Prut Antlaşması Nedir? Sonuçları Nelerdir?

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-25-2012

Prut Antlaşması Nedir?

1711 Prut Harbi sonrasında imzalanan Osmanlı-Rus Antlaşması

Osmanlı sultanlarından Üçüncü Ahmed Han (1703-1730) zamanında

22 Temmuz 1711 tarihinde Rusya ile imzalandı

Lehistan meselesi dolayısıyla Rus Çarı Petro ile İsveç Kralı Demirbaş Şarl’ın arası açılmış; Osmanlılar

Demirbaş Şarl’ın Lehistan kralı ilan ettiği Stanislav Lehcinski’yi tanımışlardı

Çar Petro ile Kral Şarl arasında Ukrayna’da yapı> savaşı

İsveçliler kaybettiler (1709)

Demirbaş Şarl

Ukrayna Hatmanı Mazepa ile birlikte

Osmanlı topraklarına sığındı

Çar’ın iade isteği

Bâbıâlî tarafından reddedildi

Deli Petro’nun savaşla tehdit etmesi üzerine

Rusya’ya savaş ilan edildi (20 Kasım 1711)

Hıristiyan tebaayı ayaklandırarak başarı sağlayacağını zanneden Çar

Boğdan’a girip

Prut boyunca Tuna kıyılarına inmekte iken

ummadığı bir zamanda Türk ordusu tarafından kuşatıldı

Türk askeri

kesin bir üstünlüğe sahipti

Ruslar

sulh teklifinde bulundular

Azak’ın ve Lehistan’ın Rus nüfuzundan kurtulması kabul edilince

Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa

kâhyası Antalyalı Ömer Ağa ve mektupçusu Ömer Efendinin tesirleri altında kalarak

sulh teklifini kabul edip

Çar’ı serbest bıraktı

Kırım hanı Devlet Giray Han ile Demirbaş Şarl muhalefet ettiler

Prut Irmağı kıyısında

Serdâr-ı ekrem (Başkumandan) Baltacı Mehmed Paşanın çadırında

Osmanlı devlet adamları ile Rus Başbakanı Baron Şafirov arasında kararlaştırı> Prut
Antlaşması ile:
1

Azak Kalesi ve bütün çevresini Ruslar geri vereceklerdi

2

Aşağı Özi boyundaki Rus kaleleri yıkılacaktı

3

Lehistan’a girmiş bulunan Rus kuvvetleri geri çekilecekti

4

Barabaş

Potkalı ve Kırım Hanlığı’na tâbi Kazaklara

Ruslar müdahale etmeyecekti

5

Osmanlı Sultanına sığınan mülteci İsveç kralı Demirbaş Şarl

maiyetiyle birlikte

ülkesine serbestçe gidecekti

6

Osmanlı ülkesine gelip giden Rus tüccarlarından başka

Türkiye’de Rus elçisi bulunmayacaktı

7

Harp öncesi ve sonrasındaki Müslüman esirler

Osmanlı hükümetine iade edilecekti

8

İki taraf da harbe teşvikçilik yapmayacaktı

9

Ruslar

eskiden olduğu gibi

Kırım Hanına yine vergi vereceklerdi

Antlaşmadaki şartların yerine getirilmesi için

Baron Şafirov

Osmanlılarda kalacaktı

Baltacı Mehmed Paşanın iyi niyetinin

Ruslar tarafından suiistimal edilerek

antlaşma şartlarının uygulanmaması ve Devlet Giray Hanla Demirbaş Şarl’ın sadrazam aleyhinde propagandaları

hoşnutsuzluğu büyüttü

Mehmed Paşa

sadaretten azledildi (20 Kasım 1711)

Antlaşmanın uygulanması için

Rusya’ya savaş ilan edilince

Azak Kalesi teslim edilip

kaleler yıkıldı

Demirbaş Şarl’ın dönmesi yine gerçekleşmeyince

ikinci defa sefer ilan edildi

1713 Haziranında yapı> Edirne Antlaşması ile Demirbaş Şarl memleketine dönebildi

Bu neticeyle

Prut Muahedesi

Deli Petro’nun Karadeniz ve Balkanlara inme hayallerine darbe vurmuş oldu

08-25-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Prut Antlaşması Nedir? Sonuçları Nelerdir? Prut Antlaşması Nedir? 1711 Prut Harbi sonrasında imzalanan Osmanlı-Rus Antlaşması Osmanlı sultanlarından Üçüncü Ahmed Han (1703-1730) zamanında 22 Temmuz 1711 tarihinde Rusya ile imzalandı Lehistan meselesi dolayısıyla Rus Çarı Petro ile İsveç Kralı Demirbaş Şarl’ın arası açılmış; Osmanlılar Demirbaş Şarl’ın Lehistan kralı ilan ettiği Stanislav Lehcinski’yi tanımışlardı Çar Petro ile Kral Şarl arasında Ukrayna’da yapı> savaşı İsveçliler kaybettiler (1709) Demirbaş Şarl Ukrayna Hatmanı Mazepa ile birlikte Osmanlı topraklarına sığındı Çar’ın iade isteği Bâbıâlî tarafından reddedildi Deli Petro’nun savaşla tehdit etmesi üzerine Rusya’ya savaş ilan edildi (20 Kasım 1711) Hıristiyan tebaayı ayaklandırarak başarı sağlayacağını zanneden Çar Boğdan’a girip Prut boyunca Tuna kıyılarına inmekte iken ummadığı bir zamanda Türk ordusu tarafından kuşatıldı Türk askeri kesin bir üstünlüğe sahipti Ruslar sulh teklifinde bulundular Azak’ın ve Lehistan’ın Rus nüfuzundan kurtulması kabul edilince Sadrazam Baltacı Mehmed Paşa kâhyası Antalyalı Ömer Ağa ve mektupçusu Ömer Efendinin tesirleri altında kalarak sulh teklifini kabul edip Çar’ı serbest bıraktı Kırım hanı Devlet Giray Han ile Demirbaş Şarl muhalefet ettiler Prut Irmağı kıyısında Serdâr-ı ekrem (Başkumandan) Baltacı Mehmed Paşanın çadırında Osmanlı devlet adamları ile Rus Başbakanı Baron Şafirov arasında kararlaştırı> Prut Antlaşması ile: 1 Azak Kalesi ve bütün çevresini Ruslar geri vereceklerdi 2 Aşağı Özi boyundaki Rus kaleleri yıkılacaktı 3 Lehistan’a girmiş bulunan Rus kuvvetleri geri çekilecekti 4 Barabaş Potkalı ve Kırım Hanlığı’na tâbi Kazaklara Ruslar müdahale etmeyecekti 5 Osmanlı Sultanına sığınan mülteci İsveç kralı Demirbaş Şarl maiyetiyle birlikte ülkesine serbestçe gidecekti 6 Osmanlı ülkesine gelip giden Rus tüccarlarından başka Türkiye’de Rus elçisi bulunmayacaktı 7 Harp öncesi ve sonrasındaki Müslüman esirler Osmanlı hükümetine iade edilecekti 8 İki taraf da harbe teşvikçilik yapmayacaktı 9 Ruslar eskiden olduğu gibi Kırım Hanına yine vergi vereceklerdi Antlaşmadaki şartların yerine getirilmesi için Baron Şafirov Osmanlılarda kalacaktı Baltacı Mehmed Paşanın iyi niyetinin Ruslar tarafından suiistimal edilerek antlaşma şartlarının uygulanmaması ve Devlet Giray Hanla Demirbaş Şarl’ın sadrazam aleyhinde propagandaları hoşnutsuzluğu büyüttü Mehmed Paşa sadaretten azledildi (20 Kasım 1711) Antlaşmanın uygulanması için Rusya’ya savaş ilan edilince Azak Kalesi teslim edilip kaleler yıkıldı Demirbaş Şarl’ın dönmesi yine gerçekleşmeyince ikinci defa sefer ilan edildi 1713 Haziranında yapı> Edirne Antlaşması ile Demirbaş Şarl memleketine dönebildi Bu neticeyle Prut Muahedesi Deli Petro’nun Karadeniz ve Balkanlara inme hayallerine darbe vurmuş oldu