08-23-2012
|
#15
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
İllerimiz Ve Genel Özellikleri
Amasya
Amasya şehri Yeşilırmak nehrinin doğu-batı doğrultusunu aldığı kesimde bu nehrin iki kıyısında kurulmuştur Yeşilırmağın kuzey kıyısında kale kalıntıları, kral mezarları ile Yeşilırmak arasında yerleşim alanı dar olduğundan, yerleşme ince bir şerit oluşturur Şehrin asıl yerleşim ve gelişim alanı Yeşilırmağın güney kıyısındadır Yeşilırmak tarafından ikiye ayrılan mahalleler nehir üzerindeki 7 köprü ile birbirine bağlanır
Amasya şehrinin önemi, bu şehrin dar bir vadide kurulmuş olmasıdır Yeşilırmak, Amasya ovasından çıkıp, Ferhat Boğazından geçtikten sonra âdeta saklı bir vadiye girmektedir Her döneminde şehrin ilk kurulduğu yerde bulunmasının sebebi bu konumuyla ilgili olmalıdır
Vadi tabanında dar bir kesim yerleşmeye elverişlidir Şehir geliştikçe vadi yamaçlarına doğru gelişmiştir, ama elverişsiz konumu nedeniyle yamaçlardan fazla yükselmeye imkan bulunmamıştır; bu da şehrin Yeşilırrmak vadisi boyunca doğu-batı doğrultusunda uzunlamasına yayılma göstermesine sebep olmuştur Böylece şehir eski çekirdeğini kısmen de olsa korumayı başarmıştır
Günümüzde şehir bir vadide saklı konumunu korumakta ve Anadolu’da "V" şekilli bir vadi tabanında kurulmuş tek büyük şehir olarak varlığını devam ettirmektedir Şehrin gelişimi, ekonomik nedenleri hızlı olamamıştır Bu da şehrin günümüze kadar korunarak gelmesini sağlamıştır Bu özelliği ile Amasya turizm açısından çekici olmakta, bozulmamış kültürel değerleri ile ilgi çekmektedir
Merkez ilçe ile birlikte 7 ilçe, bunlara bağlı 23 belde ve 348 köyü vardır
İlçeleri
Amasya Merkez İlçe: Yüzölçümü 1730 km2, nüfusu 133 207 kişi olup, 74 393’ü il merkezinde, 58 814’ü ise belde ve köylerde yaşamaktadır Aydınca, Doğantepe, Ezinepazar, Uygur, Yassıçal, Yeşil Yenice ve Ziyaret olmak üzere 7 beldesi ve 100 köyü bulunmaktadır
Göynücek İlçesi : Yüzölçümü 578 km2, nüfusu 17 614 kişi olup, 2 776’sı ilçe merkezinde, 14 838’i ise belde ve köylerinde yaşamaktadır
Gümüşhacıköy İlçesi : Yüzölçümü 653 km2, nüfusu 29 795 kişi olup, 14 057’si ilçe merkezinde, 15 738’ide belde ve köylerde yaşamaktadır
Hamamözü İlçesi : Yüzölçümü 202 km2, nüfusu 6 161 kişi olup, 1 511’i ilçe merkezinde, 4 650’si köylerde yaşamaktadır
Merzifon İlçesi : Yüzölçümü 970 km2, nüfusu 67 281 kişi olup, 45 613’ü ilçe merkezinde, 21 668’i köy ve beldelerde yaşamaktadır
Suluova İlçesi : Yüzölçümü 516 km2, nüfusu 54 123 kişi olup, 42 715’i ilçe merkezinde, 11 408’i belde ve köylerde yaşamaktadır
Taşova İlçesi : Yüzölçümü 1 041 km2, nüfusu 57 050 kişi olup, 15 556’sı ilçe merkezinde 41 494’ü belde ve köylerde yaşamaktadır
Amasya şehrinin bilinen ilk adı "Amaseia"'dır İlk kuruluş yeri günümüzdeki kalenin olduğu tepe olara kabul edilir
ikLimi
Amasya genel olarak, Karadeniz İkliminin etkisi altında olmakla beraber, deniz etkilerine maruz kalmadığı için karasal iklim özelliklerini göstermektedir
Amasya meteoroloji istasyonu verilerine göre yıllık ortalama sıcaklık 13 9°c dir Sıcaklığın yıl içerisindeki dağılımında aylık ortalama sıcaklık mayıs ayında 18 oc yi aşar ve aylık ortalama değerler eylül ayını da içine alarak bu değerin üstünde kalır Yaz aylarındaki ortalama aylık sıcaklık 20oc’yi aşar Sıcaklığın zaman zaman yüksek değerlere çıktığı görülür Gündüz ile gece arasındaki farkları 14-16oc arasındadır Nemin yüksek olmaması yaz sıcaklıklarına dayanma gücü verir Yaz mevsiminde bu değer 55-60 arasındadır
Yıllık ortalama yağış tutarı yarım metrenin altındadır En fazla yağış alan mevsim kıştır İlkbahar’da azalarak devam eden yağış Temmuz ayında büyük düşüş gösterir En az yağış Ağustos ayında düşer Eylül ayından itibaren yağışlar aratarak devam eder Yaz mevsiminde yağışlı gün sayısı 2-7 gün arasındadır Kar yağışları açısından şehrin kuzeyindeki AKDAĞ uygun şartlara sahiptir Karın yerde kalma süresi çok kısadır Sadece Merzifon’da Tavşan Dağı Radar mevkiinde kar uzun süre kalır
Amasya’nın nemlilik bakımından Karadeniz kıyılarından farklıdır Karadeniz kıyılarının ılık kışları yerini soğuk kışlara,çok sıcak olmayan yazlara bırakır Günlük sıcaklık farkları yüksektir Yağış miktarında ölçüde azalma görülür Nem oranı yaz aylarında azalır Bu nedenle Amasya’daki iklim Karadeniz iklimi ile İç Anadolu İklimi arasında bir geçiş özelliğini taşır 
|
|
|
|