Tarihsel Gelişme

Tarihsel gelişme ya da Sarmal(spiral) gelişme



Tanımaya başladığımız süreci biraz daha yakından inceleyecek olursak görürüz ki, elma, bir süreçler zincirlemesinin sonucudur


Elma nereden geliyor?

-Ağaçtan geliyor

Ağaç nereden geliyor?

-Elmadan


Şu halde öyle düşünebiliriz ki, burada bir kısır döngü var ve hep aynı noktaya gelmek üzere, bu kısır döngü içinde dönüyoruz

Ağaç elma

Elma ağaç

Aynı biçimde yumurta tavuk örneğini alalım


Yumurta nereden geliyor?

-Tavuktan

Tavuk nereden geliyor?

-Yumurtadan


Eğer şeyleri bu biçimde ele alırsak, bu bir süreç olmaz, bir çember olur, zaten bu görünüş de sonsuz dönüş fikrini vermiştir Yani biz hep aynı noktaya, aynı çıkış noktasına dönüp geleceğiz


Ama sorunun doğru olarak nasıl konduğunu görelim:


1 İşte bir elma

2 Bu elma, değişikliğe uğrayarak, bir ağacı ya da ağaçları meydana getirir

3 Bir ağaç bir elma vermez, birçok elma verir



Demek ki, aynı çıkış noktasına dönüp gelmiyoruz; biz, elmaya dönüp geliyoruz, ama, başka bir düzlem üzerinde Gene ağaçtan yola çıkarsak, şimdi bizim:


1 Bir ağacımız olacak, bu ağaç,

2 elmalar verecek, bu elmalar da

3 ağaçlar verecek


Burada da gene ağaca geri geliyoruz, ama başka bir düzlem üzerinde Bakış açısı genişlemiştir Demek ki, görünüşlerin düşündürttüğü gibi bir çember, bir döngü yok karşımızda, ama tarihsel gelişme diye adlandıracağımız bir gelişme süreci var Tarih, zamanın iz bırakmaksızın geçip gitmediğini gösterir Zaman geçer, ama yeniden ortaya çıkan aynı gelişmeler değildir Dünya, doğa, toplum, bir gelişme oluştururlar ki, bu tarihsel bir gelişmedir ve felsefe dilinde buna sarmal (spiral) gelişme denir Bu imge, fikirleri saptamak için kullanılır; şöyle ki: Şeyler, çemberimsi bir sürece göre evrim gösterirler, ama çıkış noktasına dönüp gelmezler, biraz daha yükseğe, başka bir düzlem (plan) üzerinde bir noktaya gelirler, ve böylece sürüp giderek, yükselen, yukarı doğru bir sarmal oluşturur; bu imge işte bu olguyu canlandırmak için yapılan bir benzetmedir

Demek ki, dünyanın, doğanın, toplumun (sarmal biçiminde) tarihsel bir gelişmesi vardır ve bu gelişmeyi hareket ettiren, bunu unutmayalım, otodinamizmdir (özgüçtür)





Georges Politzer

Felsefenin Baslangic İlkeleri