Rubailer - Ömer Hayyam

1

Ey özünün sırlarına akıl ermeyen;

Suçumuza, duamıza önem vermeyen;

Günahtan sarhoştum, ama dilekten ayık;

Umudumu rahmetine bağlamışım ben


2

Büyükse de isyanım, kötülüklerim,

Yüce Tanrı'dan umut kesmiş değilim;

Bugün sarhoş ve harap ölsem de yarın

Rahmete kavuşur elbet kemiklerim


3

Tanrım bir geçim kapısı açıver bana;

Kimseye minnetsiz yaşamak yeter bana;

Şarap içir, öyle kendimden geçir ki beni

Haberim olmasın gelen dertten başıma


4

Rahmetin var, günah işlemekten korkmam;

Azığım senden, yolda çaresiz kalmam;

Mahşerde lutfunla ak pak olursa yüzüm

Defterim kara yazılmış olsun, aldırmam


5

Derde gama yatkın yüreğime acı;

Bu tutsak cana, garip gönlüme acı;

Bağışla meyhaneye giden ayağımı,

Kızıl kadehi tutan elime acı


6

Akıl bu kadehi övdükçe över;

Alnından sevgiyle öptükçe öper;

Zaman Usta'ysa bu canım nesneyi

Hem yapar hem kırıp bin parça eder


7

Ey zaman, bilmez misin ettiğin kötülükleri?

Sana düşer azapların, tövbelerin beteri

Alçakları besler, yoksulları ezer durursun:

Ya bunak bir ihtiyarsın, ya da eşeğin biri


8

Her sabah yeni bir gün doğarken,

Bir gün de eksilir ömürden;

Her şafak bir hırsız gibidir

Elinde bir fenerle gelen


9

Dünya dediğin bir bakışımızdır bizim;

Ceyhun nehri kanlı göz yaşımızdır bizim;

Cehennem, boşuna dert çektiğimiz günler,

Cennetse gün ettiğimiz günlerdir bizim


10

Yaşamanın sırlarını bileydin

Ölümün sırlarını da çözerdin;

Bugün aklın var, bir şey bildiğin yok:

Yarın, akılsız, neyi bileceksin?


11

İçin temiz olmadıksan sonra

Hacı hoca olmuşsun, kaç para!

Hırka, tespih, post, seccade güzel;

Ama Tanrı kanar mı bunlara?


12

Var mı dünyada günah işlemeyen söyle:

Yaşanır mı hiç günah işlemeden söyle;

Bana kötü deyip kötülük edeceksen,

Yüce Tanrı, ne farkın kalır benden, söyle


13

Felek ne cömert ne aşağılık insanlara!

Han hamam, dolap değirmen, hep onlara

Kendini satmıyan adama akmek yok:

Sen gel de yuh çekme böylesi dünyaya!


14

Bilgenin yüreğinde her dilek,

Anka kuşu gibi gizli gerek

Damla nasıl inci olur denizde:

Sedefler içinde gizlenerek


15

Ovada her kızıl lalenin teni

Bir padişahın kanıyla beslendi

Yerden biten şu mor menekşe yok mu?

Bir güzelin yanağındaki bendi



16

Mal mülk düşkünleri rahat yüzü görmezler,

Bin bir derde düşer, canlarından bezerler

Öyleyken, ne tuhaftır, yine de övünür,

Onlar gibi olmayana adam demezler


17

Gül verme istersen, diken yeter bize

Işık da vermezsen, ateş yeter bize

Hırka, tekke, post most olasa da olur,

Kilise çanları bile yeter bize


18

Beni özene bezene yaratan kim? Sen!

Ne yapacağımı da yazmışın önceden

Demek günah işleten de sensin bana:

Öyleyse nedir o cennet cehennem?


19

İnsan bastığı toprağı hor görmemeli:

Kim bilir hangi güzeldir, hangi sevgili

duvara koyduğun kerpiç yok mu, kerpiç?

Ya bir Şah kafasıdır, ya bir vezir eli!


20

Hak er geç cimrilerin hakkından gelir;

Cehennem ateşleri onlar içindir

Ne der, dili inciler saçan Muhammet:

Cömert gavur cimri müslümandan yeğdir




21

Varlığın sırları saklı, benden;

Bir düğüm ki ne sen çözebilirsin, ne ben

Bizimki perde arkasında dedi-kodu:

Bir indi mi perde, ne sen kalırsın, ne ben


22

Bir geldi mi derin ölüm uykusu,

Biter bu dünyanın dedi-kodusu

Ölenden bir haber bekler insanlar:

Ne söylesin? Bilmez ki ne olduğunu!


23

Yel eser, umutlar savrulur gider;

Sensiz, bensiz kalır bağlar bahçeler;

Altın gümüş nen varsa harcamaya bak!

Ölür gidersin, düşmanın gelir yer


24

Sevgili, seninle ben pergel gibiyiz:

İki başımız var, bir tek bedenimiz

Ne kadar dönersem döneyim çevrende:

Er geç baş başa verecek değil miyiz?


25

Dünyada akla değer veren yok madem,

Aklı az olanın parası çok madem,

Getir şu şarabı, alsın aklımızı:

Belki böyle beğenir bizi el alem!


26

Ferman sende, ama güzel yaşamak bizde:

Senden ayığız bu sarhoş halimizde

Sen insan kanı içersin, biz üzüm kanı:

İnsaf be sultanım, kötülük hangimizde?


27

Bu dünyadan başka bir dünya yok, arama;

Senden benden başka düşünen yok, arama!

Vaz geç ötelerden, yorma kendini:

O var sandığın şey yok mu, o yok arama!


28

Şu serviyle süsen neden dillere destan?

Neden hep onlara benzetilir hür insan?

Birinin on dili var, boşboğazlık etmez,

Ötekinin yüz eli var el açmaz, ondan!


29

Benim halimden haber sorarsan,

Bir çift sözüm var sana, yürekten:

Sevginle gireceğim toprağa,

Sevginle çıkacağım topraktan


30

Şu dünyada üç beş günlük ömrün var,

Nedir bu dükkanlar, bu konaklar?

Ev mi dayanır, bu sel yatağına?

Bu rüzgarlı yerde mum mu yanar?