Ülkeler Tarihi: Güney Afrika Cumhuriyeti

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-25-2012

On beşinci asır öncesinde Avrupalılar için meçhul olan ülke

1488 de Bartholomeu Dias ın Ümit Burnunu geçmesi ile tanındı

Avrupalılar için yeni bir Hindistan yolu olan Ümit Burnu

stratejik bir önem kazandı

Güney Afrika hakkında tarihi bilgiler bu tarihten sonra başlar

Avrupa ile Hindistan arasında seferler yapan İspanyol

Hollandalı

Portekizli ve İngiliz gemiciler için Güney Afrika sahilleri bir uğrak noktası olmuştur

Hollandalı

Jan Von Riebeek isimli bir doktor

1652 senesinde çalışmakta olduğu Hollanda-Doğu Hindistan Şirketi adına Güney Afrika sahilerindeki şimdiki Cape Town şehrinin bulunduğu Tavola Körfezinde

ticaret gemileri için depo ve levazım istasyonu kurdu

On yedinci yüzyılın ortasında kurulan bu ticari üs aynı yüzyılın sonlarında koloni (sömürge) haline getirildi

Bu ülke topraklarını sömürge yapmak isteyen İngilizler

Fransızların bölgeyi işgal etmelerini engellemek perdesi arkasında

bölgeyi işgal ettiler ve kendi sömürgeleri arasına kattılar

Bu işgal

sözkonusu Avrupa devletleri arasında 1815 senesinde yapılan bir anlaşma ile kabul edildi

Avrupalıların buralarda ilk sömürge kurmaları esnasında yerli halka karşı yapılan ırk ayrımı politikası

1807 de İngilizlerin çıkarttığı kanunla kaldırıldı

Fakat azınlıkta olan Boer adı verilen çiftçiler tarafından ırk ayrımı şiddetle tatbik edildi

Bu kanunun kalkmaması karşısında Boerler

1836 da sömürge topraklarından ayrılarak iç kısımlara doğru göç ettiler ve ırkçılıklarını buralarda sürdürdüler

İngiltere sömürgesinden sırasıyla 1852 ve 1854 senesinde Orange ve Transvaal adı ile iç işlerinde bağımsız yeni iki sömürge kuruldu

İç kesimlere yerleşen Boerlerle İngilizler arasında ilk zamanlar mevcut olan ılımlılık

gün geçtikçe soğuk harbe ve nihayet iki Boer Devletinin İngiltere ye savaş ilanı ile sıcak harbe dönüştü

Sömürgeci İngiltere ile ırkçı Boerler arasındaki kanlı savaşlar

1902 senesinde İngilizlerin kesin galibiyeti ile nihayet buldu

İngiltere buraları iç işlerinde bağımsız birer sömürge olarak ilan ve savaş tazminatı ödemeğe mahkum etti

İki İngiliz sömürgesine (Orange ve Transvaal) iki de Boer devleti katılınca (bunlar iç işlerinde bağımsız)

Güney Afrika dört devletten müteşekkil bir federasyon oldu

Birinci Dünya Savaşından sonra her geçen gün ağırlık kazanan ırkçılık

1924 te başa geçen General Herzog un zamanında çıkarılan kanunlarla meşru hale getirildi

General Herzog 1934 senesinde çıkarttığı kanunlarla zencilerin yurttaşlık ve siyasi haklarını ellerinden aldı

İkinci Dünya Savaşından sonra bu ırkçı politika şiddetini artırarak devam etmiştir

1948 de Dr

Molan ın iktidara gelmesi ile mevcut ırkçı politika had safhaya vardı

Çeşitli dünya ülkelerinden yapılan baskılara rağmen

Güney Afrika Cumhuriyeti iktidarları

ırkçı politikadan vazgeçmediler

Ülke bu politikalarını terk etmemek pahasına Milletlerarası bazı teşkilatlardan ayrıldı

1961 de ayrıldığı Commonwealth İngiliz Milletler Topluluğu teşkilatı da bunlardandır

1968 de öğrencilerin düzenledikleri ırk ayırımına karşı gösterileri din yetkililerince de desteklendi

Bunun üzerine hükumet

askerleri en yeni silahlarla donattı

Güvenlik kuvvetlerini ve istihbarat teşkilatını kuvvetlendirdi

Böylece Afrika daki diğer devletlere karşı da üstünlük sağladı

1969 da Birleşmiş Milletlerin Namibya dan çekilmesi isteğini reddetti

Namibya

Güney Afrika Cumhuriyetinin fiilen bir eyaleti oldu

Irk ayrımını burada da uyguladı

Dünya devletleri arasında yalnız kalan Güney Afrika Cumhuriyeti

1970 ten sonra Afrika Devletleri arasında taraftar kazanmak için bazıları ile ilişkiler kurmaya çalıştı

1976 daki zenci hareketlerinde yüzlerce zenci öldürüldü

Devam eden baskı ve öldürmeler üzerine

BM Güvenlik Konseyi

Güney Afrika Cumhuriyetine silah satışını yasakladı (1977)

Milletlerarası ilişkileri hemen hemen kopma noktasına gelen yönetim

sert ırkçı yönetiminden tavizler vermeye başladı

Zencilere sendika kurma hakkı tanındı (1979)

1982 de Namibya nın sömürgelikten kurtulmak için başlattığı hareket

ülkeyi yeniden karıştırdı

Sorgusuz

yargısız öldürmeler başladı

Yeni anayasa yapılarak başkanlık sistemine geçildi

Buna rağmen ülkedeki çatışmalar durmadı

Cumhurbaşkanı P

W

Botha

ülkesini milletlerarası yalnızlıktan kurtarmak için çeşitli ülkeleri ziyaret etti ve bunda başarı sağladı

Zenci çoğunluğun sesi

baskı ve zulümle susturuldu

Komşu devletlere saldırılar başladı

Cumhurbaşkanı Botha

lideri bulunduğu Ulusal Parti içinde meydana gelen muhalefetin de tesiriyle 1989 Ağustosunda istifa etmek mecburiyetinde kaldı

Yerine Frederik W de Klerk geçti

Eylül 1989 seçimlerinde seçme hakkı bulunmayan zenciler ülke çapında büyük grev yaptılar

Zencilere karşı yumuşama politikası uygulayan Cumhurbaşkanı de Klerk Şubat 1990 da meclisi açarken yaptığı konuşmada Afrika Milli Konseyi

Afrika Komünist Partisi ve 33 muhalefet örgütü hakkında bulunan yasağın kaldırıldığını açıkladı

Ayrıca 1962 den beri hapiste bulunan zenci lider Nelson Mandela serbest bırakıldı

Afrika Milli Konseyi 1991 senesi İktidarın halka devredilmesi için doplu eylem yılı ilan etti

Aynı sene yapılan Afrika Milli Konseyi toplantısında Nelson Mandela başkanlığa seçildi

Irk ayrımı politikasındaki bu yumuşama sebepiyle birçok ülke Güney Afrika ya uyguladığı ekonomik müeyyideleri kaldırdı

Komşularıyla arasındaki gerginlik de yumuşadı

Zenciler arasındaki şiddet olayları zaman zaman önemli boyutlara ulaşmaktadır

ALıntı

08-25-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Ülkeler Tarihi: Güney Afrika Cumhuriyeti On beşinci asır öncesinde Avrupalılar için meçhul olan ülke 1488 de Bartholomeu Dias ın Ümit Burnunu geçmesi ile tanındı Avrupalılar için yeni bir Hindistan yolu olan Ümit Burnu stratejik bir önem kazandı Güney Afrika hakkında tarihi bilgiler bu tarihten sonra başlar Avrupa ile Hindistan arasında seferler yapan İspanyol Hollandalı Portekizli ve İngiliz gemiciler için Güney Afrika sahilleri bir uğrak noktası olmuştur Hollandalı Jan Von Riebeek isimli bir doktor 1652 senesinde çalışmakta olduğu Hollanda-Doğu Hindistan Şirketi adına Güney Afrika sahilerindeki şimdiki Cape Town şehrinin bulunduğu Tavola Körfezinde ticaret gemileri için depo ve levazım istasyonu kurdu On yedinci yüzyılın ortasında kurulan bu ticari üs aynı yüzyılın sonlarında koloni (sömürge) haline getirildi Bu ülke topraklarını sömürge yapmak isteyen İngilizler Fransızların bölgeyi işgal etmelerini engellemek perdesi arkasında bölgeyi işgal ettiler ve kendi sömürgeleri arasına kattılar Bu işgal sözkonusu Avrupa devletleri arasında 1815 senesinde yapılan bir anlaşma ile kabul edildi Avrupalıların buralarda ilk sömürge kurmaları esnasında yerli halka karşı yapılan ırk ayrımı politikası 1807 de İngilizlerin çıkarttığı kanunla kaldırıldı Fakat azınlıkta olan Boer adı verilen çiftçiler tarafından ırk ayrımı şiddetle tatbik edildi Bu kanunun kalkmaması karşısında Boerler 1836 da sömürge topraklarından ayrılarak iç kısımlara doğru göç ettiler ve ırkçılıklarını buralarda sürdürdüler İngiltere sömürgesinden sırasıyla 1852 ve 1854 senesinde Orange ve Transvaal adı ile iç işlerinde bağımsız yeni iki sömürge kuruldu İç kesimlere yerleşen Boerlerle İngilizler arasında ilk zamanlar mevcut olan ılımlılık gün geçtikçe soğuk harbe ve nihayet iki Boer Devletinin İngiltere ye savaş ilanı ile sıcak harbe dönüştü Sömürgeci İngiltere ile ırkçı Boerler arasındaki kanlı savaşlar 1902 senesinde İngilizlerin kesin galibiyeti ile nihayet buldu İngiltere buraları iç işlerinde bağımsız birer sömürge olarak ilan ve savaş tazminatı ödemeğe mahkum etti İki İngiliz sömürgesine (Orange ve Transvaal) iki de Boer devleti katılınca (bunlar iç işlerinde bağımsız) Güney Afrika dört devletten müteşekkil bir federasyon oldu Birinci Dünya Savaşından sonra her geçen gün ağırlık kazanan ırkçılık 1924 te başa geçen General Herzog un zamanında çıkarılan kanunlarla meşru hale getirildi General Herzog 1934 senesinde çıkarttığı kanunlarla zencilerin yurttaşlık ve siyasi haklarını ellerinden aldı İkinci Dünya Savaşından sonra bu ırkçı politika şiddetini artırarak devam etmiştir 1948 de Dr Molan ın iktidara gelmesi ile mevcut ırkçı politika had safhaya vardı Çeşitli dünya ülkelerinden yapılan baskılara rağmen Güney Afrika Cumhuriyeti iktidarları ırkçı politikadan vazgeçmediler Ülke bu politikalarını terk etmemek pahasına Milletlerarası bazı teşkilatlardan ayrıldı 1961 de ayrıldığı Commonwealth İngiliz Milletler Topluluğu teşkilatı da bunlardandır 1968 de öğrencilerin düzenledikleri ırk ayırımına karşı gösterileri din yetkililerince de desteklendi Bunun üzerine hükumet askerleri en yeni silahlarla donattı Güvenlik kuvvetlerini ve istihbarat teşkilatını kuvvetlendirdi Böylece Afrika daki diğer devletlere karşı da üstünlük sağladı 1969 da Birleşmiş Milletlerin Namibya dan çekilmesi isteğini reddetti Namibya Güney Afrika Cumhuriyetinin fiilen bir eyaleti oldu Irk ayrımını burada da uyguladı Dünya devletleri arasında yalnız kalan Güney Afrika Cumhuriyeti 1970 ten sonra Afrika Devletleri arasında taraftar kazanmak için bazıları ile ilişkiler kurmaya çalıştı 1976 daki zenci hareketlerinde yüzlerce zenci öldürüldü Devam eden baskı ve öldürmeler üzerine BM Güvenlik Konseyi Güney Afrika Cumhuriyetine silah satışını yasakladı (1977) Milletlerarası ilişkileri hemen hemen kopma noktasına gelen yönetim sert ırkçı yönetiminden tavizler vermeye başladı Zencilere sendika kurma hakkı tanındı (1979) 1982 de Namibya nın sömürgelikten kurtulmak için başlattığı hareket ülkeyi yeniden karıştırdı Sorgusuz yargısız öldürmeler başladı Yeni anayasa yapılarak başkanlık sistemine geçildi Buna rağmen ülkedeki çatışmalar durmadı Cumhurbaşkanı PW Botha ülkesini milletlerarası yalnızlıktan kurtarmak için çeşitli ülkeleri ziyaret etti ve bunda başarı sağladı Zenci çoğunluğun sesi baskı ve zulümle susturuldu Komşu devletlere saldırılar başladı Cumhurbaşkanı Botha lideri bulunduğu Ulusal Parti içinde meydana gelen muhalefetin de tesiriyle 1989 Ağustosunda istifa etmek mecburiyetinde kaldı Yerine Frederik W de Klerk geçti Eylül 1989 seçimlerinde seçme hakkı bulunmayan zenciler ülke çapında büyük grev yaptılar Zencilere karşı yumuşama politikası uygulayan Cumhurbaşkanı de Klerk Şubat 1990 da meclisi açarken yaptığı konuşmada Afrika Milli Konseyi Afrika Komünist Partisi ve 33 muhalefet örgütü hakkında bulunan yasağın kaldırıldığını açıkladı Ayrıca 1962 den beri hapiste bulunan zenci lider Nelson Mandela serbest bırakıldı Afrika Milli Konseyi 1991 senesi İktidarın halka devredilmesi için doplu eylem yılı ilan etti Aynı sene yapılan Afrika Milli Konseyi toplantısında Nelson Mandela başkanlığa seçildi Irk ayrımı politikasındaki bu yumuşama sebepiyle birçok ülke Güney Afrika ya uyguladığı ekonomik müeyyideleri kaldırdı Komşularıyla arasındaki gerginlik de yumuşadı Zenciler arasındaki şiddet olayları zaman zaman önemli boyutlara ulaşmaktadır ALıntı