Edebiyatın Tanımı - Edebiyat Nedir ?

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-25-2012

Okuyanlara estetik (sanatsal) bir doyum sağlamak amacıyla yazılmış

ya da böyle bir amacı olmasa bile biçimsel ve içeriksel özellikleriyle bu düzeye ulaşabilen bütün yazılı eserlere edebiyat denir

Edebiyat bir anlatım biçimidir

Düşünce ve duyguları güzel ve etkili bir biçimde anlatma sanatı olarak da tanımlanabilir

Herhangi bir metnin edebiyat eseri sayılabilmesi için sanatsal değerler taşıması gerekir

Edebiyatın ne olduğunu anlayabilmek için onun

dilden

konuşma ve düzyazı dilinden farklı olan yanlarını ortaya koymak gereklidir

Konuşma ve düzyazı dilinde

dil bir araç

sözcükleri kullanmakla girişilmiş

belli bir amaca dönük eylemdir

Doğruyu araştırma

ortaya koyma

başkalarına iletme aracıdır

Konuşma ve yazı dilinde sözcükler görevini yaptıktan sonra işe yaramaz hale gelir

Önemli olan meydana getireceği sonuçlardır

Sonuç yani amaç

onu okuyan

ya da dinleyendeki değişimdir

Düşüncemizi dile getiren sözcükleri nasıl biçimlendirdiğimizi unuturuz

Onlar aracılığı ile düşüncemizi ilettiğimiz kişi de onların nasıl biçimlendirildiğine dikkat etmez

Unutur

Dil

bizi doğrudan doğruya öteki insanlarla yada eşya ve düşüncelerle karşı karşıya getirir

Konuşma ve yazı dilinde sözcükler saydamdır

Uçarıdır

Aradan kaybolur gider

Oysa şiir ve edebiyatta bunların tam tersi oluşmaktadır

Şiir ve edebiyatta dil bir araç değil

biraz amaçtır

Şiir ve edebiyatta dil

sözcükler

cümleler ve biçimler nesnel (objektif) hale gelirler

şeyleşirler

İnsanla öteki insanların

eşyanın ve düşüncelerin arasına girip saydamlaşmaz şiir

Uçarı hale gelmez konuşma ve düzyazı da olduğu gibi

Tam tersine

karşımıza çıkar

Resim gibi

heykel

müzik

yapı gibi (eşya) değeri kazanır

Şair cümle kurmaz

bir nesne meydana getirir

Sözcüklerle

güzel

unutulmaz biçimler yaratır

Sözcüklerin bir araya özel biçimler altında getirilişinde derin eğilimler dürtüsü vardır

Şair

dilde olduğu gibi sözcüklerden yararlanmaz

Onlara yararlı olur

Renk

ses

hacim gibi onları şeyleştirir

kırar

bozar ve yeniden birleştirerek bir şiir dünyası kurar

Sözlerin ve sözcüklerin nesnelleştirilerek özel işaretler

deyişler

tılsımlı biçimler haline getirilmesi

bunların sihir ve büyü alanında kullanılması

unutulmayan

ezberlenen özel biçimlerle tekrar edilmesi

şiirin doğuşunu hazırlayan en eski etkenlerdir

Bu yönden denilebilir ki

yazı şöyle dursun

tam konuşma dilinin bile gerçekleşmediği

insanın ve insanlığını en eski tarihinde şiir ve şiir dili vardır

Demek ki

edebiyat

dilden önce idi

Bununla beraber gerçek şiir ve edebiyat yazının bulunup kullanılmasından sonra gelişmiştir

Sanat dışı konularda (politika

hukuk

mektup vb

alanlarda) bile ilk yazılı metinler

edebiyata yakın

destanî

güzellik iddiası ile yüklü oldukça nesnel eserler olmuşlardır

08-25-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Edebiyatın Tanımı - Edebiyat Nedir ? Okuyanlara estetik (sanatsal) bir doyum sağlamak amacıyla yazılmış ya da böyle bir amacı olmasa bile biçimsel ve içeriksel özellikleriyle bu düzeye ulaşabilen bütün yazılı eserlere edebiyat denir Edebiyat bir anlatım biçimidir Düşünce ve duyguları güzel ve etkili bir biçimde anlatma sanatı olarak da tanımlanabilir Herhangi bir metnin edebiyat eseri sayılabilmesi için sanatsal değerler taşıması gerekir Edebiyatın ne olduğunu anlayabilmek için onun dilden konuşma ve düzyazı dilinden farklı olan yanlarını ortaya koymak gereklidir Konuşma ve düzyazı dilinde dil bir araç sözcükleri kullanmakla girişilmiş belli bir amaca dönük eylemdir Doğruyu araştırma ortaya koyma başkalarına iletme aracıdır Konuşma ve yazı dilinde sözcükler görevini yaptıktan sonra işe yaramaz hale gelir Önemli olan meydana getireceği sonuçlardır Sonuç yani amaç onu okuyan ya da dinleyendeki değişimdir Düşüncemizi dile getiren sözcükleri nasıl biçimlendirdiğimizi unuturuz Onlar aracılığı ile düşüncemizi ilettiğimiz kişi de onların nasıl biçimlendirildiğine dikkat etmez Unutur Dil bizi doğrudan doğruya öteki insanlarla yada eşya ve düşüncelerle karşı karşıya getirir Konuşma ve yazı dilinde sözcükler saydamdır Uçarıdır Aradan kaybolur gider Oysa şiir ve edebiyatta bunların tam tersi oluşmaktadır Şiir ve edebiyatta dil bir araç değil biraz amaçtır Şiir ve edebiyatta dil sözcükler cümleler ve biçimler nesnel (objektif) hale gelirler şeyleşirler İnsanla öteki insanların eşyanın ve düşüncelerin arasına girip saydamlaşmaz şiir Uçarı hale gelmez konuşma ve düzyazı da olduğu gibi Tam tersine karşımıza çıkar Resim gibi heykel müzik yapı gibi (eşya) değeri kazanır Şair cümle kurmaz bir nesne meydana getirir Sözcüklerle güzel unutulmaz biçimler yaratır Sözcüklerin bir araya özel biçimler altında getirilişinde derin eğilimler dürtüsü vardır Şair dilde olduğu gibi sözcüklerden yararlanmaz Onlara yararlı olur Renk ses hacim gibi onları şeyleştirir kırar bozar ve yeniden birleştirerek bir şiir dünyası kurar Sözlerin ve sözcüklerin nesnelleştirilerek özel işaretler deyişler tılsımlı biçimler haline getirilmesi bunların sihir ve büyü alanında kullanılması unutulmayan ezberlenen özel biçimlerle tekrar edilmesi şiirin doğuşunu hazırlayan en eski etkenlerdir Bu yönden denilebilir ki yazı şöyle dursun tam konuşma dilinin bile gerçekleşmediği insanın ve insanlığını en eski tarihinde şiir ve şiir dili vardır Demek ki edebiyat dilden önce idi Bununla beraber gerçek şiir ve edebiyat yazının bulunup kullanılmasından sonra gelişmiştir Sanat dışı konularda (politika hukuk mektup vb alanlarda) bile ilk yazılı metinler edebiyata yakın destanî güzellik iddiası ile yüklü oldukça nesnel eserler olmuşlardır