildikçe azalır ve kutup noktalarında sıfır olur
İki meridyen arasındaki zaman farkı 4 dakikadır Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe meridyenler arasındaki uzaklık azaldığı hâlde zaman farkı değişmez
Aynı meridyen üzerinde bulunan tüm noktalarda yerel saat aynıdır Çünkü aynı meridyen üzerindeki bütün noktalar Güneş’in karşısında aynı anda geçerler
Meridyenler Dünya üzerindeki herhangi bir yerin matematik konumunun belirlenmesinde yardımcı olur Ayrıca meridyenler yardımıyla; Dünya üzerinde iki yer arasındaki yerel saat farkı da bulunabilir

Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu ko*numa coğrafi konum denir

Coğrafi konum

ma*tematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır

08-25-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Paralel Ve Meridyenlerin Özellikleri Nelerdir? Paralel ve Meridyenlerin Özellikleri Nelerdir? Paralel ve Özellikleri Ekvator’a paralel olarak geçtiği düşünülen dairelere paralel denir Başlangıç paraleli (0°) ve en büyük paralel dairesi Ekvator‘dur Kutup noktalarına eşit uzaklıktaki noktalarınbirleştirilmesiyle elde edilen ve Dünya’yı ortasından çevreleyen en geniş paralel dairesine Ekvator denir Ekvator’un kuzeyindeki paralellere kuzey paralelleri güneyindekilere ise güney paralelleri denir Ekvator yıl boyunca gece ile gündüz eşitliğinin yaşandığı çizgisel hızın en fazla yer çekiminin en az olduğu paralel dairesidir Paraleller Ekvator’dan kutuplara doğru birer derece aralıklarla çizilir 90 tane Kuzey Yarım Küre’de 90 tane Güney Yarım Küre’de olmak üzere toplam 180 tane paralel dairesi vardır Dünya’nın şeklinden dolayı Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe paralellerin boyları kısalır ve kutuplarda nokta şeklini alır Bazı paralel dairelerinin özel isimleri vardır 0° paraleli Ekvator 23°27′ kuzey paraleli Yengeç Dönencesi 23°27′ güney paraleli Oğlak Dönencesi 66°33′ kuzey paraleli Kuzey Kutup Dairesi 66°33′ güney paraleli Güney Kutup Dairesi 90° kuzey paraleli Kuzey Kutup Noktası 90° güney paraleli Güney Kutup Noktası Birbirini takip eden iki paralel arasındaki uzaklık her yerde eşittir ve yaklaşık 111 km‘dir Meridyen ve Özellikleri* Bir kutup noktasından diğer kutup noktasına uzanan Ekvator ve paralelleri dik olarak kesen yarım çemberlere meridyen denir Meridyenler 360° olan Ekvator çemberinin birer derecelik aralıklara ayrılmasıyla oluşturulmuştur Başlangıç meridyeni (0°) İngiltere’ni başkenti Londra yakınlarındaki Greenwich Gözlem Evi’nden geçer Başlangıç meridyeninin doğusunda kalan meridyenlere doğu meridyenleri* batısında kalan meridyenlere batı meridyenleri denir 180 tane doğuda 180 tane batıda olma üzere toplam 360 tane meridyen yayı vardır Dünya’nın şeklinden dolayı tüm meridyenler kutup noktalarında birleşirler ve birbirlerini kesmezler Buna bağlı olarak tüm meridyenleri uzunlukları aynıdır İki meridyen arasındaki uzaklık sadece Ekvator üzerinde 111 km’dir Bu uzaklık Dürya’nın şeklinden dolayı kutuplara gidildikçe azalır ve kutup noktalarında sıfır olur İki meridyen arasındaki zaman farkı 4 dakikadır Ekvator’dan kutuplara doğru gidildikçe meridyenler arasındaki uzaklık azaldığı hâlde zaman farkı değişmez Aynı meridyen üzerinde bulunan tüm noktalarda yerel saat aynıdır Çünkü aynı meridyen üzerindeki bütün noktalar Güneş’in karşısında aynı anda geçerler Meridyenler Dünya üzerindeki herhangi bir yerin matematik konumunun belirlenmesinde yardımcı olur Ayrıca meridyenler yardımıyla; Dünya üzerinde iki yer arasındaki yerel saat farkı da bulunabilir Bir yerin Dünya üzerinde bulunduğu konuma coğrafi konum* denir Coğrafi konum ma*tematik ve özel konum olarak ikiye ayrılır