Thomas Aquinas - Uyum Ve Sentez

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-23-2012

KATEGORİLER Çeşitli şeyler ve onların oluş tarzları hakkında (belli şeylerin yuvarlak, diªğerlerinin düz, kimisininse pürüzsüz olması gibi) belirtilebilecek pek çok tanım arasından bazıları bütün şey ve olgular için, bütün varlıklar için geçerlidir

Bu tür evrensel tanımlara kategoriler denir

Örnek olarak; nitelik, nicelik, ilişki, eylem ve eylemsizlik; bunların yanı sıra zaman, mekan ve düzen (dışsal şeyler için) kategorilerine sahibiz

ACTUS VE POTENTIA
Bütün varlıklar için ortak olan bu temel özellikler arasında actus ve potentia Aristo'nun gerçeklik ve potansiyalitesini hatırlatan kavramsal bir çift de vardır

Aristo için olduğu gibi, Aquinas için de bu kavramsal çift evrendeki derinªlik boyutunu ifade eder: Her yaratıkta, gerçek gibi görünen ile (gerçek) gizli olan (gerçekleştirilebilir) arasında dinamik bir etkileşim söz konusudur

Değiªşim gizli olasılıklar gerçekleştirildiği zaman oluşur

Bitkiler, hayvanlar ve insanªlar gibi canlı varlıklarda değişim dürtüsü içsel olarak motive ediliyor olabilir, diğer yandan taş, toprak, su gibi inorganik varlıklarda değişim, dış şartlar tarafından meydana getirilir

Dolayısıyla değişim fikri, Aristo'da olduğu gibi, actus ve potentia öğretisiyle ilgilidir

Ve Aristo için olduğu gibi Aquinas için de evren, actus ve potentia'nın çeşitli derecelerine göre hiyerarşik olarak düzenlenmiştir

Actus purus olan Tanrı'dan başlayarak bütün potansiyeller, gerçekleştirmenin olmadığı saf potansiyel kavramını ifade eden materia prima'ya

doğru gerçekleşªtirilmişlerdir (bkz

Bu bölüm, Tanrı ve Dünya)

08-23-2012	#5
Prof. Dr. Sinsi	Thomas Aquinas - Uyum Ve Sentez KATEGORİLER Çeşitli şeyler ve onların oluş tarzları hakkında (belli şeylerin yuvarlak, diªğerlerinin düz, kimisininse pürüzsüz olması gibi) belirtilebilecek pek çok tanım arasından bazıları bütün şey ve olgular için, bütün varlıklar için geçerlidir Bu tür evrensel tanımlara kategoriler denir Örnek olarak; nitelik, nicelik, ilişki, eylem ve eylemsizlik; bunların yanı sıra zaman, mekan ve düzen (dışsal şeyler için) kategorilerine sahibiz ACTUS VE POTENTIA Bütün varlıklar için ortak olan bu temel özellikler arasında actus ve potentia Aristo'nun gerçeklik ve potansiyalitesini hatırlatan kavramsal bir çift de vardır Aristo için olduğu gibi, Aquinas için de bu kavramsal çift evrendeki derinªlik boyutunu ifade eder: Her yaratıkta, gerçek gibi görünen ile (gerçek) gizli olan (gerçekleştirilebilir) arasında dinamik bir etkileşim söz konusudur Değiªşim gizli olasılıklar gerçekleştirildiği zaman oluşur Bitkiler, hayvanlar ve insanªlar gibi canlı varlıklarda değişim dürtüsü içsel olarak motive ediliyor olabilir, diğer yandan taş, toprak, su gibi inorganik varlıklarda değişim, dış şartlar tarafından meydana getirilir Dolayısıyla değişim fikri, Aristo'da olduğu gibi, actus ve potentia öğretisiyle ilgilidir Ve Aristo için olduğu gibi Aquinas için de evren, actus ve potentia'nın çeşitli derecelerine göre hiyerarşik olarak düzenlenmiştir Actus purus olan Tanrı'dan başlayarak bütün potansiyeller, gerçekleştirmenin olmadığı saf potansiyel kavramını ifade eden materia prima'ya doğru gerçekleşªtirilmişlerdir (bkz Bu bölüm, Tanrı ve Dünya)