Aram İlyiç Haçaturyan

6-Haziran-1903 / 1-Mayıs-1978 , Ermeni asıllı Sovyet besteci

Yaşamı
Aram ilyiç Haçaturyan Çarlık Rusya'sına bağlı Gürcistan'ın başkenti Tiflis'de fakir bir Ermeni ailesinin çocuğu olarak doğdu Gençliğinde çevresinde duyduğu müzikle büyülenmişti ama başlangıçta müzik eğitimi almadı 1921’de tek kelime rusça bilmeden Moskova’ya gitti Daha önce bir müzik eğitimi almamasına rağmen yeteneği sayesinde Mihail Gnessin yönetimindeki Gnessin Enstitüsüne çello öğrencisi olarak kabul edildi 1925’de kompozisyon sınıfına girdi ve 1929’da Nikolay Myaskovski yönetiminde çalışacağı Moskova Konservatuvarına geçti 1930’larda sınıf arkadaşı Nina Makarova ile evlendi 1951’de Moskova Gnessin Devlet Müzik ve Eğitim Enstitüsüsü’nde profesör olarak göreve başladı Besteciler Birliğinde de önemli görevler aldı ancak , “şekilci” bulunarak Prokofyef ve Şostakoviç’le birlikte eserleri kınandı Her şeye rağmen bu üçlü Sovyet müziğinin devleri olarak tanındı ve 20 yüzyılın önde gelen bestecileri olarak kabul edildi

Haçaturyan ve Komünizm
Haçaturyan komünizme büyük heves besledi 1920’lerde Ermenistan bir Sovyet Cumhuriyeti ilan edildiğinde Gürcü-Ermeni sanatçılarla bir propaganda turuna katıldı 1943’de Komünist Parti’ye katıldı Ermenistan sevgisi ile beraber komünist ideallere bağlılığını eserlerinde görmek mümkündür Özellikle Gayane adlı balesi bir kollektif çiftlikte geçer İkinci senfonisi komünizme övgü olarak sunulmuştur Ancak ironik olarak bu eseri Parti’nin gazabını üstüne çekmiştir Yapıtı hakkında “ insanların benim eserde yazılı olmayan programımı anonssuz hissetmelerini istedim Bu eserin Sovyet insanının büyük ve güçlü ülkelerinden duydukları kıvanç ve gururu ifade etmesini istedim” demiştir Ama eser programında açıkça ifade edilmeyen bu niyeti geri tepmiş ve Parti sekreteri Andrey Jdanov tarafından çıkarılan hükümle Şostakoviç,Prokofyev,Haçaturyan ve bir kısım diğer Sovyet besteci şekilci ve halk karşıtı olmakla suçlanmıştır O günler hakkında “zor ve trajik günlerdi Meslek değiştirmeyi ciddi olarak düşündüm” diyecektir 1-Mayıs-1978’de ölen besteci Erivan’da toprağa verilmiş ve 1998’de 50 dram’lık kağıt para üstüne resmi konulmuştur

Senfoniler
* Senfoni No 1
* Senfoni No 2
* Senfoni No 3

Solo Enstrumanlar ve Orkestra İçin
* Piyano Konçertosu
* Keman Konçertosu
* Çello Konçertosu
* Piano ve Orkestra için Konçerto-Rapsodi
* Keman ve Orkestra için Konçerto-Rapsodi
* Çello ve Orkestra için Konçerto-Rapsodi
* Masquerade Süiti
* Lermontov Süiti

Bale
* Spartacus, TRT'de de gösterilen "Onedinler" dizisinde kullanılmıştır
* Gayane, meşhur Kılıç dansı (Sabre Dance) bölümünü içerir

Oda müziği
* Keman ve Piano için üçlü (1932)
* Solo piyano
* İvan’ın maceraları (öğretim amaçlı parça)
* Toccata
* Etüd
* Piyano Sonatı (1976),,,