Gurur: 1. Aldanmışların Kısımları

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-24-2012

Imam Gazali'nin Ihya-u Ulumiddin eserinden alinmistir

Gururun Kötülüğü ve Çeşitleri Konunun devamidir

Aldanmışların Kısımları

Aldanmışlar dört kısımdır

Birinci kısım, amelsiz âlimlerdir

Bu âlimler, Şer'î ve aklî ilimleri tahsil eder ve bu ilimlerde derinleşirler

Fakat ilmin gerektirdiği ibadetleri yapmaz ve günahlardan sakınmazlar

Bunlar zannederler ki, yalnızca ilim öğrenmiş olmak kendilerini ALLAH Teâlâ yanında yükseltir ve onlara manevî rütbe ve derece kazandırır

Bu sebeple bunlar, kendilerinin kurtulacaklarını ümit etmekle de kalmaz, başka günahkârlara şefaat edeceklerini de söylerler

Bunlar ilme aldanmışlardır

Halbuki ilim gaye değil, vasıtadır

Bu sebeple, ilim amele vasıta olduğu takdirde ve ancak o ölçüde kıymetli ve değerlidir

Amele vasıta olmayan ilim ise, cehaletten daha kötüdür

Çünkü cehâlet, bazı hâllerde mazeret oluşturabilirken ilim bütün mazeretleri ortadan kaldırır

İlmiyle amel etmeyen bir âlim, hastalığının ilacını bildiği hâlde, onu kullanmayan bir hasta gibidir

Böyle bir hasta, ilaç kullanmamak yüzünden öldüğü takdirde, kendi kendisinin katili olur

Halbuki ilacını bilmeyen bir hasta ölse, bir ölçüde mazur sayılır

Hem, cehâleti ilimle gidermek ve câhili bilgilendirmek mümkün iken, ilmi başka bir şeyle gidermek ve âlimi bilgilendirmek mümkün değildir

Onun için bir şair şöyle demiştir: "Alimler, taamdaki tuz gibidirler

Câhiller onlar sayesinde bozulmaktan korunurlar ve kurtarılırlar

Fakat kendileri bozulurlarsa, onları kim ve nasıl bozulmaktan korur veya kurtarır

"

İbadetleri bilen, fakat ibadet etmeyen; haramları bilen, fakat haramlardan sakınmayan; güzel ahlâkın prensiplerini bilen, fakat ahlâkını güzelleştirmeyen; kötü huyları bilen, fakat kendisini onlardan kurtarmayan bir âlim, ALLAH’ın dinini yanlış anlamış veya şeytan tarafından aldatılmıştır

Çünkü ALLAH’ın dini amel üzerine kurulmuş, ilim ise, amelin bilinmesi ve doğru yapılması için vasıta olarak ön görülmüştür

Hâl bu iken, aldanmış olan âlim, vasıtayı gaye hâline getirir ve tıpkı ağır hasta iken ilaç kullanmayıp onu raflara dizen ve ilaçlarının çokluğuyla ve ilaç bilgisiyle avunan ve övünen bir hasta durumundadır

ALLAH Teâlâ, böyle ilim sahiplerini kelb ve himar'a (köpek ve eşeğe) benzetmiştir

Ayetler şöyledir:

"O köpek gibidir

" (A'râf, 177)
"O, kitap yüklenmiş eşek gibidir

" (Cumua, 7) Bu iki âyet, her ne kadar İslâm’dan önce geçen bazı amelsiz âlimler hakkında indirilmişse de, herkesin bunlardan ders alması ve onların durumuna düşmekten korkması ve sakınmaya çalışması lâzımdır

ALLAH Rasûlü (as) şunları söylemiştir:

"Bir kimsenin ilmi artar da iman ve ameli artmazsa, o kimse ALLAH'tan daha çok uzaklaşır

" (Geçti)

"Amelsiz âlim cehenneme atılır, iç organları yanıp yere dökülür ve kendisi değirmen merkebi gibi bunların etrafında döner

" (Geçti)

"İnsanların en kötüsü, kötü alimlerdir

" (Geçti)

"Kıyâmet gününde azabı en çok olan kimse, ilmiyle amel etmeyen alimdir

" (Geçti)

"Kıyâmet gününde kişiye, "İlminle ne amel ettin?" diye sorulur

" (Geçti)

Ebud-Derdâ (ra) şöyle demiştir: "Bilmeden günah işleyen câhile bir kere yazık olsun; bilerek onu işleyen âlime yedi kere yazıklar olsun

"

İlmiyle amel etmeyen alim, ilmin fazileti hakkında vârid olan âyet ve hadislere bakarak kendisini kurtuluş ehli zanneder ve hatta üstün derecede görür

Halbuki bu âyet ve hadisler amele vesile olan ilim hakkındadırlar

Onları bu şekilde anlamak zorunludur

Aksi takdirde, nasslar arasında çelişki doğar

Çünkü bazı nasslar ilim ve âlimi överken, bazı nasslar bunları kötülerler

Bundan kat'î olarak anlaşılıyor ki, övülen ilim amele vesile kılınan ilimdir, övülen âlim de ilmiyle amel eden âlimdir

08-24-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Gurur: 1. Aldanmışların Kısımları Imam Gazali'nin Ihya-u Ulumiddin eserinden alinmistir Gururun Kötülüğü ve Çeşitleri Konunun devamidir Aldanmışların Kısımları Aldanmışlar dört kısımdır Birinci kısım, amelsiz âlimlerdir Bu âlimler, Şer'î ve aklî ilimleri tahsil eder ve bu ilimlerde derinleşirler Fakat ilmin gerektirdiği ibadetleri yapmaz ve günahlardan sakınmazlar Bunlar zannederler ki, yalnızca ilim öğrenmiş olmak kendilerini ALLAH Teâlâ yanında yükseltir ve onlara manevî rütbe ve derece kazandırır Bu sebeple bunlar, kendilerinin kurtulacaklarını ümit etmekle de kalmaz, başka günahkârlara şefaat edeceklerini de söylerler Bunlar ilme aldanmışlardır Halbuki ilim gaye değil, vasıtadır Bu sebeple, ilim amele vasıta olduğu takdirde ve ancak o ölçüde kıymetli ve değerlidir Amele vasıta olmayan ilim ise, cehaletten daha kötüdür Çünkü cehâlet, bazı hâllerde mazeret oluşturabilirken ilim bütün mazeretleri ortadan kaldırır İlmiyle amel etmeyen bir âlim, hastalığının ilacını bildiği hâlde, onu kullanmayan bir hasta gibidir Böyle bir hasta, ilaç kullanmamak yüzünden öldüğü takdirde, kendi kendisinin katili olur Halbuki ilacını bilmeyen bir hasta ölse, bir ölçüde mazur sayılır Hem, cehâleti ilimle gidermek ve câhili bilgilendirmek mümkün iken, ilmi başka bir şeyle gidermek ve âlimi bilgilendirmek mümkün değildir Onun için bir şair şöyle demiştir: "Alimler, taamdaki tuz gibidirler Câhiller onlar sayesinde bozulmaktan korunurlar ve kurtarılırlar Fakat kendileri bozulurlarsa, onları kim ve nasıl bozulmaktan korur veya kurtarır" İbadetleri bilen, fakat ibadet etmeyen; haramları bilen, fakat haramlardan sakınmayan; güzel ahlâkın prensiplerini bilen, fakat ahlâkını güzelleştirmeyen; kötü huyları bilen, fakat kendisini onlardan kurtarmayan bir âlim, ALLAH’ın dinini yanlış anlamış veya şeytan tarafından aldatılmıştır Çünkü ALLAH’ın dini amel üzerine kurulmuş, ilim ise, amelin bilinmesi ve doğru yapılması için vasıta olarak ön görülmüştür Hâl bu iken, aldanmış olan âlim, vasıtayı gaye hâline getirir ve tıpkı ağır hasta iken ilaç kullanmayıp onu raflara dizen ve ilaçlarının çokluğuyla ve ilaç bilgisiyle avunan ve övünen bir hasta durumundadır ALLAH Teâlâ, böyle ilim sahiplerini kelb ve himar'a (köpek ve eşeğe) benzetmiştir Ayetler şöyledir: "O köpek gibidir" (A'râf, 177) "O, kitap yüklenmiş eşek gibidir" (Cumua, 7) Bu iki âyet, her ne kadar İslâm’dan önce geçen bazı amelsiz âlimler hakkında indirilmişse de, herkesin bunlardan ders alması ve onların durumuna düşmekten korkması ve sakınmaya çalışması lâzımdır ALLAH Rasûlü (as) şunları söylemiştir: "Bir kimsenin ilmi artar da iman ve ameli artmazsa, o kimse ALLAH'tan daha çok uzaklaşır" (Geçti) "Amelsiz âlim cehenneme atılır, iç organları yanıp yere dökülür ve kendisi değirmen merkebi gibi bunların etrafında döner" (Geçti) "İnsanların en kötüsü, kötü alimlerdir" (Geçti) "Kıyâmet gününde azabı en çok olan kimse, ilmiyle amel etmeyen alimdir" (Geçti) "Kıyâmet gününde kişiye, "İlminle ne amel ettin?" diye sorulur" (Geçti) Ebud-Derdâ (ra) şöyle demiştir: "Bilmeden günah işleyen câhile bir kere yazık olsun; bilerek onu işleyen âlime yedi kere yazıklar olsun" İlmiyle amel etmeyen alim, ilmin fazileti hakkında vârid olan âyet ve hadislere bakarak kendisini kurtuluş ehli zanneder ve hatta üstün derecede görür Halbuki bu âyet ve hadisler amele vesile olan ilim hakkındadırlar Onları bu şekilde anlamak zorunludur Aksi takdirde, nasslar arasında çelişki doğar Çünkü bazı nasslar ilim ve âlimi överken, bazı nasslar bunları kötülerler Bundan kat'î olarak anlaşılıyor ki, övülen ilim amele vesile kılınan ilimdir, övülen âlim de ilmiyle amel eden âlimdir