Rasyonel Sayılarda Çarpma

Rasyonel sayılarda çarpma

rasyonel sayılarla işlemler
rasyonel sayının çarpımı


Kesirlerdeki çarpma işleminde olduğu gibi iki kesir çarpılmadan önce şunlara dikkat edilir

* Varsa tam sayılı kesirleri bileşik kesre çeviririz
* Paydası olmayan sayılar varsaPaydasına 1 yazılır
* Varsa sadeleştirme yapılır ( sadeleştirme yapılırken dostlar birbiriyle sadeleştirilmezAncak düşmanlar sadeleştirilir Pay tarafındakiler birbiriyle payda tarafındakiler de birbiriyle dosttur Yani sadeleştirme pay ile payda arasında alt alta veya çarpraz şekilde olabilir )

Sonrasında ise geçen sene kesirlerde öğrendiğimiz gibi; pay ile pay çarpılır payda ile de payda çarpılır

Peki öğretmenim bu seneki fark nedir derseniz

Bu sene işin içine – ve + işaretler dahil oluyor Başka da bir farkı yok zaten

Aşağıdaki örnekleri inceleyelim



1) Yukarıdaki 1 örnekte sadeleştirme olmadığı için direk pay ile payda çarpıldı ve eşittir işaretinin sonuna sonuç yazıldıTabiki bir – bir + işareti olduğu için işlemin sonucu – olarak bulundu ( ! işaretler önemli )

2) İkinci işlemde önce sadeleştirmeler yapıldı 5 ile 15 4 ile de 8 çarpraz sadeleştirildi ve sadeleştirdikten sonra çıkan sonuçlar üstlerine çizgi atılarak yanlarına yazıldı Sadeleştirdikten sonraki sayılar birbiriyle çarpıldıİşaret yine dikkate alındı

3) Üçüncü işlemde 2 negatif rasyonel sayı çarpılmaktaBunlardan biri tam sayılı kesir olduğu için önce bu kesri rasyonel sayıya çeviriyoruzZaten bir alt satırda çevrilmiş hali mevcutSornasında ise 10 ile 20 sadeleştirildiişaretler de dikkate alındı ve sonuç + işaretli çıktı

4) Dördüncü örneğimizde ise birço ksayı çarpılmaktaÖnce sadeleştirme var mı diye baktık ve çapraz sadeleştirme olduğunu gördük 2 ile 4 25 ile 50 40 ile 7 birbiriyle sadeleşti ve sadeleştirme sonucu üstlerine yazıldı Yeni çıkan sayılar birbiriyle çarpıldı 2 tane – işaret de dikkate alındı ve sonuç +7/12 olarak bulundu