03-29-2007
|
#1
|
|
[KAPLAN]
|
Şehirler İnsan İçin Mi , Araba İçin Mi ?
Şimdi “demiryolu” deyince raylı ne varsa hepsini kasdeceğiz; tramvay, yer altı, şehirlerarası katarlar vb Hele geriye dönüp bir bakalım Son iki büyük, Sultan Abdülhamit Han da, Atatürk de demiryollarına çok önem verdiler Birincisinde İstanbul’un iki yakası da tramvay ağlarıyla örüldü Belki de dünyanın ilk yeraltısı, Karaköy tüneli yapıldı II Cihan Harbinde savaş araçları üreten ABD dev oto sanayii, özellikle GM (“General Motors”) şirketi, 1947’den sonra fabrikaları atıl kalmasın diye araba işini yaymaya, halkta bir araba tutkusu yaratmaya karar verdiler
O zamana kadar ABD’nin her tarafı tramvay (kendi tabirleriyle “trolley”) ağlarıyla örülüydü O kadar ki, taa Pasifik Ummanı kıyısı Kaliforniya’dan doğuda Atlas Ummanı’na kadar tramvay değiştire değiştire gidilebilirmiş GM şirketi ufak tramvay şirketlerini birer birer satın alıp sonra da iflas ettirmiş, tramvay raylarını söktürmüş Çocukluğumda İstanbul’un da her iki yakası tramvay ağları ile örülüydü Bağdat Caddesi’nin kenarõndan Bostancı’ya dek tereyağı gibi kayıp giderdin Ne seyrüsefere mani olur, ne bir şey Şimdi aynı caddede lüküs arabasının içinde dur kalk, dur kalk sinir buhranları geçireni bir yandan, yağmurda çamurda otobüs dumanlarından boğulan, perişan bekleşenlere bir yandan insanõn acıması geliyor İşte hesap sormaya sormaya bu hallere gelindi Şimdi İstanbul’da arabası olan perişan, olmayan perişan Amerika bile sonunda toplu taşımacılığa, demiryollarına pay ayırmaya bugünlerde mecbur kalmaktadır New York dahil bütün şehirlerinde araba keşmekeşini önleyici yönetim tedbirleri zaten çoktandır vardı Bizde ise İstanbul, Ankara gibi şehirler bile böyle herhangi bir tedbire rastlanmõyor Bir an evvel bazõ tedbirler alınmazsa şehirlerimiz toptan kilitlenecek, insanlar çıktı (egzoz) gazlarından topyekün zehirlenecekler Zaten şimdiden işe 1-2 saatte ancak gidiliyor Sadece bunun verdiği iktisadi zararın haddi hesabı yok İktisatçılarımız niye bu zararın mali boyutunu oturup hesaplamıyorlar? Mühendisler niye karayolunun bir kilometresi maliyetine 5 km demiryolu yapılacağı gibi hesapları yapıp halkın gözünün önüne sermiyorlar? Niye tercihli otobüs yolundan bir hafif tramvay hattı geçirilmiyor? Niye araba otobüs kısıtlanıp böyle tramvaylar yapılacağına çok daha fazla maliyeti olan yer altı (“metro”) düzeni için yıllarca uğraşılıyor? İstanbul’da sahiller doldurulup geniş otoyolları yapılırken niye az yer kaplayan raylar da konulmuyor? Yakıt artışları azalmasın, araba ithaline dokunulmasın, ahali araba alışkanlığından sapmasın diye mi? Unutmayalım ki, neftyağı ( Benzin ) üretimi neredeyse olmayan bir ülkenin insanlarını oyuncak sevdası gibi arabalarla meşgul eder, kaynaklarının önemli bir kısmını dışa yakıt ve araba parçaları için aktarırsanız, o ülkenin ileriye dönük, onu önemli bir dünya devleti yapacak temel yatõrımları yapmasını da engellemiş olursunuz İşte öyle bir ülke sonunda bütçesinin yüzde kırkını (sonra daha da fazlasõnõ) dış borç faizlerine öder, varını yoğunu, fabrikalarını, santrallerini, limanlarını ve hatta vatan toprağını yabancılara satar, gençlerinin eğitimini bile İngiliz gibi insanlıktan uzak, hunhar milletlere havale eder, sonra da tarihten silinip gider
Oktay Sinanoğlu
Hedef Türkiye
Sayfa +78
Dikkatle Okuyunuz
|
|
|
|