Platon - İdealar Teorisi Ve İdeal Devlet

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-23-2012

İDEALAR VE BÜTÜNLÜK
İdealara vukufiyet ile burada ve şimdiki yaşam durumuna vukufiyet arasın?*daki dinamik eğitimsel etkileşim üzerine bahsettiklerimiz Platon'un ideaların dünyası ve duyuların dünyası arasında mutlak mantıksal bir ayrım yaptığını iddia etmenin şüpheli olduğunu gösteriyor

Ayrıca çeşitli ideaların gökteki yıldız gibi birbirinden ayrı olduğunu iddia etmiyor

İdealar bir bütün oluşturmak için bağlanmışlardır birbirlerine

Örnek olarak, Devlet'te Platon adil davranışın ne olduğunu ele almıştır

Diyalog, adil denilen farklı fikirler ve davranışları gös?*teriyor

Tüm bu farklı olgu ve imgelere adil denilebildiğinde, Platon'a göre, bu?*nun nedeni adalet ideası olan bir ideaya katılıyor olmalarıdır

İşte bu ideadır ki bu farklı örneklerin adil diye tartışılmalarını mümkün kılar

Fakat bu, Platon'a göre, adalet ideasını ayrı bir biçimde anlayamayacağımız anlamına da gelir

Adalet ideası kendinin ötesinde bir şeyi işaret eder; bir taraftan bilgelik, cesa?*ret ve itidal gibi erdemleri zira adalet bunlar arasındaki doğru uyumdur diğer taraftan iyi ideasını

İşte bu, ideaların birbiriyle örülü olmasıdır

Sonuç olarak bir idea hakkında doğru bilgimiz olamaz

İdealara vukûfiyet; bağlantılara, bütünlüklere vukufiyettir

Bunu uç bir noktaya götürürsek; doğru bilginin "her şey" hakkında doğru olduğunu söyleyebiliriz

Fakat bu tür, bütüne, idealara tüm iç ilişkileriyle bera?*ber bir vukûfiyet insanoğlu tarafından nadiren kazanılabilir

Biz sadece eksik bütünlüklere ya da, daha sarih bir biçimde, eksik ve geçici bütünlüklere ulaşa?*biliriz zira idealara vukûfiyet, devamlı bir gidip gelme haliyle başarılır kısmen olgu ve idealar arasında aşağı ve yukarı doğru kısmen belirli ideaların diğerle?*rine olan devamlı üstünlüğü (transcendence) ile ki böylece bütünlüğe asla ulaşılamaz

Bu yorumun temelinde, şunu söyleyebiliriz ki iyi ideası (Bir ideası) diğerlerinin arasında bir ideayı temsil etmez, iyi ideası idealar arasındaki haki?*ki ilişkileri simgeler

İdealar arasındaki bu ilişki gerçekliğin hakiki esasıdır; du?*yularımızın bize bildirdiği belirli olguları destekleyen temel kalıptır

Bu devam?*lı olarak üstün gelen bütüncülük (holizm) veya diyalektik Platon felsefesinin özüdür denilebilir

08-23-2012	#5
Prof. Dr. Sinsi	Platon - İdealar Teorisi Ve İdeal Devlet İDEALAR VE BÜTÜNLÜK İdealara vukufiyet ile burada ve şimdiki yaşam durumuna vukufiyet arasın?daki dinamik eğitimsel etkileşim üzerine bahsettiklerimiz Platon'un ideaların dünyası ve duyuların dünyası arasında mutlak mantıksal bir ayrım yaptığını iddia etmenin şüpheli olduğunu gösteriyor Ayrıca çeşitli ideaların gökteki yıldız gibi birbirinden ayrı olduğunu iddia etmiyor İdealar bir bütün oluşturmak için bağlanmışlardır birbirlerine Örnek olarak, Devlet'te Platon adil davranışın ne olduğunu ele almıştır Diyalog, adil denilen farklı fikirler ve davranışları gös?teriyor Tüm bu farklı olgu ve imgelere adil denilebildiğinde, Platon'a göre, bu?nun nedeni adalet ideası olan bir ideaya katılıyor olmalarıdır İşte bu ideadır ki bu farklı örneklerin adil diye tartışılmalarını mümkün kılar Fakat bu, Platon'a göre, adalet ideasını ayrı bir biçimde anlayamayacağımız anlamına da gelir Adalet ideası kendinin ötesinde bir şeyi işaret eder; bir taraftan bilgelik, cesa?ret ve itidal gibi erdemleri zira adalet bunlar arasındaki doğru uyumdur diğer taraftan iyi ideasını İşte bu, ideaların birbiriyle örülü olmasıdır Sonuç olarak bir idea hakkında doğru bilgimiz olamaz İdealara vukûfiyet; bağlantılara, bütünlüklere vukufiyettir Bunu uç bir noktaya götürürsek; doğru bilginin "her şey" hakkında doğru olduğunu söyleyebiliriz Fakat bu tür, bütüne, idealara tüm iç ilişkileriyle bera?ber bir vukûfiyet insanoğlu tarafından nadiren kazanılabilir Biz sadece eksik bütünlüklere ya da, daha sarih bir biçimde, eksik ve geçici bütünlüklere ulaşa?biliriz zira idealara vukûfiyet, devamlı bir gidip gelme haliyle başarılır kısmen olgu ve idealar arasında aşağı ve yukarı doğru kısmen belirli ideaların diğerle?rine olan devamlı üstünlüğü (transcendence) ile ki böylece bütünlüğe asla ulaşılamaz Bu yorumun temelinde, şunu söyleyebiliriz ki iyi ideası (Bir ideası) diğerlerinin arasında bir ideayı temsil etmez, iyi ideası idealar arasındaki haki?ki ilişkileri simgeler İdealar arasındaki bu ilişki gerçekliğin hakiki esasıdır; du?yularımızın bize bildirdiği belirli olguları destekleyen temel kalıptır Bu devam?lı olarak üstün gelen bütüncülük (holizm) veya diyalektik Platon felsefesinin özüdür denilebilir