Konu: Sebzeleri Pisirirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Yalnız Mesajı Göster

Sebzeleri Pisirirken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Eski 08-25-2012   #1
Prof. Dr. Sinsi
Varsayılan

Sebzeleri Pisirirken Dikkat Edilmesi Gerekenler




Sebzeler su madensel madde vitamin bakımından sağlığımızın koruyucusu ve düzenleyicileridir Aynı zamanda renkleri ve kokularıyla iştah açar Soframıza renk ve canlılık katarlar
Bu maddelerden azami istifadeyi sağlıyabilmek için pişirme usullerini iyi bilmek gerekir
Sebzeler başlıca şu metodlarla pişirilirler

Sebzeleri haşlıyarak pişirme:

Taze fasul bezelye bakla patlıcan kabak patates ıspanak karnıbahar bürüksellahanası vs sebzeler haşlanıp yağdan geçirilerek sote yapılıp et balık tavuk yemeklerinin yanında garnitür olarak kullanılırlar
Sebzeleri haşlamada dikkat edilecek hususlar:
1) Haşlanacak sebzelerin haşlama suyu az ve kaynar olmalı sebzelerin renklerini muhafaza içinde tuz ve limon suyu ilave etmelidir Ayrıca önceden atılan tuz C vitamininin kaybını da önler Sebzeleri haşlarken çabuk haşlansın diye «karbonat» yemek sodası renklerini muhafaza etsin diye de çamaşır sodası koyarlar Konması katiyyen doğru değildir Sebzenin bütün besleyici değer ve vitaminlerini yok etmiş olursunuz O zaman yediğiniz sebze açlık hissinizi giderir Esas vücudun besin açlığını gidermemiş olur
2) Ispanak semizotu gibi sebzeler haşlanırken hiç su koymamak lazımdır Sebze haşlama esnasında bünyesindeki suyu dışarı verir bu da sebzeyi haşlamağa kafi gelir
3) Diğer tane sebzeleri de haşlarken su sebzenin üstünü örtecek kadar olmalıdır
4) Haşlama sebzelerin arta kalan suları dökülmemeli çorba ve sos hazırlamada kullanmalıdır Çünkü haşlama esnasında sebzedeki bazı mineral maddeler ve suda eriyen vitaminler suya geçerler Bu da iyi bir gıdadır Az da olsa ya sebzeyle servise konmalı veya çorba ve sos yapımında kullanılmalıdır
5) Kereviz karnıbahar lahana vs gibi kokulu sebzeleri haşlarken tencerenin kapağını 1-2 dakika açık tutmak lazımdır (Fazla koku ve gazın çıkması için) Fazla açık tutmak da doğru değildir Çünkü oksidasyon vitamin kaybına sebep olur
6) Sebzeleri haşlarken yumuşayıncaya kadar haşlamalı fazla pişirip ezilmesine meydan vermemelidir
7) Sebzeleri haşlarken fazla ateşte bırakmamalıdır Çünkü uzun süre ateşte tutma besin kaybına sebep olur
8 ) C vitaminince zengin sebzeleri mümkün olduğu kazar az miktarda hazırlamak gerekir Çünkü tekrar tekrar ısıtma vs işlemler C vitaminini gittikçe azaltır Örneğin evin ihtiyacı kadar yemek pişirmeli

Sebzeleri kızartarak pişirme:

Kızartmaya uygun sebzeler: (Patlıcan kabak patates havuç karnıbahar biber vs) gibi) a-yıklayıp yıkayıp bol yağ içine atıp pişirme kızartma demektir Kızartamalar üç şekilde yapılır
1) Düz kızartma: Ayıklanmış yıkanmış istenilen şekilde doğranmış sebzeyi doğrudan doğruya yağa atarak kızartmak demektir Yağı fazla emeceğinden sindirimi güç olan bir yiyecektir Sık sık yenmemesi daha doğrudur
2) Pane yaparak kızartma: Ayıklanmış yıkanmış ve istenilen şekilde doğranmış sebzeyi önce una veya çok ince galeta tozuna bulayıp kızartmadır Un sebzenin fazla yağ emmesine mâni olur Sindirimi daha kolay görünüşü güzel olan bir kızartmadır
3) Kaplama yaparak kızartma: Sebzeler temizlendikten sonra 2-3 mm incelikte doğrayıp örnekte tarif edilen bulamaca batı-rılıp kızartılır Bu şekilde kızartmada da sebze görünüş ve lezzet itibariyle daha iyidir Sebzenin üzerindeki bulamaçta fazla yağ emmiyeceği için sindirimi de daha kolaydır Aynı zamanda bulamaç sebzedeki besin maddelerini koruyarak sebzenin lezzetli ve besin değeri bakımından da iyi olmasını sağlar

Kızartmalarda dikkat edilecek hususlar:

1) Kızartmalar: Derin bir kapta ve bol yağ içinde yapılmalıdır Yağ için de mısır özü alın veya soya yağını kullanmak lazımdır Az yağ ve tavada kızartmalarda sebzedeki besin maddeleri harap olduğu gibi yağ ısının tesiriyle yanar rengi siyahlaşır bu da sebzenin rengini bozar Ayrıca yiyicekler okside olarak besin değeri azalır Yanmıyan yağ olarak olin veya mısır özü yağı kullanmak daha doğrudur Böyle yanmış yağ dumanlarının solunumu da bünyede bazı rahatsızlıklara sebep olur Çünkü duman çıkan yağda «arkeloin» denen zararlı birmadde meydana gelir Bu bakımdan kızartmalar mutlaka bol yağda ve derin bir kapta yapılmalıdır Bunun için piyasada «kızartma tencereleri» vardır Bu tencereyi bulamadığınız zaman küçük bir yemek tenceresini kullanınız Böyle bir tencerede yapılan kızartma hem lezzet görünüş ve besin değerleri bakımından iyi olacağı gibi hem de çok miktarda sebzeyi az bir zamanda kızarttığı için de vakitten ve enerjiden tasarrufu da sağlamış olursunuz Tencerede kalan yağ da yanmamış olduğundan süzülüp 2'nci 3'üncü kızartmalarda oksidas-yon da almıyacağı için yiyeceğin besin değeri de azalmaz
2) Sebzeleri kızarttıktan sonra kağıt yayılmış bir kaba süzerek çıkarmalı «fazla yağın gitmesi için»
3) Kızartılan sebzelerin sindirimi ağır olduğu için mutlaka sosla beraber yenmelidir Örneğin domates sosu sarımsaklı veya sarmısaksız yoğurt vs gibi

Yağ su ve et karışımıyla pişirme:

Fasulye patlıcan bamya patates kabak karnıbahar kereviz baklagiller pırasa vs sebzeleri ayıklayıp parça et veya kıyma ve su ilavesiyle pişirmedir
Lezzetli besleyici değer bakımlarından oldukça üstün yemeklerdir Sindirimleri de kolaydır Her yaşın yemeğidir

Bu tip pişirmede dikkat edilecek hususlar:

1) Pişirmede az su koymalıdır Sebze bünyesindeki suyu da verdiğini daima düşünmelidir
2) Sebzelerdeki besleyici değerlerden faydalanabilmek için bu tip pişirmede mutlaka düdüklü tencere kullanmalıdır Düdüklü tencere yoksa tencerenin ağzını hamurla sıvayıp pişirmelidir Çünkü böyle pişirmelerde oksidasyon olmayacağı gibi ateşte de fazla tutulmayacağı için yiyeceğin besin değeri ve lezzeti bozulmayacaktır
3) Pişirme esnasında tencerenin ağzını sık sık açmamalıdır Hem sebzenin pişmesi güçleşir hem de vitaminleri ölür
4) Pişirmede bakır ve demir tencereler C vitaminin kaybına sebep olduğundan cam emaye ve iyi cins aliminyum tencereler kullanmak daha iyidir
5) Pişme esnasında sebzeye su koymak icab ettiğinde sıcak su koymalıdır
6) Pişme esnasında uzun süre ateşte tutmamalıdır
7) Pişmiş yemeği aynı tencerede sık sık ısıtıp kullanmamalıdır Isıtmak gerektiğinde tencereden yenecek miktar kadar alıp ayrı kapta ısıtmalıdır
8 ) Bekletmeleri de mutlaka buzdolabı veya serin bir yerde yapmalıdır
9) C vitaminince zengin yiyecekleri aile fertlerine bir defada yedirecek miktar kadar hazırlamalıdır Çünkü tekrar tekrar ısıtma C vitamininin harabiyetini daha çoğaltır

Dolma yaparak pişirme:

Biber domates patlıcan lahana asma yaprağı ebegümeci pazı vs sebzeleri etli ve zeytinyağlı olmak üzere sebzelerin içleri çeşitli karışımlarla doldurulup pişirilirler
Lezzet ve besin değerleri bakımından hoşa giden yemeklerdir Sindirimleri de kolay olduğu için her yaşın severek yediği yemek çeşitleridir Zeytinyağlı olanları soğuk büfe ve piknik yiyeceği olarak da çok kullanılır

Ogreten yaparak pişirme:

Ziyafet sofralarının önemli yemek çeşitlerinden biridir Lezzet tad besleyici değeri üstün yemeklerdirKamıbahar patlıcan enginar pırasa vs sebzeler haşlayıp servis tabağına konduktan sonra üzerine beşamel salçası konup fırında pişirilen yemeklerdir



alıntı
Alıntı Yaparak Cevapla