Platon - İdealar Teorisi Ve İdeal Devlet

**Prof. Dr. Sinsi** · 08-23-2012

ERKEK VE KADIN Platon'un ideal devlette kadının yerine ilişkin görüşü, onun biyolojik ile kültürel arasındaki ve özel (oikos) ile kamusal (polis) arasındaki ilişkiye ait görü?*sünü açıklamaya yardımcı olacaktır

Platon, kadınlar ve erkekler arasında geniş kapsamlı bir eşitliği savunur

Zamanının Yunan toplumundaki kadınların düşük konumu göz önünde bulundurulduğunda bu kayda değerdir

Platon bu görüşe sahipti; zira erkek ve kadınlar arasındaki biyolojik farklılıkların her bir kişinin toplum içinde ifa etmeye muktedir olduğu görevler sorunuyla ilgisiz olduğunu düşünüyordu: Kadınların çocuk doğuruyor oluşu kadınların ev işi yapıp, erkeklerin kamusal ödevler îfa ettiği toplumsal cinsiyete dayalı bir işbölümünü meşrulaştırmaz

İşte bu temeldedir ki Platon ilk kadın hakları savunucularından biri olarak görülmüştür

Zamanının gelenekleriyle ters düşerek, erkek ve kız ço?*cukları için eşit eğitim fırsatı, kişinin donanımı olduğu mesleğe atanmada eşitlik, toplumsal ilişkide eşit fırsatlar, herkes için eşit yasal ve siyasî haklar konu?*larını savunmuştur

Bununla birlikte Platon'un modern çağdaki (Bkz

Locke'tan Mill'e) anlamda genel ve bireysel hakları savunduğu düşünülmemelidir

Platon'a göre bu haklar, kişinin toplumdaki yeriyle bağlantılıdır

Platon'a göre insanoğlu, öncelikli olarak ruhsal bir varlıktır ve fakat aynı zamanda entelektüel ve siyasal bir varlıktır da

Biyoloji onun insanlık görüşünde daha az merkezî bir yer alır

Nitekim biyolojik temelli bir işbölümü ve hiyerar?*şiyi desteklemez

Bu O'nun radikal bakış açısını açıklıyor

Neden kadınlar da er?*kekler kadar kamusal ödevler ifa edemesinler? Bununla birlikte bir eşit haklar teorisyeni olarak Platon tablosu biraz hafifletilmelidir

Başka bir yerde Platon, zamanı için tipik olan, kadınları aşağılayan bir bakışı dillendirecektir

Platon'un iki cinsiyete ilişkin tartışmasındaki bu küçümseme düşünüldüğünde, O'nun aslında kadınlar ve onların alanından, yani çocuk doğurma ve ye?*tti nesillerin kontrolü alanından korktuğu iddia edilmiştir

Burada, yeniden üretim ve toplumsallaşma alanlarında, doğa ve özel yaşamın hükümranlığı vardır

Bu alan rasyonel kontrolün erişiminin ötesindedir

İşte bu yüzdendir ki kontrol altında tutulmalıdır; kamusal yaşam her yeri kapsamalı, özel yaşam ise ortadan kaldırılmalıdır

Özel mülk, tekeşlilik ve biyolojik ebeveyn ile çocukları arasında hiçbir bağ olmayacaktır

Her şey kamusal ve yaygın olacaktır

Platon'un bir tür feminist olduğu görüşüne gelince, O'nun toplumda kadın ve erkeklere eşit sta?*tü verdiği doğrudur, ancak bu öncelikli olarak O'nun, kadınların geleneksel alanlarını ortadan kaldırmaya teşebbüs etmesinden kaynaklanır

Hakikatte Pla?*ton, kadınlara baskı uygular zira sanki kontrol edilemez bir kuvvet gibi onlardan ve özel alan içerisinde çocukları ve gençleri şekillendirme güçlerinden kor?*kar

Biz, Platon'un toplumsal cinsiyet problemlerine ilişkin görüşüyle alakalı yorumlardan hangisinin en iyi olduğuna karar vermeyeceğiz

En azından şu kesindir ki Platon, kamusal yaşamı özel yaşamın üzerinde konumlandırır; tıpkı akıl ve eğitimi, biyolojik doğanın üzerine yerleştirdiği gibi

08-23-2012	#10
Prof. Dr. Sinsi	Platon - İdealar Teorisi Ve İdeal Devlet ERKEK VE KADIN Platon'un ideal devlette kadının yerine ilişkin görüşü, onun biyolojik ile kültürel arasındaki ve özel (oikos) ile kamusal (polis) arasındaki ilişkiye ait görü?sünü açıklamaya yardımcı olacaktır Platon, kadınlar ve erkekler arasında geniş kapsamlı bir eşitliği savunur Zamanının Yunan toplumundaki kadınların düşük konumu göz önünde bulundurulduğunda bu kayda değerdir Platon bu görüşe sahipti; zira erkek ve kadınlar arasındaki biyolojik farklılıkların her bir kişinin toplum içinde ifa etmeye muktedir olduğu görevler sorunuyla ilgisiz olduğunu düşünüyordu: Kadınların çocuk doğuruyor oluşu kadınların ev işi yapıp, erkeklerin kamusal ödevler îfa ettiği toplumsal cinsiyete dayalı bir işbölümünü meşrulaştırmaz İşte bu temeldedir ki Platon ilk kadın hakları savunucularından biri olarak görülmüştür Zamanının gelenekleriyle ters düşerek, erkek ve kız ço?cukları için eşit eğitim fırsatı, kişinin donanımı olduğu mesleğe atanmada eşitlik, toplumsal ilişkide eşit fırsatlar, herkes için eşit yasal ve siyasî haklar konu?larını savunmuştur Bununla birlikte Platon'un modern çağdaki (Bkz Locke'tan Mill'e) anlamda genel ve bireysel hakları savunduğu düşünülmemelidir Platon'a göre bu haklar, kişinin toplumdaki yeriyle bağlantılıdır Platon'a göre insanoğlu, öncelikli olarak ruhsal bir varlıktır ve fakat aynı zamanda entelektüel ve siyasal bir varlıktır da Biyoloji onun insanlık görüşünde daha az merkezî bir yer alır Nitekim biyolojik temelli bir işbölümü ve hiyerar?şiyi desteklemez Bu O'nun radikal bakış açısını açıklıyor Neden kadınlar da er?kekler kadar kamusal ödevler ifa edemesinler? Bununla birlikte bir eşit haklar teorisyeni olarak Platon tablosu biraz hafifletilmelidir Başka bir yerde Platon, zamanı için tipik olan, kadınları aşağılayan bir bakışı dillendirecektir Platon'un iki cinsiyete ilişkin tartışmasındaki bu küçümseme düşünüldüğünde, O'nun aslında kadınlar ve onların alanından, yani çocuk doğurma ve ye?tti nesillerin kontrolü alanından korktuğu iddia edilmiştir Burada, yeniden üretim ve toplumsallaşma alanlarında, doğa ve özel yaşamın hükümranlığı vardır Bu alan rasyonel kontrolün erişiminin ötesindedir İşte bu yüzdendir ki kontrol altında tutulmalıdır; kamusal yaşam her yeri kapsamalı, özel yaşam ise ortadan kaldırılmalıdır Özel mülk, tekeşlilik ve biyolojik ebeveyn ile çocukları arasında hiçbir bağ olmayacaktır Her şey kamusal ve yaygın olacaktır Platon'un bir tür feminist olduğu görüşüne gelince, O'nun toplumda kadın ve erkeklere eşit sta?tü verdiği doğrudur, ancak bu öncelikli olarak O'nun, kadınların geleneksel alanlarını ortadan kaldırmaya teşebbüs etmesinden kaynaklanır Hakikatte Pla?ton, kadınlara baskı uygular zira sanki kontrol edilemez bir kuvvet gibi onlardan ve özel alan içerisinde çocukları ve gençleri şekillendirme güçlerinden kor?*kar Biz, Platon'un toplumsal cinsiyet problemlerine ilişkin görüşüyle alakalı yorumlardan hangisinin en iyi olduğuna karar vermeyeceğiz En azından şu kesindir ki Platon, kamusal yaşamı özel yaşamın üzerinde konumlandırır; tıpkı akıl ve eğitimi, biyolojik doğanın üzerine yerleştirdiği gibi