Konu
:
Londra Konferansları Ve Antlaşmaları Nelerdir? Sonuçları Nelerdir?
Yalnız Mesajı Göster
Londra Konferansları Ve Antlaşmaları Nelerdir? Sonuçları Nelerdir?
08-25-2012
#
1
Prof. Dr. Sinsi
Londra Konferansları Ve Antlaşmaları Nelerdir? Sonuçları Nelerdir?
Londra Konferansları ve Antlaşmaları Nelerdir?
Londra Konferansları ve Antlaşmaları
Osmanlı Devletinin son yüz senelik döneminde Londra’da değişik tarihlerde yapı> konferans ve antlaşmalar
Osmanlı Devleti
bunlardan bir kısmına katılmadığı halde
dolaylı olarak kendisini ilgilendirmiştir
İngiltere
uzun vadeli siyasî faaliyetleri neticesinde
dünyanın çeşitli bölgelerinde pek çok sömürgeler kurmuştur
Böylece 19
asrın başlarından itibaren dünya siyasetinde önemli derecede söz sahibi olmaya başladı
Bu bakımdan
19 ile 20
yüzyıllarda yapı> birçok konferans ve antlaşmalar Londra’da yapıldı
Londra Antlaşması (6 Temmuz 1827): Mora’daki Yunan ayaklanmasını desteklemek
Yunanistan’da bağımsız bir idare kurulmasını sağlamak gayesiyle İngiltere
Fransa ve Rusya arasında imzalanan antlaşma
1827’de batılı devletlerin tahriki ile
Yunanlılar
Mora’da büyük bir isyan başlattılar
Osmanlı Devleti
isyanı bastırmak için Mısır Valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa’dan yardım istedi
Yardım gerçekleşip isyan tamamen bastırılmak üzere idi
Bu durum
Mehmed Ali Paşanın Akdeniz’de güçlenmesi ile neticelenecekti
İngiltere
kendi aleyhine böyle bir durumun gelişmesini engellemek için derhal harekete geçti
“Mısır kuvvetleri zulmediyor
buna son vereceğiz” diyerek
Petersburg’da Çar hükümeti ile 1826’da bir görüşme yaptı
Bu görüşme sonunda bir protokol imzalandı
Bu protokol
Yunanistan’ın Osmanlı’dan koparılması ve bağımsız bir Yunan Devleti kurulması için ilk adımdı
Aldıkları karara göre
Yunanistan
Osmanlı Devletine sadece vergi ile bağlı yeni bir devlet olacaktı
Türkler ise Yunanistan’dan tamamen çıkartılacaktı
İngiltere ve Rusya
bu protokolü Avusturya
Fransa ve Prusya’ya bildirdi
Avusturya ve Prusya karşı çıktılar ise de
Fransa kabul etti
Bundan sonra Londra’da İngiltere
Rusya ve Fransa arasında görüşmeler başladı
Varı> antlaşma neticesinde (6 Temmuz 1827) Osmanlı Devleti
Petersburg protokolünü benimseyip
müstakil bir Yunan Devletinin kurulmasını kabul ee
Mora’da isyan çıkaran asiler ile Osmanlı Devleti arasında bir anlaşma yapılacak
kabul etmediği takdirde
protokolü imzalayan müttefik devletler
isyancılara yardım edecekler ve isteklerini kabul ettirmek için Osmanlı Devletine baskı yapacaklardı
Bu isteklerini bir nota ile Osmanlı Devletine bildirdiler
Bu hareket
Osmanlı Devletinin iç işlerine bir müdahale olduğundan reddedildi ise de
iş
Osmanlı-Mısır donanmasının yakıldığı Navarin Baskını (20 Ekim 1827) ile neticelendi
Fransızlar
Mora’yı işgal ettiler
Bir taraftan da Osmanlı-Rus Harbi çıktı ve Osmanlı Devletinin aleyhine neticelendi
Londra Antlaşması (3 Şubat 1830): Yeni kurulan Yunan Devletinin sınırlarını tespit etmek üzere İngiltere
Rusya ve Fransa arasında varı> antlaşma
Osmanlı donanmasının Navarin’de yakılması
ordularının 1828-29 Rus Savaşında mağlubiyete uğraması ve nihayet Mehmed Ali Paşa İsyanı ile karşı karşıya kalması neticesinde
Yunanistan’a bağımsızlık yolu açılmış oldu
Yunanistan’ın tam bağımsız bir duruma gelmesi
bilhassa İngiltere için büyük çıkar sağlayacaktı
Bu sebeple İngiltere
Avrupa devletlerine
Yunanistan’ın bağımsızlığı teklifini yaptı
Bunun üzerine
3 Şubat 1830’da Londra’da toplanan delegeler
yaptıkları antlaşmalar neticesinde Yunanistan’a tam bağımsızlık tanıdılar
Bu durumu Osmanlı Devletine de bildirdiler
Osmanlı Devleti
o zamanki şartlarda bunu kabul etmek durumunda kaldı
Londra Antlaşması (15 Temmuz 1840): Mısır meselesine bir çözüm getirmek üzere İngiltere
Rusya
Avusturya ve Prusya devletleri arasında
Londra’da yapı> antlaşma
Bu antlaşma
o sırada Osmanlı Devletine baş kaldıran Mısır Valisi Mehmed Ali Paşayı
barışa zorlamak maksadı ile yapılmıştı ve daha çok bu devletlerin çıkarlarını ilgilendiriyordu
Antlaşmaya göre Mısır
babadan oğula geçmek üzere
Güney Suriye ve Akka da kayd-ı hayat şartıyla Mehmed Ali Paşaya bırakılıyor ve işgal ettiği diğer yerlerden çıkması isteniyordu
Şâyet on gün içerisinde antlaşma şartlarını yerine getirmezse
Mısır zorla elinden alınacaktı
Mehmed Ali Paşa
Fransa’nın desteğine güvenerek bu teklifi reddetti
Hattâ İstanbul üzerine hüçûm edeceğini bildirdi
Bunun üzerine Osmanlı ve müttefikleri harekete geçti
Mehmed Ali Paşa
savunmada kalmayı tercih etti
Oğlu İbrâhim Paşa
Suriye sınırı ile Suriye kıyılarını savunmak için ordusunu dağınık tutmak zorunda kaldı
Bu arada Lübnan halkı
Mehmed Ali Paşaya karşı ayaklandı
11 Ağustos 1840’ta İzzet Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı
İngiliz ve Avusturya Harp gemilerinden meydana gelen filo
Beyrut önlerinde Mısır gemilerini yakıp Beyrut’u topa tuttu
Bir ay sonra Beyrut
Sayda ve Sur şehirleri
müttefiklere teslim oldu
Kasım’da da Akka kurtarıldı
Mısır ordusu için önemli bir üs olan Akka alınınca
Mısır ordusu Suriye’yi tamamen boşaltmak zorunda kaldı
Mehmed Ali Paşa
Fransa’ya güvenmenin boş olduğunu anladı
Direnmekten vazgeçti
25 Kasım 1840’ta Amiral Nopier komutasında bir İngiliz donanması
İskenderiye önlerine geldi
Mehmed Ali Paşaya
antlaşma teklif etti
Suriye’yi istemekten vazgeçmesi ve Osmanlı donanmasını geri vermesi hâlinde
babadan evlâda geçmek şartıyla
Mısır kendisine bırakılacaktı
Bu teklif kabul edilmediği takdirde
İskenderiye bombardıman edilecekti
Mehmed Ali Paşa
Suriye’yi zaten kaybetmişti
Ordusunun komutanı
oğlu İbrahim Paşadan hiç haber alamıyordu
Fransa’nın yardımından da ümidi kesilmişti
Bu sebeplerle İngiliz amiralinin tekliflerini kabul ederek
antlaşma yaptı
Osmanlı Devleti
bu antlaşmadan memnun olmadı
Harbe devam edip Mehmed Ali Paşanın yerine başka bir valinin tayinini istiyordu
İngiltere’nin ısrarı üzerine kabul etti
Neticede
yedi seneden beri süren Osmanlı-Mısır anlaşmazlığı tamamen halledildi
Mehmed Ali Paşa
Suriye’yi kaybetti
Fakat
Mısır’ı da evlâtlarına intikal etmek üzere kazandı (Bkz
Hidivlik)
Londra Konferansı (17 Ocak 1871): Osmanlı Devleti
Rusya
İngiltere
Almanya
İtalya
Avusturya
Fransa arasında imzalanan ve Karadeniz’in tarafsızlığına son veren konferans
Osmanlı Devleti
bu konferansta
Londra’daki elçisi Musurus Paşa tarafından temsil edildi
Uzun süren tartışmalardan sonra
delegeler görüş birliğine vardılar ve 30 Mart 1856’da yapı> Paris Antlaşması’nın sınırlayıcı hükümlerini değiştirdiler
Buna göre Osmanlı Devleti
Çanakkale ve İstanbul boğazlarını barış zamanında dost ve müttefik devletlerin harp gemilerine açmak hususunda serbest bırakıldı
Karadeniz
eskiden olduğu gibi
bütün devletlerin ticaret gemilerine açık hâle getirildi
İlave edilen bir madde ile
Londra Konferansına katı> devletler
30 Mart 1856 senesinde yapı> Paris Antlaşmasının bu yeni antlaşma ile kaldırılmamış olan hükümlerini ve ilave edilen maddelerini tasdik ve teyid ettiler
Bu antlaşma neticesinde
Rusya
1856’daki Paris Antlaşması ile Karadeniz’deki hükümranlık haklarını sınırlayan hükümlerden kurtuldu
Rusya
bu başarısını
Kırım Harbi’nin bir intikamı gibi değerlendirdi
Çünkü Kırım Harbinin neticesinde kabul etmek zorunda kaldığı şartları
diplomatik ve politik yollarla kaldırmış oldu
Osmanlı Devleti ise
Rusya’nın antlaşmadaki isteklerini
Boğazlar için de yapacağı endişesinden kurtulduğu için memnundu
Çünkü 1856 Paris Antlaşmasına göre Osmanlı Devleti
Boğazları
dost ve müttefik devletlerin harp gemilerine barış zamanında açabilecekti
Bu husus
Rusya’nın müdahalesi dışında kaldı
Londra Konferansı ve Antlaşması (1912-1913): Balkanlarda ortaya çıkan bunalımı halletmek ve mevcut barışı korumak için
17 Aralık 1912’de Londra’da
devletler arası
büyükelçiler konferansı yapıldı
Bu konferansta iki mesele üzerinde duruldu
Biri Osmanlı Devleti ile Balkan devletleri arasındaki sınırı ve barış esaslarını tespit etmek
ikincisi ise Osmanlı Devletinden alınan toprakların Balkan devletleri arasında paylaşılmasından doğan ve bu sebeple büyük devletleri karşı karşıya getiren anlaşmazlığı halletmekti
Konferansta yapı> görüşmeler sırasında Yunanistan
Ege adalarından; Karadağ İşkodra’dan; Bulgaristan da Edirne’den çekilmek istemiyordu
Osmanlı Devleti ise
Edirne’yi bırakmamakta kararlı idi
Rusya ile Avusturya arasındaki gerginlik de giderilemiyordu
Ayrıca Rusya
Kafkasya’ya asker yığmaya ve Anadolu’yu tehdit etmeye başladı
Almanya
buna mâni oldu
Bu hâdiseler sebebiyle konferans uzun sürdü ve neticesiz kaldı
Bunun üzerine Balkan Savaşı’nın yeniden başlamaması için
büyük devletler
17 Ocak 1913’te Osmanlı Devletine ortak bir nota verdi
Bu notada
Edirne’nin Balkan devletlerine terkini ve Ege adaları hakkında verilecek kararın kendilerine bırakılmasını istediler
Aksi takdirde çıkacak savaşta
Osmanlı Devletinin güç duruma düşeceğini bildirdiler
Büyük devletler
böylece
Balkan Savaşı başlamadan hemen önce
bu savaş sonrasında Edirne ve Ege adaları bölgesinde durumun değişmeyeceği garantisini bir tarafa bırakarak
Balkan devletlerini desteklediklerini ve sınır değişikliğini kabul ettiklerini açıklamış oldular
Bu sırada Osmanlı Devletinde yeni hâdiseler vuku buldu
Yenilgi ve gelişen siyasî hâdiseler
Kâmil Paşa hükümetini yıpratmıştı
Bu durumdan istifade eden İttihat ve Terakki Fırkası
23 Ocak 1913’te Bâbıâlî’ye baskın yaparak iktidarı ele geçirdi
Mahmud Şevket Paşa’nın başkanlığı altında yeni bir hükümet kuruldu
Hükümet
büyük devletlerin verdiği notayı reddetti
Bunun üzerine 3 Şubat 1913’te
Osmanlı Devleti ile Balkan devletleri arasında savaş başladı
Fakat İttihat ve Teraki hükümeti
bu savaşta başarı sağlayamadığı gibi
düşmana karşı kendi savunmasını yapan İşkodra
Karadağlıların eline geçti
Yanya
Yunanistan; Edirne de Bulgaristan tarafından işgal edildi
Osmanlı Devleti
bu durum karşısında
büyük devletlerle yeniden barış görüşmelerine başlanmasını istedi
Bu istek üzerine
30 Mayıs 1913’de Londra Barış Antlaşması imzalandı
Bu antlaşma neticesinde Osmanlı Devleti
Midye-Enez hattının batısında kalan bütün topraklarını Balkan devletlerine bırakmak durumunda kaldı
Bu topraklar
Balkan devletleri arasında paylaşıldı
Ege adaları hakkındaki karar
büyük devletlere bırakıldı
Bulgaristan ise
Ege adalarına açılmakla büyük devlet hâline geliyordu
Yunanistan da
Selânik şehrini alarak sınırlarını genişletti
Ege Denizine yerleşmek için
önemli derecede imkânlar kazandı
Diğer taraftan Sırbistan da genişlemeye başladı
30 Mayıs 1913’te yapı> Londra Antlaşmasının bütün bu neticeleri
Balkan devletlerini memnun etmedi
Bölgede yeni hâdiselere sebep oldu
(Bkz
Balkan Savaşları)
Prof. Dr. Sinsi
Kullanıcının Profilini Göster
Prof. Dr. Sinsi Kullanıcısının Web Sitesi
Prof. Dr. Sinsi tarafından gönderilmiş daha fazla mesaj bul