Sultan Yildirim Beyazid Ve Hayati...

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-25-2012

SULTAN YILDIRIM BAYEZİD
1389 - 1403

Babası: Murad Hüdavendigar
Annesi: Gülçiçek Hatun
Doğumu: 1360
Ölümü: 8 Mart 1403
Saltanatı: 1389 - 1403

HAYATI
Yıldırım Bayezid 1360 yılında Edirne'de doğdu

Babası Murad Hüdavendigar

annesi Gülçiçek Hatundur

Gülçiçek Hatun Rum'dur

Yıldırım Bayezid yuvarlak yüzlü

beyaz tenli

koç burunlu

ela gözlü

kumral saçlı

sık sakallı ve geniş omuzluydu

Girdiği savaşlarda gösterdiği cesaretten dolayı ona 'Yıldırım' lakabı takılmıştı

Çocukluğunu Bursa Sarayı'nda kardeşleriyle birlikte geçirdi

İyi bir eğitim gördü

Devrin en büyük alimlerinden dersler aldı

Gençliğinde Kütahya sancağında valilik yaptı

Sultan Murad Hüdavendigar'ın vasiyeti gereği 1389 yılında padişahlığa getirildi

Tahta çıktığında 29 yaşındaydı

Sırbistan'ın başında

Kosova savaşında ölen Kral Lazar'ın oğlu Stefan Lazaroeviç vardı

Barış antlaşması için geldiği Edirne'de kız kardeşi Maria'yı Bayezid'e verdi

Bu evlenme sayesinde Osmanlı-Sırp dostluğu kuruldu

Yıldırım Bayezid Timur'la yaptığı Ankara Savaşı'nda yenildi ve esir düştü

13 yıl süren saltanatı sonunda esaretinin başlamasından 7 ay 12 gün sonra vefat etti

Erkek Çocukları: Musa Çelebi

Süleyman Çelebi

Mustafa Çelebi

İsa Çelebi

Mehmed Çelebi

Ertuğrul Çelebi

Kasım Çelebi
Kız Çocukları: Fatma Sultan

BEYLİKLERLE MÜCADELE
1389 yılında Bulgaristan ve Bosna'nın fethi gerçekleştirildikten sonra

Anadolu'da durumun karıştığını haber alan Yıldırım Bayezid

Balkan devletleriyle açık antlaşmalar imzaladı

Yıldırım

Sultan Murad'ın ölümünü fırsat bilip Osmanlılara karşı güç birliği yapan Anadolu Beyliklerine karşı mücadeleye girişti

Karamanoğulları hem Beyşehir'i işgal etmişler

hem de Saruhan

Menteşe

Aydın ve Germiyan Beyliklerini kışkırtmışlardı

Yıldırım Bayezid beraberindeki Sırp kuvvetleriyle birlikte Anadolu'ya girdi ve başkaldıran bu beyliklerin topraklarını tek tek ele geçirdi

Ayrıca Çandaroğlu İsfendiyar Bey'de Osmanlı hakimiyetini kabul etti

İLK İSTANBUL KUŞATMASI
Karaman Seferi'nde Yıldırım Bayezid ile birlikte bulunan

Sırp İmparatoru Yoannes'in oğlu Manuel Bursa'ya geldikten sonra izinsiz bir şekilde İstanbul'a gitti

Bu olay üzerine

Yıldırım Bayezid bu gidişin gizli bir amacı olduğunu düşünerek

daha önceden planlanmış Macaristan seferini iptal etti ve İstanbul'u kuşatma kararı aldı

İstanbul karadan ve denizden kuşatıldı (1391)

Büyük ve kuvvetli toplar olmadığından

kuşatma abluka niteliğinde oldu

Macarların Türk topraklarına girmesiyle kuşatma kaldırıldı

Bu kuşatma Osmanlılar tarafından yapılan ilk İstanbul kuşatmasıdır

Boş durmayan Macarlar kuzeyden Osmanlı topraklarına girmişlerdi

Üzerlerine gönderilen Türk Akıncıları

Kral Sigismund komutasındaki Macar Ordusunu yendiler (1392)

Tuna-Eflak Seferinden dönüldüğünde Selanik ve çevresi de Osmanlı topraklarına katıldı (1394)

Yıldırım Bayezid 1395 yılında İstanbul'u ikinci kez kuşattı

Fakat Haçlıların harekete geçtiğini haber alınca bu kuşatma da birincisi gibi başarıya ulaşmadan kaldırıldı

NİĞBOLU ZAFERİ
Osmanlıların Rumeli'deki faaliyetlerinin devam etmesi

akıncıların Bosna'ya ve Arnavutluk'a kadar ilerlemeleri Haçlıları telaşa düşürdü

Macar Kralı Sigismund

Papa'nın da desteğiyle başta Fransız

İngiliz ve Alman kuvvetleri olmak üzere bütün Avrupa ülkelerinin katılımıyla oluşan Haçlı Ordusu'nun başına geçti

Bu ordu 1396 yılının Mayıs ayında harekete geçti

Bu ittifakın amacı beş yıldır kuşatma altında bulunan İstanbul'u kurtarmaktı

Haçlılar Tuna kıyısındaki Niğbolu kalesini kuşattılar

Kale kumandanı Doğan Bey

Yıldırım Bayezid komutasındaki Osmanlı Ordusu yetişinceye kadar kaleyi başarıyla savundu

1396 yılında Niğbolu kalesi önlerinde çok kanlı çarpışmalar oldu

Haçlılar

tarihe Niğbolu Savaşı olarak geçen bu çatışmada büyük bir bozguna uğradılar

Savaş sonunda Haçlıların aldığı yerler Osmanlı Devletine geçti

Bulgar Krallığı ortadan kaldırıldı ve Macaristan içlerine doğru akınlar yapıldı

Haçlı dünyası yarım yüzyıl Türklerin üzerine yürümeye cesaret edemedi

Bu savaştan sonra Yıldırım Bayezid'e Abbasi Halifesi tarafından "Sultan-i iklim-i Rum" yani "Anadolu Sultanı" ünvanı verildi

Niğbolu Savaşından sonra İstanbul üçüncü defa kuşatıldı

Daha önceden yapımına başlanmış olan Anadoluhisarı bu kuşatma sırasında tamamlandı

Güçlü bir deniz kuvveti ve büyük topların olmaması fethi engelliyordu

Bu sebeple Yıldırım Bayezid

Türk Denizciliğini geliştirmeye çalıştı

Yıldırım İstanbul'u kuşatma altında tutarak

şehrin teslim olacağını düşünüyordu

Ancak Timur tehlikesi ortaya çıkınca

Bizans'la bir antlaşma yapıldı ve kuşatma kaldırıldı

Bu antlaşmayla

İstanbul Sirkeci'de bir cami

bir İslam Mahkemesi ve bir Türk mahallesi kuruldu

Yıllık haraç arttırıldı

Aynı yıl Yunanistan'a ve Mora'ya sefer düzenlendi

1398 yılında Karaman ülkesi ve Karadeniz beylikleri fethedildi

Bir yıl sonra da Dulgadiroğulları beyliğine son verildi

Yıldırım Bayezid

ayrıca İstanbul Galata'da bulunan Ceneviz Kolonisi ile de savaştı

ANKARA SAVAŞI
Timur

Cengiz İmparatorluğu'nu yeniden kurmak amacıyla faaliyetlere başlamıştı

İran'ı almış

Hindistan'a da seferler düzenlemişti

Azerbaycan ve Bağdat Emirleri korkularından Yıldırım Bayezid'e sığındılar

Timur Emirleri geri istediyse de

Yıldırım Bayezid bunu reddetti ve bu olaydan dolayı Timur ile Yıldırım Bayezid'in araları açıldı

Anadolu'ya giren ve Sivas'ı yağmalayan Timur

seçme askerlerden oluşan ordusu ile birlikte Anadolu'da ilerlemeye devam etti

Osmanlı Ordusu da harekete geçti

İki ordu Ankara'da Çubuk Ovası'nda karşılaştılar

Yapılan Ankara Savaşı'nda Yıldırım'ın kuvvetlerinden olan Kara Tatarlar'ın

Timur tarafına geçmesi Osmanlı Ordusunun dağılmasına neden oldu (20 Temmuz 1402)

Yıldırım Bayezid

Timur'a esir düştü

Bu savaş Osmanlı Devleti'nin 50 yıl kadar duraklamasına neden oldu

Anadolu Türk birliği dağıldı ve Anadolu'daki beylikler tekrar ortaya çıkarak güçlendi

Başsız kalan Osmanlı Devleti'nde karışıklıklar başladı

Osmanlı Devleti'nin dört ayrı bölgesinde

şehzadeler tarafından dört ayrı devlet ilan edildi

Bursa

İznik ve İzmit

Timur tarafından yağmalanıp yakıldı

İzmir işgal edildi

1402'den 1413'e kadar sürecek olan bu iktidar boşluğu ve taht mücadeleleri dönemine Fetret Devri adı verildi

MİMARİ ESERLER Memleketin imarıyla da meşgul olan Yıldırım Bayezid

özellikle Bursa'da İslam mimarisini ebediyen yaşatacak camiler

külliyeler ve medreseler yaptırdı

Timurtaş Paşa adına bir Camii

Mudurnu Yıldırım Camii

Bergama Ulu Camii

Bursa Ulu Camii o dönemde yapılmış önemli mimari eserlerdendi

Yıldırım Bayezid ayrıca 1396 yılında İstanbul'un fethi için bir aşama olan Anadoluhisarı'nı yaptırdı

Yaptırılan Bursa Yıldırım Darüşşifası ve Bursa Yıldırım Sağlık Ocağı Osmanlı İmparatorluğunda sağlık alanında yapılan ilk eserlerdi

Bursa Yıldırım Medresesini de inşa ettiren Yıldırım Bayezid

Bursa'nın ilim adamlarının merkezi olmasını sağladı

"Emir Sultan" adıyla şöhret bulmuş olan Emir Buhari o dönem Bursa'ya gelmiş olan ilim adamlarından birisidir

08-25-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Sultan Yildirim Beyazid Ve Hayati... SULTAN YILDIRIM BAYEZİD 1389 - 1403 Babası: Murad Hüdavendigar Annesi: Gülçiçek Hatun Doğumu: 1360 Ölümü: 8 Mart 1403 Saltanatı: 1389 - 1403 HAYATI Yıldırım Bayezid 1360 yılında Edirne'de doğdu Babası Murad Hüdavendigar annesi Gülçiçek Hatundur Gülçiçek Hatun Rum'dur Yıldırım Bayezid yuvarlak yüzlü beyaz tenli koç burunlu ela gözlü kumral saçlı sık sakallı ve geniş omuzluydu Girdiği savaşlarda gösterdiği cesaretten dolayı ona 'Yıldırım' lakabı takılmıştı Çocukluğunu Bursa Sarayı'nda kardeşleriyle birlikte geçirdi İyi bir eğitim gördü Devrin en büyük alimlerinden dersler aldı Gençliğinde Kütahya sancağında valilik yaptı Sultan Murad Hüdavendigar'ın vasiyeti gereği 1389 yılında padişahlığa getirildi Tahta çıktığında 29 yaşındaydı Sırbistan'ın başında Kosova savaşında ölen Kral Lazar'ın oğlu Stefan Lazaroeviç vardı Barış antlaşması için geldiği Edirne'de kız kardeşi Maria'yı Bayezid'e verdi Bu evlenme sayesinde Osmanlı-Sırp dostluğu kuruldu Yıldırım Bayezid Timur'la yaptığı Ankara Savaşı'nda yenildi ve esir düştü 13 yıl süren saltanatı sonunda esaretinin başlamasından 7 ay 12 gün sonra vefat etti Erkek Çocukları: Musa Çelebi Süleyman Çelebi Mustafa Çelebi İsa Çelebi Mehmed Çelebi Ertuğrul Çelebi Kasım Çelebi Kız Çocukları: Fatma Sultan BEYLİKLERLE MÜCADELE 1389 yılında Bulgaristan ve Bosna'nın fethi gerçekleştirildikten sonra Anadolu'da durumun karıştığını haber alan Yıldırım Bayezid Balkan devletleriyle açık antlaşmalar imzaladı Yıldırım Sultan Murad'ın ölümünü fırsat bilip Osmanlılara karşı güç birliği yapan Anadolu Beyliklerine karşı mücadeleye girişti Karamanoğulları hem Beyşehir'i işgal etmişler hem de Saruhan Menteşe Aydın ve Germiyan Beyliklerini kışkırtmışlardı Yıldırım Bayezid beraberindeki Sırp kuvvetleriyle birlikte Anadolu'ya girdi ve başkaldıran bu beyliklerin topraklarını tek tek ele geçirdi Ayrıca Çandaroğlu İsfendiyar Bey'de Osmanlı hakimiyetini kabul etti İLK İSTANBUL KUŞATMASI Karaman Seferi'nde Yıldırım Bayezid ile birlikte bulunanSırp İmparatoru Yoannes'in oğlu Manuel Bursa'ya geldikten sonra izinsiz bir şekilde İstanbul'a gitti Bu olay üzerine Yıldırım Bayezid bu gidişin gizli bir amacı olduğunu düşünerek daha önceden planlanmış Macaristan seferini iptal etti ve İstanbul'u kuşatma kararı aldı İstanbul karadan ve denizden kuşatıldı (1391) Büyük ve kuvvetli toplar olmadığından kuşatma abluka niteliğinde oldu Macarların Türk topraklarına girmesiyle kuşatma kaldırıldı Bu kuşatma Osmanlılar tarafından yapılan ilk İstanbul kuşatmasıdır Boş durmayan Macarlar kuzeyden Osmanlı topraklarına girmişlerdi Üzerlerine gönderilen Türk Akıncıları Kral Sigismund komutasındaki Macar Ordusunu yendiler (1392) Tuna-Eflak Seferinden dönüldüğünde Selanik ve çevresi de Osmanlı topraklarına katıldı (1394) Yıldırım Bayezid 1395 yılında İstanbul'u ikinci kez kuşattı Fakat Haçlıların harekete geçtiğini haber alınca bu kuşatma da birincisi gibi başarıya ulaşmadan kaldırıldı NİĞBOLU ZAFERİ Osmanlıların Rumeli'deki faaliyetlerinin devam etmesi akıncıların Bosna'ya ve Arnavutluk'a kadar ilerlemeleri Haçlıları telaşa düşürdü Macar Kralı Sigismund Papa'nın da desteğiyle başta Fransız İngiliz ve Alman kuvvetleri olmak üzere bütün Avrupa ülkelerinin katılımıyla oluşan Haçlı Ordusu'nun başına geçti Bu ordu 1396 yılının Mayıs ayında harekete geçti Bu ittifakın amacı beş yıldır kuşatma altında bulunan İstanbul'u kurtarmaktı Haçlılar Tuna kıyısındaki Niğbolu kalesini kuşattılar Kale kumandanı Doğan Bey Yıldırım Bayezid komutasındaki Osmanlı Ordusu yetişinceye kadar kaleyi başarıyla savundu 1396 yılında Niğbolu kalesi önlerinde çok kanlı çarpışmalar oldu Haçlılar tarihe Niğbolu Savaşı olarak geçen bu çatışmada büyük bir bozguna uğradılar Savaş sonunda Haçlıların aldığı yerler Osmanlı Devletine geçti Bulgar Krallığı ortadan kaldırıldı ve Macaristan içlerine doğru akınlar yapıldı Haçlı dünyası yarım yüzyıl Türklerin üzerine yürümeye cesaret edemedi Bu savaştan sonra Yıldırım Bayezid'e Abbasi Halifesi tarafından "Sultan-i iklim-i Rum" yani "Anadolu Sultanı" ünvanı verildi Niğbolu Savaşından sonra İstanbul üçüncü defa kuşatıldı Daha önceden yapımına başlanmış olan Anadoluhisarı bu kuşatma sırasında tamamlandı Güçlü bir deniz kuvveti ve büyük topların olmaması fethi engelliyordu Bu sebeple Yıldırım Bayezid Türk Denizciliğini geliştirmeye çalıştı Yıldırım İstanbul'u kuşatma altında tutarak şehrin teslim olacağını düşünüyordu Ancak Timur tehlikesi ortaya çıkınca Bizans'la bir antlaşma yapıldı ve kuşatma kaldırıldı Bu antlaşmayla İstanbul Sirkeci'de bir cami bir İslam Mahkemesi ve bir Türk mahallesi kuruldu Yıllık haraç arttırıldı Aynı yıl Yunanistan'a ve Mora'ya sefer düzenlendi 1398 yılında Karaman ülkesi ve Karadeniz beylikleri fethedildi Bir yıl sonra da Dulgadiroğulları beyliğine son verildi Yıldırım Bayezid ayrıca İstanbul Galata'da bulunan Ceneviz Kolonisi ile de savaştı ANKARA SAVAŞI Timur Cengiz İmparatorluğu'nu yeniden kurmak amacıyla faaliyetlere başlamıştı İran'ı almış Hindistan'a da seferler düzenlemişti Azerbaycan ve Bağdat Emirleri korkularından Yıldırım Bayezid'e sığındılar Timur Emirleri geri istediyse de Yıldırım Bayezid bunu reddetti ve bu olaydan dolayı Timur ile Yıldırım Bayezid'in araları açıldı Anadolu'ya giren ve Sivas'ı yağmalayan Timur seçme askerlerden oluşan ordusu ile birlikte Anadolu'da ilerlemeye devam etti Osmanlı Ordusu da harekete geçti İki ordu Ankara'da Çubuk Ovası'nda karşılaştılar Yapılan Ankara Savaşı'nda Yıldırım'ın kuvvetlerinden olan Kara Tatarlar'ın Timur tarafına geçmesi Osmanlı Ordusunun dağılmasına neden oldu (20 Temmuz 1402) Yıldırım Bayezid Timur'a esir düştü Bu savaş Osmanlı Devleti'nin 50 yıl kadar duraklamasına neden oldu Anadolu Türk birliği dağıldı ve Anadolu'daki beylikler tekrar ortaya çıkarak güçlendi Başsız kalan Osmanlı Devleti'nde karışıklıklar başladı Osmanlı Devleti'nin dört ayrı bölgesinde şehzadeler tarafından dört ayrı devlet ilan edildi Bursa İznik ve İzmit Timur tarafından yağmalanıp yakıldı İzmir işgal edildi 1402'den 1413'e kadar sürecek olan bu iktidar boşluğu ve taht mücadeleleri dönemine Fetret Devri adı verildi MİMARİ ESERLER Memleketin imarıyla da meşgul olan Yıldırım Bayezid özellikle Bursa'da İslam mimarisini ebediyen yaşatacak camiler külliyeler ve medreseler yaptırdı Timurtaş Paşa adına bir Camii Mudurnu Yıldırım Camii Bergama Ulu Camii Bursa Ulu Camii o dönemde yapılmış önemli mimari eserlerdendi Yıldırım Bayezid ayrıca 1396 yılında İstanbul'un fethi için bir aşama olan Anadoluhisarı'nı yaptırdı Yaptırılan Bursa Yıldırım Darüşşifası ve Bursa Yıldırım Sağlık Ocağı Osmanlı İmparatorluğunda sağlık alanında yapılan ilk eserlerdi Bursa Yıldırım Medresesini de inşa ettiren Yıldırım Bayezid Bursa'nın ilim adamlarının merkezi olmasını sağladı "Emir Sultan" adıyla şöhret bulmuş olan Emir Buhari o dönem Bursa'ya gelmiş olan ilim adamlarından birisidir