Thomas Aquinas - Uyum Ve Sentez

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-23-2012

AQUINAS'IN TANRININ VARLIĞINA DAİR KOZMOLOJİK DELİLİ Aquinas'ın kozmolojik denilen delili, ana hatlarıyla aşağıdaki gibidir: Evren değişim içerir

Tohumlar ağaç olur, çocuklar büyür ve böylece devam eder

Fakat fenomendeki böylesi her bir değişim, bu belirli değişim ötesinde bir şeye, değişimin kökeni olan şeye işaret eder

Dolayısıyla değişim içindeki her fenoªmen, değişimi meydana getiren bir diğer fenomene işaret eder

Esas nokta, bir değişimin, eş zamanlı olarak, kendi nedeni olamayışıdır

Değişime neden olmak için bir başka fenomen gerekmektedir

Bu yolla, değişenden bu değişime neden olan şeye ve tekrar, bu nedenden onun nedenine ve böylece devam ederek hareket edebiliriz

Böylelikle geriye doğru gittikçe, daha fazla gidebiliriz

Zaman-sal olarak çocuklarla başlayan ve oradan ebeveynlerin izini takip ederek kaynaªğa ulaşma işlemi- somut bir örnek olarak verilebilir

Fakat hareket edenden haªreket ettirene doğru giden bu iz takibinin sonsuza kadar sürebileceğini hayal edemeyiz

Bir ilk basamak olmalı

Bunun dışında hiçbir şey düşünülemez

Bu yüzden, bizatihi nedeni olmayan, fakat bütün değişimin ve hareketin kaynağı olan bir İlk Neden olmalıdır

Aquinas'a göre, bu İlk Neden, asıl hareket ettiricidir ve buna Tanrı diyoruz

Belirtilmeli ki; Aquinas İlk Neden'in Tanrı olduğunu söylemez, fakat bunun "Tanrı diye adlandırdığımız" olduğunu söyler

Dolayısıyªla bu iddia dizisi, Tanrı’nın varolduğunu öne sürmenin akla yatkın olduğunu göstermek içindir; fakat bu iddia, İlk Neden olmanın ötesinde, Tanrının ne olduğunu göstermek için değildir

Tanrı'nın varlığına dair bu iddiaya karşı yapılan muhtelif itirazlar şöyledir: Değişen her şeyin, zorunlu olarak, bir başka şeyden değişme yönünde bir dürtü alması gerektiğine dair öncüle meydan okunmuştur

Şeyler kendi başlarına değişemezler mi? Bu bizi, şeyin ne olduğu ve değişim kuvvetleriyle münasebetinin nasıl olduğu tartışmasına götürür

Aquinas'ın görüşü actus ve potentia öğretisi ile dört nedene dayanmaktadır

Bir diğer itiraz, sonsuz bir gerilemeyi tasarlayamadığımız için bir ilk nedenin varolmak zorunda olduğunu iddia etmek, rasyonel olarak zorlayıcı değildir

Evren, bir başlangıç noktasına sahip olmama anlamında sonsuz olamaz mı? Son olarak, varlığı olası kılınanın Hıristiyan Tanrısı değil; fakat olsa olsa, (ego/benlik sahibi bir kişi- hele de Hıristiyan Tanrısı- olmak zorunda olmayan İlk Nedenin varlığıdır olası kılınan

İlk Nedenin, Hıristiyanlığın Tanrısıyla özdeş olduğunu ispat edebilmemiz için daha başka nedenlere ihtiyaªcımız var

Aquinas'ın kendi çözümlemeleri O'nun da bu güçlüğün farkında olduğunu gösterir ve bu yüzden bu ispatlamayı çok ileri götürmeyi istememiştir

08-23-2012	#12
Prof. Dr. Sinsi	Thomas Aquinas - Uyum Ve Sentez AQUINAS'IN TANRININ VARLIĞINA DAİR KOZMOLOJİK DELİLİ Aquinas'ın kozmolojik denilen delili, ana hatlarıyla aşağıdaki gibidir: Evren değişim içerir Tohumlar ağaç olur, çocuklar büyür ve böylece devam eder Fakat fenomendeki böylesi her bir değişim, bu belirli değişim ötesinde bir şeye, değişimin kökeni olan şeye işaret eder Dolayısıyla değişim içindeki her fenoªmen, değişimi meydana getiren bir diğer fenomene işaret eder Esas nokta, bir değişimin, eş zamanlı olarak, kendi nedeni olamayışıdır Değişime neden olmak için bir başka fenomen gerekmektedir Bu yolla, değişenden bu değişime neden olan şeye ve tekrar, bu nedenden onun nedenine ve böylece devam ederek hareket edebiliriz Böylelikle geriye doğru gittikçe, daha fazla gidebiliriz Zaman-sal olarak çocuklarla başlayan ve oradan ebeveynlerin izini takip ederek kaynaªğa ulaşma işlemi- somut bir örnek olarak verilebilir Fakat hareket edenden haªreket ettirene doğru giden bu iz takibinin sonsuza kadar sürebileceğini hayal edemeyiz Bir ilk basamak olmalı Bunun dışında hiçbir şey düşünülemez Bu yüzden, bizatihi nedeni olmayan, fakat bütün değişimin ve hareketin kaynağı olan bir İlk Neden olmalıdır Aquinas'a göre, bu İlk Neden, asıl hareket ettiricidir ve buna Tanrı diyoruz Belirtilmeli ki; Aquinas İlk Neden'in Tanrı olduğunu söylemez, fakat bunun "Tanrı diye adlandırdığımız" olduğunu söyler Dolayısıyªla bu iddia dizisi, Tanrı’nın varolduğunu öne sürmenin akla yatkın olduğunu göstermek içindir; fakat bu iddia, İlk Neden olmanın ötesinde, Tanrının ne olduğunu göstermek için değildir Tanrı'nın varlığına dair bu iddiaya karşı yapılan muhtelif itirazlar şöyledir: Değişen her şeyin, zorunlu olarak, bir başka şeyden değişme yönünde bir dürtü alması gerektiğine dair öncüle meydan okunmuştur Şeyler kendi başlarına değişemezler mi? Bu bizi, şeyin ne olduğu ve değişim kuvvetleriyle münasebetinin nasıl olduğu tartışmasına götürür Aquinas'ın görüşü actus ve potentia öğretisi ile dört nedene dayanmaktadır Bir diğer itiraz, sonsuz bir gerilemeyi tasarlayamadığımız için bir ilk nedenin varolmak zorunda olduğunu iddia etmek, rasyonel olarak zorlayıcı değildir Evren, bir başlangıç noktasına sahip olmama anlamında sonsuz olamaz mı? Son olarak, varlığı olası kılınanın Hıristiyan Tanrısı değil; fakat olsa olsa, (ego/benlik sahibi bir kişi- hele de Hıristiyan Tanrısı- olmak zorunda olmayan İlk Nedenin varlığıdır olası kılınan İlk Nedenin, Hıristiyanlığın Tanrısıyla özdeş olduğunu ispat edebilmemiz için daha başka nedenlere ihtiyaªcımız var Aquinas'ın kendi çözümlemeleri O'nun da bu güçlüğün farkında olduğunu gösterir ve bu yüzden bu ispatlamayı çok ileri götürmeyi istememiştir