O’Nun (Asm) Hitabetinin İncelikleri

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-24-2012

Geçmiş ümmetlerden örnekler vermek;
Allah Rasulü anlaşılması ve anlatılması zor olan konuların daha iyi anlaşılması, kolaylıkla öğrenilmesi açısından geçmiş ümmetlerden misaller verirlerdi

Efendimizin pek çok hadisinde bu misalleri kullandığı görülür

Mesela; İsrailoğulları ile ilgili olan hadisler; 1) Ümmetinin aynı akıbete, geçmiş ümmetlerin düştüğü hatalara düşmemeleri için, 2) Onları geçmiş ümmetlerin ve Peygamberin sıkıntlıarını anlatarak teselli ve motive etmek için, 3) Ümmetini geçmiş peygamberlerin ve ümmetlerin yaşadığı hayattan haberdar etmek, bilgilendirmek için, 4) Anlattığı bir olayı müşahhas örneklerle daha iyi anlaşılması için anlatırdı

Hüsnü Muamele;
Güler yüzle, tatlı sözle ve güzel fasih söz söyleyerek kaba, kırıcı ve yıkıcı davranışlardan kaçınmak gerekir

Hatip, ağırbaşlı, yumuşak davranışlı, tatlı dilli, güler yüzlü olmalıdır

Bütün bunları yaparken de yapmacık değil, samimi, içten, ciddiyetle yapması gerekir

Bir gün Rasulullah ashabı ile mescitte otururken bir bedevi geldi ve mescide bevletmeye başladı

Ashabı kiram, öfkelenerek adamı engellemeye çalışırken Efendimiz (asm) “Bırakın adam işini görsün” buyurdu ve bevlin üzerine bir kova su getirip dökülmesini emretti

Sonra bedeviyi çağırıp, burasının mescit olduğunu, pisletip kirletmenin doğru olmadığını, burada Allah’ı zikredip, namaz kılındığını güzel bir lisanla ve tatlılıkla anlatıp ikna ettiler

Allah Rasulü’nün davranışlarında rıfk, güler yüz, tatlı söz, müsamaha, şefkat son derece bariz bir şekilde tezahür ederdi

İyi bir hatip de, örneğini O’ndan almalıdır

Sohbet ettiği, konuştuğu kitleye müşfik, anlayışlı, sevgi dolu hitap etmeli, onlara bir şeyler öğretebilmenin çabası içinde olmalıdır

Değer vermek;
Hatip muhatabına değer verdiğini hissetmelidir

Onlara bakışları ile değer verdiğini duyurmalıdır

Sorularına cevap vermelidir

En basit bir soru dahi sorulmuş olsa ya da defaten anlattığı bir konu sorulmuş olsa bile cevap vermekten kaçınmamalıdır

Peygamber Efendimiz, kendisine birisi seslendiği zaman, ona tüm vücudu ile döner ve o şekilde muhatap olurdu

Buna ona değer verdiğini göstermek içindi

Tekrar etmek;
Resulullah’ın metodunda bir fikri kabul ettirebilmek için, bir düşüncenin zihinlerde kalması için bir sözün önemine ehemmiyet verilmesini temin için sık sık tekrarlar yaptığını görüyoruz

Sevgili Efendimiz dinleyicilerin dikkatini toparlayarak söylediği söz anlaşılsın, iyice yer etsin diye konuştuğunda üç defa söylerdi

(Buhari)

Mizah yolu ile hakkı söylemek;
Fahr-i Kâinat (asm) şaka yolu ile hakikati söyler, kendisine yapılan tatlı şakalara da tebessüm buyururdu

Şakası ile de tebliğ eder, hakkı söylerdi

Mesela; “Yaşlılar cennete giremeyecek” diye söylediği bir kadın, bundan mahzun olunca Efendimiz “Yaşlı olarak değil, herkes genç olarak cennete girecek” diyerek hakikati söyleyince yaşlı kadıncağız çok sevinmişti

08-24-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	O’Nun (Asm) Hitabetinin İncelikleri Geçmiş ümmetlerden örnekler vermek; Allah Rasulü anlaşılması ve anlatılması zor olan konuların daha iyi anlaşılması, kolaylıkla öğrenilmesi açısından geçmiş ümmetlerden misaller verirlerdi Efendimizin pek çok hadisinde bu misalleri kullandığı görülür Mesela; İsrailoğulları ile ilgili olan hadisler; 1) Ümmetinin aynı akıbete, geçmiş ümmetlerin düştüğü hatalara düşmemeleri için, 2) Onları geçmiş ümmetlerin ve Peygamberin sıkıntlıarını anlatarak teselli ve motive etmek için, 3) Ümmetini geçmiş peygamberlerin ve ümmetlerin yaşadığı hayattan haberdar etmek, bilgilendirmek için, 4) Anlattığı bir olayı müşahhas örneklerle daha iyi anlaşılması için anlatırdı Hüsnü Muamele; Güler yüzle, tatlı sözle ve güzel fasih söz söyleyerek kaba, kırıcı ve yıkıcı davranışlardan kaçınmak gerekir Hatip, ağırbaşlı, yumuşak davranışlı, tatlı dilli, güler yüzlü olmalıdır Bütün bunları yaparken de yapmacık değil, samimi, içten, ciddiyetle yapması gerekir Bir gün Rasulullah ashabı ile mescitte otururken bir bedevi geldi ve mescide bevletmeye başladı Ashabı kiram, öfkelenerek adamı engellemeye çalışırken Efendimiz (asm) “Bırakın adam işini görsün” buyurdu ve bevlin üzerine bir kova su getirip dökülmesini emretti Sonra bedeviyi çağırıp, burasının mescit olduğunu, pisletip kirletmenin doğru olmadığını, burada Allah’ı zikredip, namaz kılındığını güzel bir lisanla ve tatlılıkla anlatıp ikna ettiler Allah Rasulü’nün davranışlarında rıfk, güler yüz, tatlı söz, müsamaha, şefkat son derece bariz bir şekilde tezahür ederdi İyi bir hatip de, örneğini O’ndan almalıdır Sohbet ettiği, konuştuğu kitleye müşfik, anlayışlı, sevgi dolu hitap etmeli, onlara bir şeyler öğretebilmenin çabası içinde olmalıdır Değer vermek; Hatip muhatabına değer verdiğini hissetmelidir Onlara bakışları ile değer verdiğini duyurmalıdır Sorularına cevap vermelidir En basit bir soru dahi sorulmuş olsa ya da defaten anlattığı bir konu sorulmuş olsa bile cevap vermekten kaçınmamalıdır Peygamber Efendimiz, kendisine birisi seslendiği zaman, ona tüm vücudu ile döner ve o şekilde muhatap olurdu Buna ona değer verdiğini göstermek içindi Tekrar etmek; Resulullah’ın metodunda bir fikri kabul ettirebilmek için, bir düşüncenin zihinlerde kalması için bir sözün önemine ehemmiyet verilmesini temin için sık sık tekrarlar yaptığını görüyoruz Sevgili Efendimiz dinleyicilerin dikkatini toparlayarak söylediği söz anlaşılsın, iyice yer etsin diye konuştuğunda üç defa söylerdi (Buhari) Mizah yolu ile hakkı söylemek; Fahr-i Kâinat (asm) şaka yolu ile hakikati söyler, kendisine yapılan tatlı şakalara da tebessüm buyururdu Şakası ile de tebliğ eder, hakkı söylerdi Mesela; “Yaşlılar cennete giremeyecek” diye söylediği bir kadın, bundan mahzun olunca Efendimiz “Yaşlı olarak değil, herkes genç olarak cennete girecek” diyerek hakikati söyleyince yaşlı kadıncağız çok sevinmişti